Author: Институт перевода Библии
Date: 2022-09-30T19:31:25.799472+00:00

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых: Тхылъэу «ЯтӀонэрэ Самуел»

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых: Тхылъэу «ЯтӀонэрэ Самуел»

1. Пэублэ гущыӀ

1. Тхылъэу «ЯтӀонэрэ Самуел»

1. ГущыӀалъ

Пэублэ гущыӀ

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых

Апэрэ Самуел ЯтӀонэрэ Самуел

Тхылъэу «ЯтӀонэрэ Самуел»

Тхылъэу «ЯтӀонэрэ Самуел»

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

Апэрэ шъхьэр

Тхылъэу «ЯтӀонэрэ Самуел»

Саул зэрэщымыӀэжьым икъэбар Даут зэрэзэхихыгъэр

1^1Саул зызеукӀыжьым ыуж Даут Ӏамалэкъхэм атекӀуи, Цыкълагъ къыгъэзэжьи мэфитӀо дэсыгъ+. 2Ящэнэрэ мафэм цӀыф горэ Саул идзэ зыщызаощтыгъэ чӀыпӀэм къикӀи къэкӀуагъ: ищыгъынхэр зэӀытхъыгъагъэх, ышъхьаци ятӀэр къыхэтэкъущтыгъэ. Даут дэжь ар къэси, ыпашъхьэ зыщыридзыхи, чӀыгум нэс шъхьащэ фишӀыгъ. 3Даут ащ еупчӀыгъ: «Тыда укъыздикӀырэр?» Адрэм къыриӀожьыгъ: «Израилым идзэ зыщызэорэ чӀыпӀэм сыкъечъыжьы». 4ЕтӀанэ Даут ащ еупчӀыгъ: «Сыда къэхъугъэр? КъысфэӀуат». Адрэм къыриӀожьыгъ: «ЗэуапӀэр къабгыни дзэкӀолӀхэр къечъэжьэжьыгъэх, хэкӀодагъэри къауӀагъэу лӀэжьыгъэри бэдэд, Саули ыкъо Ионэтани щыӀэжьхэп». 5Къэбарыр къыфэзыхьыгъэ кӀалэм Даут еупчӀыгъ: «Саули ащ ыкъо Ионэтани зэрэщымыӀэжьхэр сыдэущтэу пшӀэнэу хъугъа?» 6КӀалэм къыриӀожьыгъ: «ГъылбэуаӀ Ӏуашъхьэм сыдэкӀуае зэхъум, Саул пчыпыджыным зытыригъэкӀэгъагъ, зэоным фытегъэпсыхьэгъэ кухэу щэбзаохэр зэрытыгъэхэр ащ кӀахьэщтыгъэх+. 7КъызызэплъэкӀым сыкъылъэгъугъэти, къысэджагъ. Арти есӀуагъ: „Мары сыкъэдаӀо“. 8Ар къысэупчӀыгъ: „Ухэт о?“ ЕсӀожьыгъ: „Сэ Ӏамалэкъмэ сащыщ“. 9ЕтӀанэ ащ къысиӀуагъ: „Сиакъыл сыщымыозэ, къысэкӀуалӀи сыукӀ, сыда пӀомэ спсэ джыри хэтыщт“. 10Арти секӀуалӀи сыукӀыжьыгъэ, сыда пӀомэ къызытекӀохэм ыуж зэрэщымыӀэжьышъущтыр къызгурыӀуагъ. Танджэу шъхьащысыгъэмрэ ыӀапшъэ илъыгъэ Ӏэхъумрэ къыпысхыжьхи сизиусхьан къыфэсхьыгъэх».

11Ащ дэжьым Даут ищыгъынхэр ыцунтхъагъэх, игъусэгъэ цӀыфхэми ар дэдэр ашӀагъ+. 12Ахэм яхьадэгъэшхуагъ, Саулрэ ащ ыкъо Ионэтанрэ, Зиусхьаным идзэрэ Израил хэгъэгумрэ чатэм зэрэзэхигъэфагъэхэр ягукъэошхоу гъымэ пыхьэхэзэ агъэягъэх, пчыхьэ нэс анэкӀыгъ. 13ЕтӀанэ къэбарыр къыфэзыхьыгъэм Даут еупчӀыгъ: «Хэтмэ уащыща о?» Адрэм къыриӀожьыгъ: «Хэхэс Ӏамалэкъым сырикӀал». 14Даут ащ риӀуагъ: «Зиусхьаным къахихыгъэр уукӀыным утемыщыныхьэу сыдэущтэу пӀэ тепщэягъа?»+
15Ар къыӀуи, Даут идзэкӀолӀ кӀалэ горэм къеджи риӀуагъ: «Еуи мор укӀы». Ар ащ еуи ыукӀыгъ. 16Даут аукӀыгъэм кӀэлъиӀожьыгъ: «Уихьадэгъу ор-орэу къэблэжьыгъ: Зиусхьаным къахихыгъэр уукӀыгъэу къызэоӀом уифэшъуашэр ор-орэу къызфэпхьыжьыгъ».

Даут Саулрэ Ионэтанрэ зэригъэягъэхэр

17Даут Саулрэ ащ ыкъо Ионэтанрэ мыщ фэдэ гъыбзэ къафиӀуагъ: 18Яшар итхылъ[*] зэритхагъэу, ехъуд лъэпкъым «Щабзэм иорэд»[*] ебгъэшӀагъ:

19«А Израил, уищытхъузехьэхэр уилъэгапӀэхэм ахэкӀодагъэх,

О лӀыхъужъ гущэхэр зэрэфэхыгъэхэр!

20Гъат къалэм къэбар щышъумыӀуат,
Ащкъэлэн иурамхэми макъэ ащышъумыгъэӀу,
армырмэ фылистмэ япхъухэр гушӀоных,
сунэт зымышӀыгъэмэ япхъухэр тхъэжьыных+.

21ГъылбэуаӀ Ӏуашъхьэхэр! Осэпси ощхи къышъуферэмых,
лэжьыгъэ зэрылъ губгъуи шъуакӀыӀу терэмылъ,
лӀыхъужъхэм ямэӀу къызэхакъутагъэшъ,

Саул имэӀоу дагъэ зыщафэгъагъэм къытекӀуагъэхэшъ+.

22УкӀыгъэмэ алъ къытенэу,
лӀыхъужъхэм апкъышъол пхыригъэкӀэу

Ионэтан ищэбзащэ дэлъ щабзэр ренэу атыригъафэщтыгъ,

Саул ичати фэӀазэу ыгъабзэщтыгъ.

23Саулрэ Ионэтанрэ зэшӀугъэх, зэгурыӀощтыгъэх,
щэӀэфэхи ядунай захъожьми зэшӀокӀодыгъэхэп;
бгъашхъомэ анахь псынкӀагъэх ахэр,
аслъанхэм анахь лъэшыгъэх.

24О израилыпхъухэр! Жъугъае Саулэу,
шэкӀ плъыжь дахэкӀэ шъузыфапэщтыгъэр,
щыгъынхэм къадэшъуштэнэу дышъэ хьап-щыпхэр къышъуфязгъащэщтыгъэр.

25О лӀыхъужъ гущэхэр зэуапӀэм зэрэщыфэхыгъэхэри!

О уилъэгапӀэ гущэхэм къащаукӀыгъэу Ионэтан щылъи.

26Сшэу Ионэтан, ощ пае сэшъыгъо, усилъэпӀэ дэдагъ;
гуфэбэныгъэу къысфыуиӀагъэр сэркӀэ бзылъфыгъэм ишӀулъэгъу нахьи нахь лъэшыгъ+.

27О лӀыхъужъ гущэхэр зэрэфэхыгъэхэри – Ӏашэ гущэхэри хэкӀодагъэхи!»

ЯтӀонэрэ шъхьэр

Даут Ехъудэм ипачъыхьэ зэрэхъугъэр

2^1А зэпстэумэ ауж Даут Зиусхьаным еупчӀыгъ: «Ехъуд хэкум икъалэмэ ащыщ горэм сыкӀомэ хъущта?» Зиусхьаным ащ къыриӀожьыгъ: «КӀо». Даут къыӀуагъ: «Тыда сыздэкӀощтыр?» Ащ къыриӀожьыгъ: «Хъэурэн». 2Арти ишъузитӀуи, ИзрыӀэлым щыщ АхъынэӀамрэ чӀыпӀэу Къармэл щыщ Нэбал игощагъэу, шъузабэу къэнэгъэ Абигаилрэ игъусэхэу Даут ащ кӀуагъэ+. 3Игъусэхэри хэт иунагъуи кӀыгъоу къакӀохи, Хъэурэнрэ ащ къыпэблэгъэ къалэхэмрэ адэтӀысхьагъэх+. 4Ехъуд лӀыхэр къызэӀукӀэхи, ехъуд лъэпкъым ипачъыхьанэу Даут дагъэ щафагъ. ГилыӀадым ит къалэу Яощ щыщ лӀыхэм Саул зэрагъэтӀылъыжьыгъэм икъэбар Даут къыфахьыгъ+. 5Арти ГъылыӀадым ит къалэу Яощ дэсхэм адэжь лӀыкӀохэр ыгъакӀохи, Даут ахэм араригъэӀуагъ: «Шъуизиусхьанщтыгъэу Саул гукӀэгъу фэшъушӀи зэрэжъугъэтӀылъыжьыгъэм пае Зиусхьаным ынэшӀу къышъущэф, 6джы Зиусхьаныр шъоркӀэ гукӀэгъушӀэу, къышъуфэшъыпкъэу, ыпэкӀэ къызэрэшъуфыщытыгъэм фэдэу къэрэнэжь, сэри шъуизекӀуакӀэ ипэгъокӀ шӀуфашӀэ къышъоспэсыжьын; 7джы зыжъугъэпыт, лӀыгъэ къызхэжъугъаф, сыда пӀомэ шъуизиусхьанэу Саул щыӀэжьэп, сэ ехъуд лъэпкъым сырипачъыхьэнэу дагъэ сшъхьэ къыщафагъ».

Ищбощэт Израилым ипачъыхьэ зэрэхъугъэр

8Ау Нэр ыкъо, Саул идзэпащэу Абинэр, Саул икӀалэу Ищбощэт къызэригъэгъуси, Мэхъэнэим къыщагъ+. 9ЕтӀанэ зэрэ-Израилэу ипачъыхьанэу тыригъэхьагъ. ЧӀыпӀэхэу ГъылыӀадыр, Ашыурыр, ИзрыӀэлыр, ефраим, бынямин лъэпкъхэр а пачъыхьагъум къыхиубытэщтыгъэх. 10Саул ыкъо Ищбощэт Израилым ипачъыхьанэу зытехьэм илъэс тӀокӀитӀу ыныбжьыгъэр, пачъыхьагъум зэрэтетыгъэр илъэситӀу. Даут игъусагъэр ехъуд лъэпкъыр ары. 11Ехъуд лъэпкъым ипачъыхьэу Даут зэпстэумкӀи Хъэурэн зэрэдэсыгъэр илъэсиблрэ мэзихрэ+.

Саулрэ Даутрэ ялӀакъохэр зэрэзэшӀонагъэхэр

12Нэр ыкъо Абинэр, Саул ыкъо Ищбощэт идзэкӀолӀхэр зэгъусэхэу Мэхъэнэим къикӀхи ГъыбӀон къалэм къэкӀуагъэх. 13Цырыуй икӀалэу Иоаб Даут идзэкӀолӀхэр кӀыгъухэу ахэм апэуцужьынхэу къежьэхи, ГъыбӀон псыуцупӀэм дэжь щызэӀукӀагъэх. Зы купыр зы нэпкъым къыщыуцугъ, ятӀонэрэ купым адрэ нэпкъыр уцупӀэкӀэ къыхихыгъ. 14Ащ ыуж Абинэр Иоаб риӀуагъ: «КӀэлэ заулэ къыхэрэкӀи, тапашъхьэ щызэрэзаох». Иоаб къыриӀожьыгъ: «КъыхэрэкӀых». 15Арти бгъуитӀумкӀи дзэкӀолӀ заулэ къахэкӀотыгъ, Саул ыкъо Ищбощэт игъусэмэ быняминэу нэбгырэ пшӀыкӀутӀу, Даут игъусэхэми джащ фэдиз къызхагъэкӀыгъ. 16Ахэр зэжэхэбанэхи, ашъхьэхэр шӀозэрэубытыкӀхэмэ, чатэхэмкӀэ зэхэпыджэжьхэмэ зэрэукӀыжьхэзэ, а чӀыпӀэм щыхэзэрэгъэфагъэх. Ащ пае а чӀыпӀэм ГъыбӀон дэжь щыӀэ Хъэлкъат-ХаццуримкӀэ, Чатэмэ яшъофкӀэ еджагъэх. 17А мафэм зэо пхъашэ щыӀагъ, Даут идзэкӀолӀхэр Абинэррэ темыр Израилым щыщ дзэкӀолӀэу ащ игъусагъэхэмрэ атекӀуагъэх.

18Цырыуй ыкъуищи: Иоаби, Абищаи, Ӏасаели ахэм ахэтыгъэх. Ӏасаел къушъхьэпчэн Ӏэлым фэдэу лъэпсынкӀэу щытыгъ+. 19Арти Ӏасаел Абинэр рифыжьи, илъэужхэм занкӀэу атетэу, кӀэкӀэу ыуж ихьагъ. 20Чъэхэзэ Абинэр къызэплъэкӀи къеупчӀыгъ: «Ора ар, Ӏасаел?» Мыдрэм ащ риӀожьыгъ: «Сэры». 21Абинэр ащ къыриӀуагъ: «Сэ сауж икӀи, дзэкӀолӀ ныбжьыкӀэмэ ащыщ горэм ыуж ихьи, иӀэшэ-шъуашэхэр къыпыхых». Ау Ӏасаел ащ ыуж икӀыгъэп. 22Джыри икӀэрыкӀэу Абинэр Ӏасаел къыриӀуагъ: «Сауж икӀ, сыд пае усэонышъ, ухэзгъэфэн фая? Пшэу Иоаб ыпашъхьэ етӀанэ сыдэущтэу сихьажьыщта?» 23Адрэр ыуж икӀынэу фэягъэпти, Абинэр зыкъызэригъэзэкӀи пчыпыджынымкӀэ ыныбэ къыхэпыджагъ; пчыпыджыныр пхырыкӀыпи, ащ дэжьым ар къыщызэхафи, а чӀыпӀэм ыпсэ щыхэкӀыгъ. ЫужкӀэ Ӏасаел зыщыфэхыгъэу, ыпсэ зыщыхэкӀыгъэ чӀыпӀэм блэкӀырэ пстэури къыщызэтеуцощтыгъэх.

24Ау Иоабрэ Абищайрэ Абинэр лъежьагъэх. Ыуж итэу кӀохэзэ, ГъыбӀон шъофнэкӀым екӀурэ гъогур Ӏуашъхьэу Гъыяхъ зыщебгъукӀорэм дэжь пэчӀынэтӀэ Ӏуашъхьэу Аммэ зынэсхэм, тыгъэр къохьэгъэхагъ. 25Арти быняминхэр Абинэр купэу къезэрэугъоилӀэхи, зэонхэу загъэхьазыри, Ӏуашъхьэ горэм ышыгу зыщагъэпытагъ. 26ЕтӀанэ Абинэр Иоаб къеджи къыриӀуагъ: «Икъущтба чатэкӀэ лъэу дгъэчъагъэр? Хьауми заом тхьамыкӀагъо къызэрэздихьырэм ущыгъуазэба? Акъошхэм ащ нахьыбэрэ ямызэожьынхэу уицӀыфхэм ямыӀоу джыри бэ тебгъэшӀэщта?» 27Иоаб ащ къыриӀожьыгъ: «Тхьэр зэрэщыӀэр сэӀо! Ар джы къэмыӀогъагъэмэ, цӀыфхэм пчэдыжь нэс акъошхэм ялъэуж афыщтыгъэ». 28Ащ ыуж Иоаб гъоупщынэм къызепщэм, дзэкӀолӀхэр зэкӀэ къызэтеуцуагъэх, ащ нахьыбэри израил цӀыфхэм ауж итыжьыгъэхэп; заор щагъэтыжьыгъ.

29Абинэррэ игъусэгъэ дзэкӀолӀхэмрэ а чэщым ренэу Иордан кӀэим рыкӀуагъэх, етӀанэ Иордан зэпырыкӀхи, пчэдыжьым къыщегъэжьагъэу щэджагъом нэс гъогу тетыгъэхэ нэуж Мэхъэнэим нэсыгъэх. 30Иоаб Абинэр ыуж икӀыжьи къэуцужьыгъ, дзэкӀолӀхэр зэкӀэ къызызэӀуегъакӀэхэм, Даут идзэкӀолӀмэ Ӏасаел нэмыкӀэу нэбгырэ пшӀыкӀубгъу ахэтыжьыгъэп. 31Даут идзэкӀолӀхэм быняминхэри Абинэр игъусагъэмэ ащыщхэри нэбгырэ шъищрэ тӀокӀищрэ хъоу зэхаукӀагъэх. 32ЕтӀанэ Ӏасаел ятэ зыщагъэтӀылъыжьыгъэ чӀыпӀэу Бэтлэхъэм дэтым щагъэтӀылъыжьыгъ. Иоабрэ игъусэ дзэкӀолӀхэмрэ чэщ ренэм кӀохи, нэфшъагъом Хъэурэн нэсыгъэх.

Ящэнэрэ шъхьэр

3^1Саул иунагъорэ ащ готхэмрэ Даут иунагъорэ ащ готхэмрэ зэнэкъокъухэу бэрэ хэтыгъэх. Даут ылъапсэхэр нахь пытэщтыгъэх, Саул иунагъорэ ащ готхэмрэ яӀофхэр нахь дэй хъу зэпытыщтыгъэх.

Даут икӀалэхэр

2ЕтӀанэ Даут кӀалэхэр Хъэурэн къыщыфэхъугъэх. Апэрэ шъаоу Аминон къыфэзылъфыгъэр изрыӀэлыпхъоу АхъынэӀам ары,+
3ятӀонэрэр Къылау, ар[*] зиягъэр, Нэбал игощагъэу Къармэл щыщ Абигаил; ящэнэрэр – Абищэлэм, ащ янагъэр Гъышыурым ипачъыхьэу Тэлмай ыпхъоу МэӀах;+
4яплӀэнэрэр – Адоный, Хъаджэт икӀэлагъ; ятфэнэрэр – Щэфатый, Абитал икӀэлагъ;+
5яхэнэрэр – ИтрэӀам, къэзылъфыгъэр Даут ишъхьагъусэу Ӏэгълэ. Ахэр Даут Хъэурэн къыщыфэхъугъэх.

Абинэррэ Даутрэ язэгурыӀоныгъ

6Саул иунагъорэ ащ готхэмрэ, Даут иунагъорэ ащ готхэмрэ азыфагу зэмызэгъыныгъэ елъыфэ Абинэр Саул иунагъорэ ащ готхэмрэ ягъусэу Ӏэшъхьэтетныгъэ ӀэнатӀэм щылъыкӀотагъ. 7Айэ ыпхъоу РицпэкӀэ заджэхэрэр Саул ишъузгуадзэщтыгъ. Саул ыкъо Ищбощэт Абинэр риӀуагъ: «Сятэ ишъузгуадзэщтыгъэм дэжь сыда узкӀихьэщтыгъэр?»+
8Ищбощэт къыриӀуагъэм лъэшэу къыгъэгубжыгъэу Абинэр ащ риӀожьыгъ: «Сыкъумал къыпшӀошӀа? Ехъудэм сыпэшӀуекӀоу, уятэу Саул, ащ ышхэмрэ иныбджэгъухэмрэ сагоуцуагъ, ори Даут ыӀэ уислъхьагъэп, ау бзылъфыгъэм пае псэкӀодэу сшӀагъэр къыспэоӀэты. 9-10Пачъыхьагъур Саул иунагъо къызэрэӀэкӀихыжьыщтыр, Даут ипачъыхьагъу Дан къыщегъэжьагъэу БэрщэбаӀ нэсыжьэу Израилымрэ Ехъудэмрэ зэращигъэуцущтыр Тхьэм къыӀуагъ. Зиусхьаным Даут къыдишӀыгъэ зэзэгъыныгъэр зысымыгъэцэкӀэжькӀэ, ифэшъуаши ащ нахьыбэжьи Тхьэм Абинэр рерэгъэгъот!»+
11Арти Ищбощэт Абинэр зыпари риӀожьышъугъэп, сыда пӀомэ ар ащ щыщынэщтыгъэ.

12Ащ ыуж Абинэр Даут дэжь лӀыкӀохэр ыгъакӀохи ригъэупчӀыгъэх: «Орба мы чӀыгур зыӀэ илъыщтыр? Ӏуагъэ зэдэтэгъэшӀи, израил лъэпкъыр зэрэщытэу къыбгоуцоным пае гъусэ сыпфэхъущт». 13Арти къыраригъэӀожьыгъ: «Дэгъу, Ӏуагъэ къыбдэсшӀыщт, ау зыгорэкӀэ сыолъэӀущт – Саул ыпхъоу Михэл къыздэмыщагъэу укъысӀукӀэнэу укъызыкӀокӀэ, зыозгъэлъэгъущтэп»+. 14Ащ ыуж Саул ыкъо Ищбощэт дэжь Даут лӀыкӀохэр ыгъакӀохи раригъэӀуагъ: «Фылист нэбгыришъэм яукӀытапӀэхэу къапысыупкӀыгъэхэр уасэу зыфэстыгъэ сишъузэу Михэл къысэтыжь»+. 15Арти Ищбощэт ащ лъигъакӀохи, илӀ, Лаиш ыкъо Палтый, къытырихыжьыгъ+. 16ЛӀыр ауж къихьи, Бахъурим нэс гъызэ къадэкӀуагъ; ау Абинэр «Гъэзэжь!» ащ зыреӀом, адрэм ыгъэзэжьыгъ.

17ЕтӀанэ Абинэр Израилым инахьыжъ упчӀэжьэгъухэм ариӀуагъ: «Даут шъуипачъыхьэнэу тапэкӀэ шъуфэягъэшъ, 18шъуигухэлъ джы къыздэжъугъэхъун шъулъэкӀыщт. Сыда пӀомэ Зиусхьаным Даут къыгъэгугъагъ: „СиӀумэтэу Даут ишӀуагъэкӀэ сиизраил лъэпкъ фылистхэми адрэ ипый пстэуми ащысыухъумэщт“». 19Ар дэдэр Абинэр быняминхэми ариӀуагъ. ЕтӀанэ Абинэр зэрэ-Израилэуи бынямин лӀакъоми зэрэщытэу яшӀоигъоныгъэ зыфэдэр къыфиӀотэнэу Даут дэжь Хъэурэн кӀуагъэ. 20Нэбгырэ тӀокӀ игъусэу Абинэр Даут дэжь Хъэурэн къэкӀуагъ, Абинэррэ ащ игъусэхэмрэ ешхэ-ешъо Даут къафишӀыгъ. 21Арти Абинэр Даут риӀуагъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэм зэрэизраил лъэпкъэу Ӏуагъэ къыдишӀыным, къыӀукӀэнхэм, ыгу къызэриӀоу зэкӀэми япачъыхьэным пае сыкӀонышъ къыфесщэлӀэщт». Даут Абинэр ытӀупщыжьыгъ, адрэми мамырэу ыгъэзэжьыгъ.

Абинэр зэраукӀыгъэр

22Даут идзэкӀолӀхэу, Иоаб игъусэхэу чӀыпӀэ зэфэшъхьафмэ къащызэуагъэхэр мылъкушхо къыздащи къэкӀожьыгъэх. Ау Абинэр Даут ытӀупщыжьыгъагъэти, Даут дэжь, Хъэурэн, ар щыӀэжьыгъэп, ащ мамырэу ыгъэзэжьыгъагъ. 23Иоабрэ дзэу ащ игъусагъэмрэ къызагъэзэжьым, Нэр ыкъо Абинэр пачъыхьэм дэжь къызэрэкӀогъагъэри, адрэм ар зэритӀупщыжьыгъэри, мамырэу зэригъэзэжьыгъэри къыфаӀотагъэх. 24Арти Иоаб пачъыхьэм дэжь къакӀуи къыриӀуагъ: «Сыда пшӀагъэр? Абинэр уадэжь къэкӀогъагъ, сыда ар зыкӀэптӀупщыжьыгъэр, мамырэу зыкӀебгъэгъэзэжьыгъэр? 25Нэр ыкъо Абинэр зыфэдэр ошӀэба: уигъэпцӀэнэу, угу зыришӀыкӀынэу, уидэхьапӀи уидэкӀыпӀи – зэкӀэ пшӀэрэр пкӀэкӀишӀыкӀыным пае ар мыщ къызкӀэкӀогъагъэр».

26Ащ ыуж Иоаб Даут дэжь къикӀыжьи Абинэр лъыригъэжьагъэх; Бэр-Сирэ чӀыпӀэм нэсыжьыгъэу, Даут щымыгъуазэу ащ къырагъэгъэзэжьыгъ. 27Абинэр Хъэурэн къызегъэзэжьым, Ӏоф шъэф горэм пае дэгущыӀэщт фэдэу зыригъэшӀзэ, Иоаб ар къэлапчъэхэм акӀоцӀырищи, укъызщымылъэгъощт къогъу горэм дэжь ыныбэ щыхэпыджагъ. Джаущтэу Иоаб ышэу Ӏасаел ылъэу ыгъэчъагъэм Абинэр текӀодэжьыгъ+.

Абинэр ихьадэгъу Даут къызэрэзыхишӀагъэр

28Ащ ыуж Даут къэбарыр зишӀагъэр, арти ащ ыӀуагъ: «Нэр ыкъо Абинэр ылъэу агъэчъагъэм сэри сипачъыхьагъуи тилажьэ Зиусхьаным ыпашъхьэ егъашӀи щыхэлъынэп. 29Иоабрэ ащ ятэ иунагъорэ зэрэщытэу лажьэр атерэф, Иоаб иунагъо щынуз зиӀэхэм, бэгушӀоӀунэ хъугъэхэм, е бэщыр зикӀэгъэкъон сэкъатхэм, е чатэкӀэ хагъафэхэрэм, е зышхын зэзымыгъотылӀэжьхэрэм егъашӀэм ащэрэмыкӀ». 30ГъыбӀон дэжь щыкӀогъэ заом Ӏасаел зэрэщиукӀыгъагъэм пае ащ ышхэу Иоабрэ Абищайрэ Абинэр зыкӀаукӀыжьыгъэр+.

31Даут Иоабрэ ащ игъусэ цӀыфхэмрэ унашъо афишӀыгъ: «Шъуищыгъынхэр зэӀышъутхъхи, дзыопхъэ шэкӀ пхъашэм хэшӀыкӀыгъэ шъыгъошъэ джанэхэр зыщышъулъэхи, Абинэр жъугъае». Ар зыдэлъ пхъэмбаим ыуж итэу пачъыхьэу Даут кӀощтыгъэ. 32Абинэр Хъэурэн щагъэтӀылъ зэхъум, ащ икъэ дэжь щытэу пачъыхьэм лъэшэу ар ыгъэягъ; зэкӀэ цӀыфхэми ар агъэягъ. 33ЕтӀанэ пачъыхьэм гъыбзэ ащ фызэхилъхьагъ:

«Абинэр фэдэр ара делэгъэ лӀакӀэр зэпэсыгъэр?
34О пӀэхэр пхыгъагъэхэп,
плъакъохэми пшъэхъухэр ателъыгъэп,
бзэджашӀэхэм цӀыфыр зэраукӀ хабзэу,
жъалымыгъэкӀэ узыхагъафэм».

Ащ цӀыфхэр зэкӀэ джыри нахь къыгъэгъыгъэх. 35ЦӀыфхэр Даут дэжь къакӀохи гъомлапхъэм хэӀанэу къызыраӀом джыри мэфагъэ, ау Даут тхьэлъанэ ышӀыгъ: «Тыгъэр къомыхьафэ хьалыгъуми е нэмыкӀ гори зызӀузгъафэкӀэ Тхьэм сифэшъуашэри нахьыбэжьи серэгъэгъот». 36ЦӀыфхэм зэкӀэми ар зэхахыгъэти, пачъыхьэм адрэ ышӀэрэ пстэури зэрягуапэщтыгъэм фэдэу мыдрэри ягопагъ. 37Нэр ыкъо Абинэр пачъыхьэм зэремыкӀодылӀагъэр зэкӀэ дзэкӀолӀхэми зэрэ-Израилэуи а мафэм къагурыӀуагъ. 38Пачъыхьэм иӀумэтхэм ариӀуагъ: «Пэщэшхощтыгъэмрэ зы лӀэу щытыгъэмрэ мы мафэм Израилым зэрэщаукӀыгъэр шъошӀэба? 39Сыпачъыхьэнэу сшъхьэ дагъэ къыщафагъэми, сэ джыри лъэкӀ сиӀэгоп, мыдрэ лӀыхэр, Цырыуй ыкъохэр, сэщ нахь лъэшых. Бзэджагъэ зышӀэрэ цӀыф бзаджэм ифэшъуашэ Зиусхьаным рерэгъэгъот!»+

ЯплӀэнэрэ шъхьэр

Ищбощэт зэраукӀыгъэр

4^1Абинэр Хъэурэн зэрэщылӀагъэм икъэбар Саул ыкъо Ищбощэт зызэхехым, ыгу къышӀуефэхыгъ, зэрэ-Израилэуи зытыриубытэщтыр ымышӀэу гумэкӀым зэлъиштагъ. 2Саул ыкъо Ищбощэт дзэ куп хэушъхьафыкӀыгъэмэ япащэхэу нэбгыритӀу иӀагъ, зым ыцӀагъэр БэӀан, адрэм – Рехаб. Ахэм ятагъэр бынямин лӀакъом къыхэкӀыгъэу, БэӀэрот къалэм щыщэу Риммон. БэӀэрот Бынямин хэкум къыхиубытэщтыгъэ. 3БэӀэрот щыщхэр Гъытаим екӀужьыгъагъэх, хэхэсыцӀэр яӀэу джы къызнэсыгъэми ахэр ащ щэпсэух.

4Саул ибын къыхэкӀыгъэу джыри зы кӀалэ щыӀагъ. Ар Саул ыкъо Ионэтан икӀалэу лъащэщтыгъэр ары. Ионэтанрэ Саулрэ якъэбар ИзрыӀэл къалэм къырахи къызагъэсым ащ ыныбжьыгъэр илъэситф. Ар зыӀыгъыщтыгъэ бзылъфыгъэм шъэожъыер къыпхъуати къечъэжьагъ. ГуӀэным хэтэу чъэзэ, къыӀэпызи тыригъэфэгъагъэти ары кӀалэр лъащэ зыкӀэхъугъагъэр. Ащ зэреджэщтыгъэхэр Ищбощэт+. 5БэӀэрот щыщ Риммон ыкъохэу Рехабрэ БэӀанрэ ежьэхи, щэджэгъонэстырым тефэу Ищбощэт иунэ екӀолӀагъэх; щэджэгъо чъые ышӀэу адрэр щылъыгъ. 6[*] Рехабрэ ышэу БэӀанрэ коц къырахыщт фэдэу унэм ихьэхи, ащ ыныбэ хэпыджэхи къыкӀатхъужьыгъ. 7Унэм ихьэгъагъэх, чъыяпӀэм ит пӀэкӀорым ар илъыгъагъэти, ахэр ащ еохи аукӀыгъагъ, ышъхьэ къышӀуаупкӀыгъагъ. Ар къыздашти, чэщ ренэм Араба шъофнэкӀым итхэу кӀуагъэх. 8ЕтӀанэ Ищбощэт ышъхьэ Даут дэжь Хъэурэн къахьи пачъыхьэм раӀуагъ: «Мары Ищбощэт, упсэ ыуж итыгъэ уипыеу Саул ыкъо ышъхьэ; тизиусхьанэу пачъыхьэм пае Саули ащ ибыни яфэшъуашэр Зиусхьаным аригъэгъотыжьыгъ».

9Ау Даут БэӀэрот щыщ Риммон ыкъохэу Рехабрэ ащ ышэу БэӀанрэ ариӀожьыгъ: «Къиныгъо пстэуми спсэ ащызыухъумэгъэ Зиусхьаныр зэрэщыӀэр сэӀо!+
10„Мары Саул лӀагъэ“, – ыӀоу къэбар къысфэзыхьыгъэр, мэкъэшӀу къысигъэӀугъэу зылъытэщтыгъэр сыубыти Цыкълагъ щязгъэукӀыгъ. Джары къэбарышӀоу къыхьыгъэм пае сэ ащ фэзгъэшъошагъэр+. 11Адэ джы лажьэ зимыӀэ цӀыфыр иунэ илъэу пӀэм хэзыукӀыхьэгъэ бзэджэ-наджэхэм аӀэкӀэ хьакъынчъэу агъэчъэгъэ лъыр ясымыгъэпщыныжьынэуи, чӀыгум тесымыгъэкӀодыкӀынхэуи?» 12Ащ тетэу Даут идзэкӀолӀхэм унашъо афишӀи, ахэр аригъэукӀыгъэх, аӀэхэмрэ алъакъохэмрэ паупкӀхи, Хъэурэн дэт псыутӀэм дэжь щыпалъагъэх. Ищбощэт ышъхьэ Хъэурэн щагъэтӀылъыгъэ Абинэр икъэ дычӀалъхьажьыгъ.

Ятфэнэрэ шъхьэр

Даут Израилымрэ Ехъудэмрэ япачъыхьэ зэрэхъугъэр

5^1Ащ ыуж Израилым илӀэкъо пстэури Даут дэжь Хъэурэн къакӀохи къыраӀуагъ: «Тэри ори зыл тыщыщ шъыпкъ. 2Нахьыпэм, Саул зыщыпачъыхьагъэм, израилыдзэхэм урягъуазэу заом Ӏупщэщтыгъэхэба. Зиусхьаным о къыуиӀуагъ: „Мэлахъом Ӏэхъогъур хъупӀэшӀум зэрифырэм фэдэу, сиизраил лъэпкъ зезыщэщтыр оры, Израилым ипэщэщтыр оры“»+. 3Израилым инахьыжъ упчӀэжьэгъухэу пачъыхьэм дэжь Хъэурэн къэкӀогъагъэхэм пачъыхьэу Даут Зиусхьаным ыпашъхьэ Ӏуагъэ ащыдишӀыгъ; зэрэ-Израилэу ипачъыхьанэу Даут ышъхьэ дагъэ щафагъ. 4Даут пачъыхьэ зэхъум ыныбжьыгъэр илъэс щэкӀ; зэрэпачъыхьагъэр илъэс тӀокӀитӀу+. 5Хъэурэн дэсэу илъэсиблрэ мэзихрэ Ехъудэм ипачъыхьагъ, Ерыусэлэм дэсэу илъэс щэкӀырэ щырэ Израилымрэ Ехъудэмрэ зэрэщытэу япачъыхьагъ+.

Даут Ерыусэлэм зэриштагъэр

6ЕтӀанэ пачъыхьэу Даутрэ ащ идзэхэмрэ Ерыусэлэм аштэнэуи а чӀыпӀэм щыпсэурэ еусхэм язэонхэуи ежьагъэх. Ау адрэхэр «Даут мыщ къыдэхьашъущтэп» аӀозэ егупшысщтыгъэхэти, Даут къыраӀуагъ: «Мыщ укъыдэхьашъущтэп, нэшъухэри лъащэхэри къыозэожьышъущтых». 7Ау Цион пытапӀэр Даут ыштагъ: ыужкӀэ Даут икъалэкӀэ ащ еджагъэх. 8Арти а мафэм Даут ыӀуагъ: «Еусхэр шъуукӀынхэу шъуфаемэ, къалэр зытет къушъхьэм пхыраутыгъэ псырыкӀуапӀэмкӀэ шъукӀуи, Даут зыфэмылъэгъухэу зыфаӀорэ нэшъухэмрэ лъащэхэмрэ шъуащытебан». «Нэшъухэмрэ лъащэхэмрэ Зиусхьаным иунэ ихьашъущтхэп» джары зытыраӀукӀыгъэри. 9Ащ ыуж Даут пытапӀэм дэтӀысхьи, Даут икъалэкӀэ ащ еджагъ. ЫкӀыбкӀи, ыкӀоцӀкӀи, тыдэкӀи ар зэкӀигъэпытыхьагъ+. 10Джащ тетэу Даут иӀофхэр нахьышӀоу кӀохэзэ, нахь лъэши, нахь лъэрыхьи хъущтыгъэ. Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэ Тхьэр ащ игъусагъ+. 11ЕтӀанэ Цэур ипачъыхьэу Хъирам лӀыкӀохэр Даут дэжь къыгъэкӀуагъэх, кедр пхъэхэр къыфаригъэщагъэх, пхъашӀэхэмрэ унэзэтелъхьэхэмрэ къыгъэкӀуагъэхэти, ахэм Даут къэлэсэрай фашӀыгъ+. 12Джащ тетэу Израилым ипачъыхьанэу Зиусхьаным зэрэтыригъэхьагъэри, Ежь иизраил лъэпкъ пае ипачъыхьагъу зэрахиӀэтыкӀыгъэри Даут къыгурыӀуагъ.

Даут икӀалэхэр

13Даут Хъэурэн къызыдэкӀыжьым ыуж, Ерыусэлэм дэсзэ, шъузхэри шъузгуадзэхэри джыри къыщагъэх. Арти шъаохэмрэ пшъашъэхэмрэ боу джыри ащ къыщыфэхъугъэх. 14Ерыусэлэм къыщыхъугъэхэм мары ацӀэхэр: ЩаммыуаӀ, Щэубаб, Нэтан, Сэлмэн, 15Ипхъар, ЕлышыуаӀ, Нэфэгъ, ЯфиаӀ, 16ЕлыщэмаӀ, ЕладаӀ, Елыфэлэт.

Фылистхэм зэратекӀуагъэхэр

17Израилым ипачъыхьанэу Даут дагъэ зэрэщафагъэр зызэхахым, ар къаубытыным пае фылистхэр лъыхъухэу къезэрэфыжьагъэх. Ар Даут зызэхехым пытапӀэм екӀугъ. 18Джы фылистхэр къэсхи РэфаӀим кӀэим къыщыуцугъэх+. 19Арти Даут Зиусхьаным еупчӀыгъ: «Фылистмэ сязаомэ хъущта? Ахэм сатебгъэкӀощта?» Зиусхьаным Даут къыриӀожьыгъ: «КӀо, фылистхэр Сэ, шъыпкъэмкӀэ, пӀэ къислъхьащтых». 20ЕтӀанэ Даут БэӀал-Фэрацим кӀуи, ахэр ащ щызэхикъутагъэх. Даут ыӀуагъ: «Псы къиугъэм зэкӀэ зэрыздихьырэм фэдэу, Зиусхьаным сипыйхэр, слъэгъузэ, сыпырт ригъэфагъэх». Джары а чӀыпӀэм БэӀал-ФэрацимкӀэ[*] зыкӀеджагъэхэр. 21Теплъэ зэфэшъхьафхэр зиӀэ тхьэ папкӀэхэу ашӀыгъэхэр фылистмэ къагъэнагъэхэти, ахэр Даутрэ идзэкӀолӀхэмрэ чӀыпӀэ горэм Ӏуащыгъэх.

22Ащ ыужи фылистхэр къакӀохи РэфаӀим кӀэим къыщыуцугъэх. 23Арти ышӀэщтымкӀэ Даут Зиусхьаным[*] зеупчӀым, Ащ къыриӀожьыгъ: «УапэмыгъокӀэу, мэркӀо чъыгхэр зыщызэхэт чӀыпӀэм кӀуи, акӀыбкӀэ къикӀи къатебан. 24ЕтӀанэ дзэм икӀо макъэ мэркӀо чъыгмэ ашъхьагъкӀэ къыщыӀоу зызэхэпхкӀэ ежь, сыда пӀомэ фылистыдзэм утекӀоным пае Зиусхьаныр уапэ итыщт»+. 25Зиусхьаным къыриӀуагъэм тетэу Даут зекӀуагъэ, ГъэбаӀ къыщегъэжьагъэу Гъэзэр нэс фылистхэр щызэхикъутагъэх.

Яхэнэрэ шъхьэр

Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ Даут Ерыусэлэм къызэрихьыжьыгъэр

6^1Ащ ыуж Израилым идзэкӀолӀ анахь лӀыбланэхэр зэкӀэ нэбгырэ мин щэкӀ хъухэу Даут къызэӀуигъэкӀагъэх. 2ЕтӀанэ Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэу, ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэ Зиусхьаным ыцӀэкӀэ зэджагъэхэу, Ар къэрыубхэм[*] атесэу зытешӀыхьагъэр къыдахыжьыным пае Даутрэ идзэкӀолӀхэмрэ зэкӀэ ехъуд къалэу БэӀал кӀуагъэх+. 3Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ Абинэдау иунэу Ӏуашъхьэм тетым къырахыжьи, ку зэкӀэт ашӀыгъакӀэм къырагъэуцуи къыращэжьэжьыгъ. Абинэдау икӀалэхэу Ӏузэрэ Ахъиурэ ку зэкӀэтыр къащэщтыгъэ+. 4Ахъиу Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ зэрытыгъэ ку зэкӀэтым ыпэ итыгъ. 5Даути израил лъэпкъ пстэури шъонтырыпхэм, нэмыкӀ пщынэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэмрэ Ӏэпэ одыджынхэмрэ Зиусхьаным ыпашъхьэ щяощтыгъэх, орэдхэр къаӀощтыгъэх, къашъощтыгъэх.

6Нэхъон ихьамэщ дэжь къызэсхэм, кум кӀэшӀэгъэ цухэм Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ къагъэукъончыгъэти, ар къемыфэхыным пае Ӏузэ ыӀэ ыщэи ичӀыпӀэ ригъэуцожьыгъ. 7Ау емынэгуеу Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ зэрэнэсыгъэм пае Зиусхьаныр Ӏузэ лъэшэу къыфэгубжи, къытыригъафи, Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ дэжь ар щылӀагъ. 8Зиусхьаным Ӏузэ сыпырт зэрэригъэфагъэм пае Даут губжыгъэ. А чӀыпӀэм джы къызнэсыгъэми «Ӏузэ сыпырт зыщырагъэфагъэр» аӀозэ еджэх. 9А мафэм Даут Зиусхьаным лъэшэу щыщти, зэриӀожьыгъ: «Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ таущтэу къэсыухъумэхэн?» 10Арти Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ ежь ыдэжь, Даут икъалэ, даримыгъахьэу, гъытытмэ ащыщэу Ӏабэд-Едом иунэ раригъэуцуагъ. 11Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ гъытытэу Ӏабэд-Едом иунэ мэзищэ итыгъэти, Ӏабэд-Едоми, иунагъуи, имылъкуи зэрэщытэу Зиусхьаным ынэшӀу къащыфагъ.

12«Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ пае Ӏабэд-Едом иунагъуи ащ иӀэ пстэуми Зиусхьаным ынэшӀу къащыфагъ» аӀуи, пачъыхьэм къэбар къыфахьыгъ. Ащ лъыпытэу Даут гушӀуагъом хэтэу Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ лъыкӀуи, Ӏабэд-Едом иунэ къырихыжьи, Даут икъалэ ар къыхьыжьыгъ. 13Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ къэзыхьхэрэм лъэбэкъуих задзым, быгъурэ шкӀэкӀэ зишӀугъорэ къурмэн ащ ышӀыгъ. 14Зиусхьаным ыпашъхьэ итэу Даут пкӀэтэ-лъатэзэ чъэщтыгъэ; Даут къурмэнышӀ чэтэнӀабгъур пэӀупхъогъагъ+. 15Джаущтэу Даутрэ израил лъэпкъымрэ къыхэкуукӀхэзэ, гъоупщынэмэ къяпщэхэзэ, Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ къахьыщтыгъэ.

16Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ Даут икъалэ къыдахьэ зэхъум, Саул ыпхъоу Михэл шъхьангъупчъэм къиплъи, Зиусхьаным ыпашъхьэ Даут зэрэщыдэпкӀаерэмрэ къызэрэщышъорэмрэ къызелъэгъум, ыгукӀэ къыкӀэнэкӀагъ+.

17Зиусхьаным ипхъонтэ лъапӀэ къахьи, чэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэм, Даут чӀыпӀэу щыфигъэнэфэгъагъэм агъэуцуи, Зиусхьаным ыпашъхьэ къурмэнгъэстрэ зэгурыӀоныгъэ къурмэнрэ Даут щишӀыгъэх. 18Къурмэнгъэстрэ зэгурыӀоныгъэ къурмэнрэ зешӀыхэм ыуж Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэм ыцӀэкӀэ шӀоу щыӀэ пстэури къыдэхъунэу лъэпкъым фэлъэӀуагъ+. 19Ащ ыуж Израилым ицӀыф пстэуми, хъулъфыгъэхэми бзылъфыгъэхэми хьалыгъу джэгурыдзэ, финик гъэгъугъэ зэхэгъэчъыхьэгъэ такъыр зырыз ыкӀи сэнэшъхьэгъэгъугъэ афаригъэгощыгъ. ЕтӀанэ цӀыфхэр зэкӀэ шъхьадж иунэ екӀужьыгъэх.

20Иунагъо исхэм Тхьэм ынэшӀу къащыфэмэ зэрэшӀоигъор ариӀонэу Даут ядэжь къыгъэзэжьыгъ. Ишъхьагъусэу, пачъыхьэу Саул ыпхъоу Михэл къыпэгъокӀи, къыриӀуагъ: «УкӀытэ зымышӀэрэм зызэришӀытэжьынэу Израилым ипачъыхьэ иӀумэтмэ яунэӀут бзылъфыгъэхэм апашъхьэ зыщитӀэкӀи, делэм фэдэу непэ зыкъызщешӀытэжьым, боу къахэщыпагъэм!» 21Арти Даут Михэл риӀуагъ: «Уяти ащ иунагъуи зэрэщытэу къаблэӀабыкӀи Зиусхьаным илъэпкъэу Израилым илӀышъхьэу сызышӀыгъэ Зиусхьаным ыпашъхьэ сыкъыщешӀагъ. Зиусхьаныр згъэлъапӀэу ыпашъхьэ джыри сыщычэфыщт;+
22нахь лъэшыжьэуи зызгъэцӀыкӀущт, сэр шъыпкъэми сыгу зыфэмыкӀожьэу зызгъэпсыщт, а зигугъу къэпшӀырэ унэӀут бзылъфыгъэхэм сищытхъу нахь аӀощт». 23Саул ыпхъоу Михэл илӀэжьыгъо мафэ къэсыфэ сабый къыхэкӀыгъэп.

Яблэнэрэ шъхьэр

Тхьэм Даут къызэригъэгугъагъэр

7^1Пачъыхьэр иунэ гупсэфэу исэу, Ӏэгъо-благъом щыпсэурэ пыйхэр Зиусхьаным ащ къытыримыгъэбанэхэу зыригъэгъэпсэфзэ, 2пачъыхьэм тхьэлӀыкӀоу Нэтан риӀуагъ: «Кедрым хэшӀыкӀыгъэ унэм мары сэ сис, ау Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ чэтэнгъэӀэгъэ лъапӀэм чӀэт»+. 3Арти Нэтан пачъыхьэм къыриӀожьыгъ: «Угу илъыр зэкӀэ шӀэ, сыда пӀомэ Зиусхьаныр уигъусэ».

4Ау а чэщ дэдэм Зиусхьаным ыдэжь къикӀыгъэ псалъэр Нэтан къылъыӀэсыгъ: 5«КӀуи сиӀумэтэу Даут еӀу: „Зиусхьаным ыӀорэр мары: Сэ сисынэу ора джы унэ сфэзышӀыщтыр? 6Израил цӀыфхэр Мысырым къызисщыжьыгъэхэм щегъэжьагъэу унэ симыӀэу къадэскӀухьэзэ, непэ къызнэсыгъэми чэтэнгъэӀагъэм сычӀэтзэ къэсэхьы. 7Израил цӀыфхэм сырягъусэу тыдэ сыщыӀагъэми, ‘Кедр чъыгым хэшӀыкӀыгъэу сыд пае унэ сфэшъумыгъэуцура?’ сӀоу Сиизраил лъэпкъ ипэщэнэу пшъэрылъ зыфэсшӀыгъэ лӀакъомэ ащыщ горэм есӀуагъа? 8Арышъ сиӀумэтэу Даут мыщ фэдэу сфеӀу: Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэм ыӀорэр мары: Сиизраил лъэпкъ илӀышъхьэ ухъуным пае мэл Ӏэхъогъум Сэрба укъыхэзыщыгъэр+? 9Тыдэ укӀуагъэми сыуигъусагъ, уипый пстэуми кӀодыкӀаер къафэсхьыгъ, дунаим щызэлъашӀэрэ цӀыфышхомэ афэдэу пцӀэ чыжьэу згъэӀущт+. 10Сиизраил лъэпкъ чӀыпӀэ къыфэзгъотыщт, ылъапсэхэр згъэпытэщтых, гупсэфэу чӀыпӀэ ар исыщт, ащ нахьыбэри гумэкӀ хэтыжьыщтэп, бзэджэ-наджэхэм язэрари ащ къырагъэкӀыжьыщтэп, ыпэкӀэ+
11Сиизраил лъэпкъ хьыкумышӀхэр Ӏэшъхьэтет зыфэсшӀыгъэхэм къыщегъэжьагъэу зэрэщытыгъэм фэдэу. Уипый пстэури къыптесымыгъэбанэу зыозгъэгъэпсэфыщт. Уиунагъо итетыгъо ыгъэпытэнэу Зиусхьаным етӀани укъегъэгугъэ. 12КъэбгъэшӀэнэу щытыр къэбгъэшӀагъэу, уятэхэр зыдэщыӀэм зыбгъэзэжькӀэ, къыппыкӀыгъэу уаужкӀэ псэущтыр къэзгъэтэджыжьыщт, ипачъыхьагъу згъэпытэщт+. 13Джары Сэ сцӀэ пае унэ зыгъэуцущтыр. Ащ ипачъыхьагъу егъашӀэм Сэ щызгъэӀэщт+. 14Сэ ащ сырятэщт, ежь Сэ сикӀэлэщт, псэкӀод зишӀэкӀэ, цӀыфыр зэрагъасэ хабзэу чырэ ӀэкӀэрэ сыпыухьащт, цӀыфхэр къезгъаохэзэ, ифэшъуашэр езгъэгъотыщт;+
15ау ощ пае щызгъэзыий Саул сигукӀэгъу зэрэхэсыныгъэм фэдэу ар хэсыныщтэп. 16Уиунагъуи уипачъыхьагъуи сапашъхьэ егъашӀэм итыщтых, уитетыгъуи егъашӀэм къызэщыкъощтэп“»+. 17Джары Тхьэм Нэтан зэкӀэ къыриӀуагъэхэу, къыригъэлъэгъугъэхэу Даут риӀожьыгъэхэр.

Даут Тхьэм зэрелъэӀугъэр

18ЕтӀанэ пачъыхьэу Даут кӀуи, Зиусхьаным ыпашъхьэ иуцуи ыӀуагъ: «Сыхэт сэ, Зиусхьанэу Тхьэр, сиунагъуи зыщыщыр сыд, ащ фэдизым нэсэу сызлъыпщэным пае! 19Ар имыкъунэу О плъытагъэ, Зиусхьанэу Тхьэр; уиӀумэт иунагъо къырыкӀощтым икъэбар къэбгъэӀугъ. Аущтэу зэрэхъущтыр сэ, цӀыфым, къэсэогъашӀэ, Зиусхьанэу Тхьэр! 20Сыда джыри Даут О къыуиӀон ылъэкӀыщтыр? Зиусхьанэу Тхьэр, уиӀумэт зыфэдэр ошӀэ! 21Къызэрэбгъэгугъагъэм пае угу къызэриӀорэм фэдэу а Ӏофышхор уиӀумэт къыфызэӀоохы. 22СыдрэмкӀи О, Зиусхьанэу Тхьэр, уапшъэ кӀошъун щыӀэп, сыда пӀомэ Ощ нэмыкӀ зэрэщымыӀэми, Ощ фэдэ хъунэу Тхьэ зэрэщымыӀэми икъэбар тэ сыдыгъуи зэхэтхыщтыгъэ+. 23Уиизраил лъэпкъ, Тхьэр къызфэкӀогъэ лъэпкъ закъоу дунаим тетым хэт фэдэн? Ежь ыцӀэ къырырашӀэжьыным паеба къыгъэнэжьыгъэ лъэпкъыр мысырхэм къызкӀахищыжьыгъэр, нэмыкӀ лъэпкъхэмрэ тхьэхэмрэ зэбгырыпфхи, къахэпхыгъэ уилъэпкъ лъэкӀэуи щынэгъуагъэуи пхэлъхэр нэрылъэгъу къыфэпшӀыгъэба+? 24Уиизраил лъэпкъ зыкъоуубыти, Ощ пае егъэшӀэрэу зыкъобгъэпытыхьагъ, О, Зиусхьан, Тхьэ ащ уфэхъугъ. 25Зиусхьанэу Тхьэр, О уиӀумэтрэ ащ иунагъорэ яхьылӀагъэу къэпӀуагъэр егъэшӀэрэу джы гъэпытэ, О пӀуагъэри гъэцакӀэ. 26„Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэ Тхьэр – Израилыр зыӀэ илъ Тхьэр“ аӀозэ, егъашӀэми о пцӀэ агъэлъэпӀэщт. УиӀумэтэу Даут иунагъуи къэплъэгъузэ ылъапсэ пытэщт. 27Зиусхьанэу ошъогу дзэхэр зиӀэрылъхьэу, Израилым и-Тхь, „Уиунагъо итетыгъо згъэпытэщт“ пӀуи, уиӀумэт къызэрепӀуагъэм пае сыкъыолъэӀунэу гу тесшӀыхьагъэу, О уиӀумэт джащ фэдэ тхьэлъэӀур ыгу щызэригъэзэфагъ. 28Арышъ, Зиусхьанэу Тхьэр! Оры Тхьэр, о пӀорэр шъыпкъэ, Оры ащ фэдэ къэбарышӀур уиӀумэт къыфыхэзыщыгъэр! 29ЕгъашӀэм уапашъхьэ итынэу уиӀумэт иунагъо джы щегъэжьагъэу унэшӀу къыщыпфэнэу сыолъэӀу, сыда пӀомэ Оры, Зиусхьанэу Тхьэр, а къэбарыр къэзгъэӀугъэр, О уиӀэмыркӀэ уиӀумэт иунагъо егъашӀэм унэшӀу щыфэгъэщт».

Яенэрэ шъхьэр

Даут итекӀоныгъэхэр

8^1Ащ ыуж Даут фылистмэ атекӀуи ахэр ыгъэӀэсагъэх, Мэтэдж-Амэ фылистмэ къаӀэкӀихыжьыгъ. 2Мэуаб лъэпкъми текӀуи, къаубытыгъэ мэуабхэр чӀыгум сатырэ-сатырэу тыригъэгъуалъхьэхи, сатырищ пэпчъ тӀум ателъхэр аригъэукӀыгъэх. Ящэнэрэ сатырэм телъыгъэхэр псэоу къагъэнэнхэу тыриубытагъ. Тын Ӏахьэхэр къыратынхэу мэуабхэр Даут пщылӀы аригъэшӀыгъэх. 3Псыхъоу Пэрат пэӀулъ чӀыпӀэм итетыгъо щигъэуцужь шӀоигъоу Цэубэ ипачъыхьэу Рэхъоб ыкъо ХъэдадӀэзэр Даут къезэонэу къызежьэм, ащи ар текӀуагъ+. 4Арти шыу минрэ шъиблрэ лъэсыдзэм щыщэу нэбгырэ мин тӀокӀырэ ащ къытырихи, зэоным фытегъэпсыхьэгъэ кухэм акӀэшӀэгъэгъэ шымэ зэкӀэми ялъынтфэхэр Даут зэпаригъэгъэчъыгъэх, ежь къызфигъэнэжьыгъэр куишъэм акӀишӀэщт шыхэр ары. 5Шам щыщ арамхэр Цэубэ ипачъыхьэу ХъэдадӀэзэр къыдеӀэнхэу къежьагъэх, ау Даут арам нэбгырэ мин тӀокӀырэ тӀурэ ыукӀыгъ. 6ЕтӀанэ Даут дзэ куп Шам дэс арамхэм якъэрэгъулынхэу ыгъакӀуи, тын Ӏахьэхэр къыратынхэу арамхэр ипщылӀ хъугъэх. Тыдэ кӀуагъэми Зиусхьаным Даут текӀоныгъэр къыдыригъэхщтыгъэ. 7Ащ ыуж Даут ХъэдадӀэзэр ипщылӀмэ аӀыгъыгъэ дышъэ мэӀухэр къаӀиххи Ерыусэлэм къыщагъэх[*]+. 8ХъэдадӀэзэр икъалэхэу Бэтахърэ Бэротайрэ джэрзыбэ Даут къадищыгъ[*].

9Даут ХъэдадӀэзэр идзэ зэрэтекӀуагъэм икъэбар Хъэмат ипачъыхьэу ТоӀый зызэхехым, 10ТоӀый ХъэдадӀэзэр езаощтыгъэти, ащ зэрезэуагъэмрэ зэрэтекӀуагъэмрэ апае шӀуфэс къырихынэу, къызэрэфэразэри къыриӀонэу ыкъо Иорам ТоӀый Даут дэжь къыгъэкӀуагъ. Тыжьыным, дышъэм, гъуаплъэм ахэшӀыкӀыгъэ шыкъухэр Иорам ыӀыгъыгъэх. 11Пачъыхьэу Даут ахэри зытекӀогъэ лъэпкъ пстэумэ къатырихыгъэхэ тыжьынымрэ дышъэмрэ ягъусэхэу Зиусхьаным фигъэшъошагъэх+
12Даут зытекӀогъэ арамхэм, мэуабхэм, Ӏамонхэм, фылистхэм, Ӏамалэкъхэм, Цэубэ ипачъыхьэу Рэхъоб ыкъо ХъэдадӀэзэри ахэр къатырихыгъагъэх.

13КӀэй ЩыугъэкӀэ заджэхэрэм арам нэбгырэ мин пшӀыкӀуир зыщызэхекъутэм Даут ыцӀэ чыжьэу Ӏугъэ+. 14Ащ ыуж дзэ куп Едомым щыкъэрэгъулынэу ригъэуцуагъ; зэрэ-Едомэу щыкъэрэгъулынэу дзэ куп ригъэуцуагъэти, едом цӀыфхэр зэкӀэ Даут ипщылӀ хъугъагъэх. Тыдэ кӀуагъэми Зиусхьаным Даут текӀоныгъэр къыдыригъэхщтыгъэ+.

Даут икъулыкъушӀэхэр

15•Джаущтэу Даут зэрэ-Израилэу ипачъыхьагъ, зэрэлъэпкъэу Даут ихьыкумышӀщтыгъ, шъыпкъэм тетэу ащ дэзекӀощтыгъ+. 16Цырыуй ыкъо Иоаб дзэм иӀэшъхьэтетыгъ, Ахъылыуд ыкъо Иощэфат иупчӀэжьэгъу шъхьаӀэщтыгъ, пачъыхьэм иунашъохэр цӀыфмэ алъигъэӀэсщтыгъэх+. 17Ахъытыу ыкъо Цэдокъ, Абыетар ыкъо Ахъымэлэх къурмэнышӀщтыгъэх, Сэрай тхакӀощтыгъэ, хэгъэгум къихъухьэрэ хъугъэ-шӀагъэхэр ытхыжьынхэр ипшъэрылъыгъ;+
18ИодаӀ ыкъо Бэнай Даут иухъумэкӀо шъхьагъырытхэу къэрэт, пэлэт лъэпкъмэ ащыщхэм яӀэшъхьэтетыгъ, Даут ыкъохэр къурмэнышӀщтыгъэх+.

Ябгъонэрэ шъхьэр

Даутрэ Мэфибощэтрэ

9^1Ащ ыуж Даут къыӀуагъ: «Ионэтан ихьатыркӀэ Саул ибынхэм ащыщ горэм гукӀэгъу фэсымышӀыгъэу къэнагъа?»+
2ЦыбэкӀэ еджэхэу Саул иӀумэт горэ щыӀагъэти, ащ къеджэхи Даут дэжь къащагъ. Даут ащ еупчӀыгъ: «Ора Цыбэр?» Адрэм къыриӀожьыгъ: «Сэры, сыуиӀумэт»+. 3Арти пачъыхьэм ащ риӀуагъ: «Саул ибынхэм ащыщ горэ псэуа? Тхьэм ихьатыркӀэ гукӀэгъу фэсшӀыщтыгъэ». Цыбэ пачъыхьэм къыриӀожьыгъ: «ЫлъэкъуитӀукӀэ лъащэу Ионэтан икӀалэ псэу»+. 4Пачъыхьэр ащ еупчӀыгъ: «Тыда ар зыдэщыӀэр?» Цыбэ пачъыхьэм къыриӀожьыгъ: «Ӏамиел ыкъо къалэу Лэудэбар дэс Махыр иунэ ис»+. 5Арти пачъыхьэу Даут Ӏамиел ыкъо Лэудэбар дэс Махыр лъигъакӀохи къаригъэщагъ. 6Саул ыкъо Ионэтан икӀалэу Мэфибощэт Даут дэжь къакӀуи, ыпашъхьэ зыщыридзыхи, чӀыгум нэс шъхьащэ къыфишӀыгъ. Даут ащ риӀуагъ: «Мэфибощэт!» Адрэм къыриӀожьыгъ: «Мары, сыуиӀумэт»+. 7Арти Даут ащ риӀуагъ: «Умыщын, уятэу Ионэтан ихьатыркӀэ гукӀэгъу къыпфэсшӀыщт, уятэжъэу Саул ичӀыгухэр къыостыжьынхэшъ, сиӀанэ упэсэу сигъомылэ пшхыщт». 8Адрэм шъхьащэ къыфишӀи къыриӀуагъ: «Сэщ фэдэ хьэ лӀагъэм уеплъынэу уиӀумэт сыда зыхэтыр?»

9Арти пачъыхьэр Саул иӀумэтэу Цыбэ къеджи, ащ риӀуагъ: «Саул иунагъо ыӀэ илъыгъэ мылъкур зэкӀэ уизиусхьан ыкъом ыкъожьым есэтыжьы, 10ащ ичӀыгухэр ори, уикӀалэхэми, уипщылӀхэми фэжъулэжьых, уизиусхьан ыкъом ыкъожьым ышхын иӀэным пае лэжьыгъэр къэшъухьыжь; узиусхьан ыкъом ыкъожьэу Мэфибощэт сэ сиӀанэ ренэу пэсыщт». Цыбэ кӀэлэ пшӀыкӀутфрэ пщылӀэу нэбгырэ тӀокӀырэ иӀагъ+. 11Цыбэ пачъыхьэм риӀуагъ: «Сизиусхьан иӀумэт къыриӀорэр зэкӀэ уиӀумэт ыгъэцэкӀэщт». Пачъыхьэм ыкъохэм афэдэу Мэфибощэт ащ иӀанэ пэсыгъ. 12МихэкӀэ еджэхэу Мэфибощэт шъэожъые иӀагъ. Цыбэ иунагъо исхэр зэкӀэ Мэфибощэт иунэӀутыгъэх. 13Джаущтэу Мэфибощэт Ерыусэлэм дэсыгъ, сыда пӀомэ пачъыхьэм иунэ ренэу щышхэщтыгъ. Ар ылъэкъуитӀукӀи лъэщагъэ.

ЯпшӀэнэрэ шъхьэр

Ӏамонхэмрэ арамхэмрэ зэратекӀуагъэхэр

10^1Ащ ыуж охътэ тӀэкӀу тешӀагъэу Ӏамонмэ япачъыхьэ лӀи, ащ ыкъо Хъаныун пачъыхьагъум техьагъ+. 2Арти «Ятэ къысфишӀагъэм пае Нэхъащ ыкъо Хъаныун гукӀэгъу фэсшӀын» ыӀуи, Даут Хъаныун ятэ зэрэщымыӀэжьым пае фэтхьаусхэнхэу лӀыкӀохэр ыгъэкӀуагъэх. Ау Даут илӀыкӀохэр Ӏамон хэгъэгум къызэкӀохэм, 3Ӏамон лӀышъхьэхэм язиусхьанэу Хъаныун раӀуагъ: «Уятэ лъытэныгъэу къыфишӀырэм пае тхьаусхакӀохэр Даут уадэжь къыгъэкӀуагъэхэу къыпшӀошӀа? Къалэм иӀоф зытет шъыпкъэр зэрагъэшӀэнышъ, етӀанэ зэхакъутэным паеп шъуӀуа Даут илӀыкӀохэр уадэжь къызкӀигъэкӀуагъэхэр?» 4Арти Хъаныун Даут илӀыкӀохэр аригъэубытхи, нэбгырэ пэпчъ ыжакӀэ икӀэлъэныкъо тыраригъэупсыкӀи, абгымэ анэсэу ящыгъын ӀэпакӀэхэр къыпаригъэупкӀхи къытӀупщыжьыгъэх. 5А къэбарыр Даут къызылъагъэӀэсыжьым, анапэ лъэшэу къытырахыгъэти, ахэм апигъэгъокӀхи, пачъыхьэм араригъэӀуагъ: «ШъужакӀэхэр къэкӀыжьыфэхэ Ерихъэу шъукъыдэси, етӀанэ шъукъэкӀожь».

6Ащ ыуж Даут зэрэфэмылъэгъухэрэр Ӏамонхэм нафэ къызафэхъум, къызгуащэнхэшъ, зыдагъэзэонхэм пае, Бэтрэхъобрэ Цэубэрэ ащыщ арамхэм лъэсэу дзэкӀолӀ нэбгырэ мин тӀокӀ, МэӀах ипачъыхьэ ицӀыфхэу нэбгырэ мин, Тэу щыщэу нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀу къахащынхэшъ къаугъоинхэу цӀыфхэр аӀофтагъэх+. 7А къэбарыр Даут зызэхехым израил дзэ хэшыпыкӀыгъэ пстэури игъусэу Иоаб заом ыгъэкӀуагъ. 8Ӏамонхэри къежьэхи ежьмэ якъалэ икъэлапчъэ дэжь къэуцугъэх, Цэубэрэ Рэхъобрэ къарыкӀыгъэ арамхэр, Тэурэ МэӀахрэ къарыкӀыгъэ лӀыхэр шъхьафэу шъофым къыщыуцугъэх.

9Пыидзэхэр ыпэкӀи ыужкӀи къызэрэпэуцугъэхэр Иоаб къызелъэгъум, Израилым идзэкӀолӀмэ анахь лӀыбланэхэр къахищхи арамхэм апигъэуцугъэх. 10Адрэ къэнагъэхэр Ӏамонмэ язэонхэм пае ыгъэуцунхэу ышэу Абищай афигъэзагъ. 11Иоаб ащ риӀуагъ: «Арамхэр сэщ нахь лъэшхэ зыхъукӀэ, укъыздеӀэщт; Ӏамонхэр ощ нахь лъэшхэ зыхъукӀэ, сыкъэкӀонышъ сыкъыбдеӀэщт. 12Зыгъэлъэш, тилъэпкърэ Тхьэм къытитыгъэ къалэхэмрэ апае зытэгъэгъэпыт. Зиусхьаным зэрэшӀоигъоу зэкӀэ ышӀэн ылъэкӀыщт»+. 13Ащ ыуж Иоаб къыгъэзэжьи, игъусэ дзэкӀолӀхэм къахэхьажьи арамхэм заор задеублэм, адрэмэ кӀатхъужьыгъ. 14Арамхэм ашъхьэ зэрэӀуахыжьыгъэр Ӏамонхэм къызалъэгъум, Абищай кӀэрыхъушъутыжьхи къалэм агъэзэжьыгъ. Арти Иоаб Ӏамонхэр къыбгынэхи Ерыусэлэм кӀуагъэ.

15Израил цӀыфхэр къызэратекӀуагъэхэр къызагурэӀом, арамхэр къэзэрэугъоижьыгъэх. 16Арти ХъэдадӀэзэр Пэрат псыхъом зэпырыдзыгъэу щыпсэурэ арамхэм алъигъакӀохи, ХъэдадӀэзэр идзэпащэу Щэубах ягъусэу, ахэр цӀыфпсэупӀэу Хъэлам къекӀолӀагъэх+. 17Къэбарыр Даут зынагъэсым, зэкӀэ дзэкӀолӀхэр ащ къыугъойхи, Иордан къызэпырыкӀи, Хъэлам кӀуагъэ. Арамхэр Даут къыпэуцухи, къезэуагъэх. 18Арти израил цӀыфхэм защаухъумэзэ, арамхэр ечъэжьэжьыгъэх. Арамхэм якухэу зэоным фытегъэпсыхьагъэхэм афэдэу шъиблрэ шыу мин тӀокӀитӀурэ Даут зэхикъути, ядзэпащэу Щэубахи ыуӀагъэти, а чӀыпӀэм ар щылӀагъ. 19Израил цӀыфхэр къызэратекӀуагъэхэр ХъэдадӀэзэр зипэщэгъэ пачъыхьэмэ зэкӀэми къызагурэӀом, ахэр израил цӀыфхэм къяшӀухи, Ӏэрылъхьэ закъыфашӀыгъ. Ӏамонхэм ащ нахьыбэрэ адеӀэнхэкӀэ арамхэр щынэщтыгъэх.

ЯпшӀыкӀузэнэрэ шъхьэр

Имышъузэу БатщэбаӀ Даут зэрэкӀыгъугъэр

11^1Гъатхэм икъихьагъум, пачъыхьэхэр заом зыщыкӀорэм, идзэкӀолӀ пащэхэмрэ зэкӀэ израилылӀхэмрэ Иоаб игъусэхэу Даут заом зегъакӀохэм Ӏамонхэм атекӀохи, Раббэ къалэ къадзыхьагъ; ау ежь Даут Ерыусэлэм къыдэнэгъагъ+.

2Мафэ горэм, пчыхьэм фигъэзагъэу, Даут гъолъыпӀэм къытетэджыкӀыжьыгъэу, пачъыхьэ унэм ышъхьагъ тетэу тезэкӀухьэзэ, унашъхьэм къызеплъыхым, бзылъфыгъэу зызгъэпскӀрэр къылъэгъугъ; а бзылъфыгъэр нэр пӀэпихэу дэхэ дэдагъ. 3Арти бзылъфыгъэр зыщыщыр къызэрагъэшӀэнэу Даут ыӀофытагъэхэти, ЕлыӀам ыпхъоу, хъыт лъэпкъым щыщ Урый ишъуз БатщэбаӀ арэу къэбар къыфахьыжьыгъ+. 4Ар къыфащэнэу Даут иӀумэтхэр лъигъэкӀуагъэх; арти ар ащ дэжь къэкӀуагъ, ар ащ кӀыгъугъ. Бзылъфыгъэ хабзэу къыфэкӀогъагъэм ыуж зыгъэкъэбзэжьыгъо мафэхэри блэкӀыгъэхагъ. ЕтӀанэ ащ ядэжь къыгъэзэжьыгъ. 5Бзылъфыгъэр лъэрмыхьэ хъугъэти, Даут дэжь ыгъакӀохи раригъэӀуагъ: «Лъэрмыхьэ сыхъугъ».

6Арти Даут Иоаб дэжь ыгъакӀохи раригъэӀуагъ: «Хъыт лъэпкъым щыщ Урый къысфэгъакӀу». Иоаб Даут дэжь Урый ыгъэкӀуагъ. 7ЕтӀанэ Урый ащ ыдэжь къэкӀуагъэти, Иоаб изытети, дзэкӀолӀхэм язытети, заор зэрэкӀорэми Даут акӀэупчӀагъ. 8Даут Урый риӀуагъ: «Шъуадэжь кӀожьи зыгъэпсэф». Урый пачъыхьэм иунэ къикӀыжьыгъ, пачъыхьэм ишӀухьафтынхэр ащ кӀэлъахьыгъэх. 9Ау Урый изиусхьан иухъумакӀохэм ягъусэу пачъыхьэм иунэ ихьапӀэ дэжь чэщыр щырихыгъэ нахь ядэжь кӀожьыгъэп. 10Урый ядэжь мыкӀожьыгъэу аӀуи Даут къэбар къызыфахьым, Даут Урый еупчӀыгъ: «Гъогум укъытекӀыжьыгъэба, сыд пае шъуадэжь умыкӀожьыгъа?» 11Ащ ипэгъокӀэу Урый Даут къыриӀожьыгъ: «Тхьэм ипхъонтэ лъапӀи, Израили Ехъуди ядзэкӀолӀхэр чэтэнгъэӀагъэхэм ачӀэсхэу, сиӀэшъхьэтетэу Иоаби, сизиусхьан идзэкӀолӀхэри шъофым итхэу тадэжь сыкӀожьынышъ, сышхэщт, сешъощт, сишъуз сыкӀыгъущт арба! О узэрэщыӀэр, упсэ зэрэщыӀэр сэӀо, ау ар сшӀэщтэп». 12Арти Даут Урый риӀуагъ: «Непи мыщ къанэ, неущ устӀупщыжьыщт». А мафэми къыкӀэлъыкӀогъэ мафэми Урый Ерыусэлэм къыдэнэгъагъ. 13ЕтӀанэ Даут ар къыригъэблэгъагъэти, Урый ащ дэжь щышхагъ ыкӀи щешъуагъ, оутэшъофэ Даут ар ригъэшъуагъ. Ау пчыхьэм Урый изиусхьан ипщылӀхэм ягъусэу игъолъыпӀэ екӀужьи чъыежьыгъэ нахь ядэжь кӀожьыгъэп.

Даут Урый зэраригъэукӀыгъэр

14Пчэдыжьым Даут тхылъыпӀэ тхьапэм тетхи, ар Урый рити Иоаб фыригъэхьыгъ+. 15А тхылъыпӀэм тыритхагъ: «КъыщауӀэу, хэкӀодэным пае, заом ианахь жъотыпӀэ горэм Урый Ӏужъугъэуцуи, шъо шъукъызэкӀэкӀожь». 16Арти къалэр аштэн зэхъум, Иоаб заор анахь зыщыхьылъэн ылъэкӀыщтыр ешӀэти, Урый ащ ыгъэкӀуагъ. 17Къалэм дзэкӀолӀхэр къыдэкӀхи Иоаб къезэуагъэх, Даут идзэкӀолӀмэ ащыщхэр ащ дэжьым хэкӀодагъэх; джащ фэдэу хъытэу Урыий къыщаукӀыгъ. 18ЕтӀанэ заор зэрэкӀуагъэм икъэбар зэрэщытэу лъагъэӀасынэу Иоаб Даут дэжь ыгъэкӀуагъэх. 19ЫӀофытагъэм фигъэпытэзэ мырэущтэу риӀуагъ: «Заор зэрэкӀуагъэм икъэбар фэпӀотэгъахэу, 20пачъыхьэр зэрэгубжыщтым гу лъыптэу, „Сыд пае шъуязэонэу къалэм ащ фэдизэу благъэу шъуекӀолӀэгъагъа? Идэпкъхэм къарадзыххэзэ къызэрэшъутырадзэщтхэм шъущыгъозагъэба? 21ЕрыубэӀал ыкъо Абимэлэх хэта зыукӀыгъэр? Бзылъфыгъэм мыжъо шъхьал къутафэр дэпкъым къыридзыхи ащ къызтырегъафэм ыужба ар етӀанэ Тэбэц зыщылӀэжьыгъэр? Сыда ащ фэдизэу благъэу дэпкъым шъузкӀекӀолӀэгъагъэр?“ къызыуиӀокӀэ, о еӀожь: „УиӀумэтэу хъытэу Урыий джащ фэдэу щыӀэжьэп“».

22Арти Иоаб иӀофтабгэ кӀуи, зыфигъэкӀуагъэр зэкӀэ Даут фынигъэсыгъ, заор зэрэкӀуагъэм икъэбари зэрэщытэу фиӀотагъ[*]. 23АӀофтагъэм Даут риӀуагъ: «Ӏамон дзэкӀолӀхэр къыттекӀощтыгъэх, къытэзэонхэуи шъофым къихьэгъагъэхэти, етфыжьэхи къалэм идэхьэпӀэ къэлапчъэ нэс тфыжьыгъэх. 24Ащ дэжьым дэпкъым тетыгъэ псэгъаохэр уидзэкӀолӀхэм къызяохэм пачъыхьэм идзэкӀолӀмэ ащыщ горэхэр хэкӀодагъэх; джащ фэдэу уиӀумэт хъытэу Урыий хэкӀодагъ». 25Ащ ыуж Даут Ӏофтабгэм риӀуагъ: «Иоаб мыщ фэдэу еӀу: „Къэхъугъэм земыгъэгъэгумэкӀ, сыда пӀомэ модрэр мыдрэр ыӀоу чатэм зэхэдз ышӀырэп; къалэм пэшӀуекӀорэ заор гъэлъэши зэхэкъут“. Ар еӀуи, ыгу къыдэщай».

26ИлӀ зэрэщымыӀэжьыр Урый ишъуз зызэхехым хьадагъэ ышӀыгъ. 27Шъыгъон уахътэр ащ зеухым лъигъакӀохи Даут ыдэжь ар къаригъэщагъ, ишъуз хъуи, шъао къыфилъфыгъ. Ау Даут аущтэу зэришӀыгъэр Зиусхьаным ыгу рихьыгъэп.

ЯпшӀыкӀутӀонэрэ шъхьэр

ТхьэлӀыкӀоу Нэтан Даут зэригъэмысагъэр

12^1Ащ ыуж Зиусхьаным тхьэлӀыкӀоу Нэтан Даут дэжь ыӀофытагъэти, ар ащ дэжь кӀуи риӀуагъ: «Зы къалэ горэм нэбгыритӀу дэсыгъ: зыр баигъ, адрэр тхьамыкӀагъ+. 2Баим былымрэ мэлрэ боу иӀагъэх, 3ау тхьамыкӀэм къалъфыгъакӀэ шъынэ цӀыкӀоу къыщэфи ыхъугъэм нэмыкӀ зыпари иӀагъэп. ЗэрэфэлъэкӀэу ащ пылъыщтыгъ, исабыйхэм ахэсэу ар къэхъугъ; ихьалыгъу щыщ Ӏуфагъэти, ищалъэкӀэ псы ешъуагъэти, ыбгъашъо телъэу чъыещтыгъэти, ипшъэшъэжъыем фэдэщтыгъ. 4Зы мафэ горэм зекӀолӀ горэ баим дэжь къызыдэхьэм, имыхьамелэ ащ Ӏуигъэфэным пае имэлхэми ибылымхэми ахэмыӀабэу, тхьамыкӀэм ишъынэ ыубыти хьакӀэм ригъэшхынэу аригъэшӀыгъ». 5Ащ дэжьым Даут а баим лъэшэу фэгубжыгъэу Нэтан риӀуагъ: «Тхьэр зэрэщыӀэр сэӀо! Ар зышӀэгъэ цӀыфым хьадэгъур ифэшъуаш. 6ЫшӀагъэмрэ гукӀэгъу къызэрэхэмыфагъэмрэ апае шъынэр фэдиплӀыкӀэ нахьыбэу ыпщыныжьын фае»+.

7Арти Нэтан Даут риӀуагъ: «А лӀыр оры. Израилым и-Зиусхьанэу Тхьэм ыӀорэр мары: „Израилым урипачъыхьэнэу дагъэ Сэ къыпщысфагъ, уизиусхьанэу Саули Сэ укъыӀэкӀэсхыжьыгъ,+
8ащ иуни, ащ ишъузхэри Сэ къыостыгъэх, Израилми Ехъудми япачъыхьэу усшӀыгъ, ар пшӀомакӀэмэ, нахьыби къыпфыхэзгъэхъощтгъэ. 9Сыд пае Зиусхьаным иунашъохэр пхъэтэпэмыхь пшӀыхэу, Ащ къылъэгъоу бзэджагъэ пшӀагъа? Хъытэу Урый оры зэкӀодылӀагъэр, ащ игуащэ шъузэу пштагъэ, Ӏамонхэм ар къябгъэукӀыгъ. 10Сэ пхъэтэпэмыхь сызэрэпшӀыгъэм, хъытэу Урый игуащэ бгъэшъузынэу къызэрэпщагъэм апае уиунагъо щыщхэр къаукӀыхэзэ егъашӀэм къэшъухьыщт“. 11Зиусхьаным ыӀорэр мары: „Уиунэгъо кӀоцӀ щыщ шъыпкъэм бэлахьэр къыпфезгъэхьыщт, плъэгъузэ уишъузхэр къыппэблэгъэ шъыпкъэм естынхэшъ, мэфэ нэфым ахэр ащ езгъэгъэшъузыщтых+. 12Ау гъэбылъыгъэкӀэ о пшӀагъэр зэрэ-Израилэу къылъэгъоу мэфэ нэфым Сэ сшӀэщт“». 13Ащ дэжьым Даут Нэтан риӀуагъ: «Зиусхьаным ыпашъхьэ псэкӀод щысшӀагъ». Арти Нэтан Даут къыриӀожьыгъ: «УипсэкӀодышӀагъэ Зиусхьаным къыпфигъэгъугъ; о улӀэщтэп;+
14ау пшӀагъэмкӀэ Зиусхьаныр бгъэцӀыкӀугъэшъ, сабыеу къыпфэхъугъэр лӀэжьыщт». 15ЕтӀанэ Нэтан ядэжь кӀожьыгъэ.

БатщэбаӀ Даут къыфилъфыгъэ шъаор зэрэлӀэжьыгъэр

Ащ ыуж Урый ишъуз Даут къыфилъфыгъэ сабыим Зиусхьаным ынае къыщыфи сымэджэ хьылъэ хъугъэ. 16Арти сабыим пае Даут Тхьэм елъэӀущтыгъэ, мышхэу, зыришӀыхьажьи, джэхашъом телъэу Даут чэщыр рихыгъ+. 17ЕтӀанэ ар къагъэтэджыжьынэу иӀумэт упчӀэжьэгъухэр ыдэжь ихьагъэх, ау ар ащ фэягъэп, адэшхагъэп. 18Яблэнэрэ мафэм сабыир лӀагъэ. Сабыир зэрэлӀагъэр Даут раӀонкӀэ иӀумэт упчӀэжьэгъухэр щынэщтыгъэх, сыда пӀомэ ахэм аӀощтыгъэ: «Сабыир джыри псэузэ тызелъэӀум етӀуагъэм къемыдэӀугъэмэ, ар зэрэлӀагъэр сыдэущтэу ащ джы етӀощта? Зы тхьамыкӀагъо горэ зэришӀэжьын ылъэкӀыщт». 19ИӀумэт упчӀэжьэгъухэр зэрэзэӀушъэшъэжьхэрэр зелъэгъум сабыир зэрэлӀагъэр къыгурыӀуагъэти, иӀумэтхэм Даут яупчӀыгъ: «Сабыир лӀагъа?» КъыраӀожьыгъ: «ЛӀагъэ».

20Арти Даут къэтэджи зитхьакӀыгъ, дагъэ зыщифи, ищыгъынхэри зэблихъухи, Зиусхьаным иунэ кӀуи, Тхьэм шъхьащэ фишӀыгъ. Ядэжь къыгъэзэжьи агъэшхэнэу зялъэӀум, гъомлапхъэ къыфахьи ыпашъхьэ къырагъэуцуагъ. 21Арти иӀумэтхэр ащ еупчӀыгъэх: «УизекӀуакӀэ зыфэгъэхьыгъэр къыдгурыгъаӀу: сабыир псэу зэхъум унэкӀыгъэ ыкӀи угъыгъ, сабыир зэлӀэм, укъэтэджыжьи мыхьамелэр зыӀубгъэфагъ?» 22Даут къариӀожьыгъ: «Сабыир опсэуфэ зыкӀэсынэкӀыгъэри сызкӀэгъыгъэри „Хэт ышӀэра, Зиусхьаным ынэшӀу къысщыфэнышъ, сабыир псэоу къэнэжьынкӀи мэхъуба?“ зыфэпӀоным сегупшысщтыгъэти ары+. 23Ау джы ар лӀагъэ, сыд пае сынэкӀыщта? Ар сэ къэзгъэхъужьын слъэкӀыщта? Сэ ащ сыкӀэлъыкӀожьыщт нахь, ащ сэ къысфигъэзэжьыщтэп».

Сэлмэн къызэрэхъугъэр

24ЕтӀанэ Даут ишъузэу БатщэбаӀ еушъыигъ, ащ ыдэжь ихьи кӀыгъугъэти, иуахътэ къызэсым, шъао къылъфыгъ, Сэлмэн цӀэу ащ фиусыгъ: Зиусхьаным ар шӀу къылъэгъугъэти, 25тхьэлӀыкӀоу Нэтан къыгъакӀуи, Иедидиа цӀэу къыфыригъэусыгъ. Ащ имэхьанэр: Зиусхьаным шӀу къылъэгъугъэр.

Даут Раббэ зэриштагъэр

26А уахътэм Иоаб Ӏамонмэ якъалэу Раббэ езэуагъ, пачъыхьэр зыдэс къалэр ыштагъ+. 27Арти Иоаб раригъэӀонэу Даут дэжь ыгъэкӀуагъэх: «Раббэ сытебани къалэм ыгъэфедэрэ псырыкӀуапӀэр сыубытыгъэ. 28Арышъ адрэ къэнэгъэ дзэкӀолӀхэр къызэгъэгъусэхи, удэхьанэу къалэм къекӀуи, ар штэ; армырмэ, сэ зысштэкӀэ, сэ сцӀэкӀэ ащ еджэнхэу хъущт». 29Арти Даут дзэр зэрэщытэу зэригъэгъуси Раббэ екӀугъ, ащ езауи ыштагъ. 30Ащ ыуж Даут Ӏамонмэ япачъыхьэ шъхьащысыгъэ танджыр къыщихи, – дышъэу ащ илъыгъэр килограмм щэкӀ фэдиз, мыжъо лъапӀи хэсыгъ, – а танджыр Даут зышъхьащигъэтӀысхьагъ. Джащ фэдэу мылъку бэдэди къалэм къыдищыгъ. 31ЦӀыфэу ащ дэсыгъэхэр къыдищхи, ащыщхэм Ӏоф ашӀэнэу пхъэххэр, гъучӀ къазгъырхэр, отычхэр аритыгъэх, адрэхэр чырбыщ агъэжъэнэу хьакухэм аӀуигъэуцуагъэх. Ӏамон къэлэ пстэуми джары ащ аришӀагъэр. А зэпстэумэ ауж Даутрэ зэкӀэ идзэхэмрэ Ерыусэлэм къагъэзэжьыгъ.

ЯпшӀыкӀущэнэрэ шъхьэр

Аминон Тэмар ынапэ зэрэтырихыгъэр

13^1ТӀэкӀу горэ джыри тешӀагъ. Даут ыкъо Абищэлэм шыпхъу дэхэ дэдэ иӀагъ Тэмар ыцӀэу. Ар Даут ыкъо нэмыкӀэу Аминон шӀу ылъэгъугъ. 2Арти зэришӀыщтыр ымышӀэу, ыгъэнэшхъэеу ышыпхъоу Тэмар лъэш дэдэу зэрегупшысырэм нахь хэмылъэу, Аминон сымаджэ хъугъэ; сыда пӀомэ ар пшъэшъагъэти, емыкӀу зэрепхыщт шӀыкӀэр къымыгъотышъоу Аминон къин хэтыгъ. 3Аминон ныбджэгъу иӀагъ; ар Даут ышэу ЩымӀэ ыкъоу Ионэдаб зыцӀэр арыгъэ. А Ионэдабыр ахэхьэгъэ-ахэкӀыгъэу щытыгъэти,+
4ар Аминон къеупчӀыгъ: «Сыда, пачъыхьэм ыкъу, мафэ къэс нахь чэфынчъэ узкӀэхъурэр, къысаӀоба?» Аминон ащ риӀожьыгъ: «СятэкӀэ сшэу Абищэлэм ышыпхъоу Тэмар шӀу слъэгъугъэ». 5Арти Ионэдаб ащ риӀуагъ: «ПӀэм хэгъуалъхьи, сымаджэ ухъугъэ фэдэу зышӀ; етӀанэ узэрэсымаджэр зэхихэу, къыпкӀэупчӀэнэу уятэ уадэжь къызыкӀокӀэ еӀу: „Сшыпхъоу Тэмар садэжь къэрэкӀуи, слъэгъузэ сапашъхьэ шхын щысферэшӀи, къарыу сфэхъунэу серэгъэшх, ар слъэгъунэуи, ыӀэкӀэ сигъэшхэнэуи сыфай“». 6Ащ ыуж Аминон гъолъи сымаджэ хъугъэ фэдэу зишӀыгъ. Ащ къыкӀэупчӀэнэу пачъыхьэр къызэкӀом, Аминон пачъыхьэм риӀуагъ: «Сшыпхъоу Тэмар къысфэгъакӀоба, слъэгъузэ сапашъхьэ хьалыгъу ӀашӀу зытӀущ горэ щысферэгъажъи, къысӀуилъхьэмэ сышхэщт». 7Арти Даут Тэмар дэжь ыгъакӀохи раригъэӀуагъ: «Пшэу Аминон иунэ кӀуи шхын фэшӀ». 8Ар ышэу Аминон иунэ зэкӀом, адрэр щылъыгъ. Хьаджыгъэр къышти тхьацур ыпшагъ, ащ къылъэгъузэ хьалыгъу ӀашӀухэр ридзэхи ыгъэжъагъэх. 9ЕтӀанэ ахэр табэм щызэпыригъазэхи, ыпашъхьэ ригъэуцуагъэх; ау адрэр шхэнэу фэягъэп. Ащ ыуж «Садэжь итхэр зэкӀэ ерэкӀых» Аминон къыӀуагъэти, цӀыфхэр зэкӀэ икӀыгъэх. 10Ащ дэжьым Аминон Тэмар риӀуагъ: «Унэ гъолъыжьыпӀэм гъомлапхъэр хьи, къысӀуплъхьэзэ сыбгъэшхэщт». Тэмар ыгъэжъэгъэ хьалыгъу ӀашӀухэр къыштэхи ышэу Аминон дэжь унэ гъолъыжьыпӀэм ыхьыгъ. 11ЕтӀанэ ыхьыгъэр ригъэшхынэу ащ ыпашъхьэ зырегъэуцом, адрэр къатхъуи ыубыти къыриӀуагъ: «КъакӀуи садэжь къэгъолъ, сшыпхъу». 12Ау мыдрэм риӀожьыгъ: «Хьау, сшы, ащ фэдэ щашӀэу Израилым щыхабзэпышъ, сынапэ темых; а хьайуаныгъэр умышӀэ+. 13Сэ нэпэнчъэу сыкъанэмэ, тыда сшъхьэ зыдэсхьыжьыщтыр? Ори Израилым ис бзэджашӀэмэ уанахь бзэджашӀэу уалъытэнба. СыолъэӀу пачъыхьэм дэгущыӀ, ащ сыкъыуитынба». 14Ау ащ къыӀорэм ар едэӀунэу фэягъэпти, кӀуачӀэкӀэ къытекӀуи ынапэ тырихыгъ. 15Ащ ыуж Аминон ар фэмылъэгъужь хъугъэ, шӀу зэрилъэгъущтыгъэм нахь лъэшыжьэу, зынахь лъэш къэмыхъужьынэу фэмылъэгъужь хъугъэ. Арти Аминон ащ риӀуагъ: «Тэджи ӀукӀ». 16Ау ащ къыриӀожьыгъ: «Хьау, сипфыныр апэрэ емыкӀоу къысэпхыгъэм нахь Ӏаежьых». Ау адрэр къедэӀунэу фэягъэп. 17ЕтӀанэ ежь къыдекӀокӀщтыгъэ ипщылӀ кӀалэм къеджи риӀуагъ: «Мыдэ мы бзылъфыгъэр ифыжьи ыкӀыбкӀэ пчъэр щыгъэпытэжь». 18Ӏашъхьэ зыпыт джэнэ кӀыхьэ Тэмар щыгъыгъ, сыда пӀомэ а лъэхъаным пачъыхьэм ыпхъу дэмыкӀуагъэхэм джащ фэдэ джанэхэр ары зыщалъэщтыгъэхэр. Ащ дэжьым пщылӀым пчъэр ащ ыкӀыбкӀэ щигъэпытэжьыгъ. 19Тэмар ышъхьац яжьэр хитакъуи, джэнэ кӀыхьэу щыгъыгъэри зэӀитхъи, ыӀэхэмкӀэ ышъхьэ шӀуиубытыкӀи гъогзэ ежьагъ. 20Ышэу Абищэлэм ащ къыриӀуагъ: «Пшэу Аминонба къыпкӀыгъугъэр? – Джы, ужэ зэтелъхь, сшыпхъу; ар – пшы; къыпщышӀыгъэм пае гухэкӀым земыгъэшх». ЕтӀанэ Тэмар цӀыфмэ ахэмыхьэу ышэу Абищэлэм дэжь исыгъ. 21Хъугъэр пачъыхьэу Даут зызэхехым лъэш дэдэу губжыгъэ[*], 22Ау Абищэлэм шӀукӀи бзаджэкӀи Аминон дэгущыӀагъэп, сыда пӀомэ ышыпхъоу Тэмарэ ынапэ зэрэтырихыгъэм пае гухьагужъ фыриӀагъ.

Абищэлэм Аминон зэригъэпщынэжьыгъэр

23Ащ ыуж илъэситӀу тешӀагъэу Ефраимым пэблэгъэ къалэу БэӀал-Хъацэур Абищэлэм имэлхэр щащынхэ зэхъум, пачъыхьэм ыкъохэр зэкӀэ Абищэлэм къыригъэблэгъагъэх. 24Абищэлэм пачъыхьэм дэжь кӀуи риӀуагъ: «УиӀумэт имэлхэр ащыщтхэшъ, ори, уиӀумэтхэри, сэри тызэгъусэу тызэдэкӀонхэба». 25Ау пачъыхьэм Абищэлэм къыриӀожьыгъ: «Хьау, сикӀал, утымыгъэгумэкӀыным пае зэкӀэми ащ тыкъэкӀощтэп». Абищэлэм лъэш дэдэу ащ елъэӀугъ; ау адрэр къыфытегъэнагъэп, игухэлъ къыдэхъунэу фэлъаӀуи къытӀупщыжьыгъ. 26Арти Абищэлэм ащ риӀуагъ: «Ащыгъум сшэу Аминон къыддэрэкӀоба». Пачъыхьэм къыриӀожьыгъ: «Сыда ар о къызыкӀыбдэкӀон фаер?» 27Сыдми Абищэлэм ар къытыригъани Аминонрэ пачъыхьэм зэкӀэ ыкъохэмрэ къыдигъэкӀуагъэх[*].

28ЕтӀанэ Абищэлэм игъусэгъэ кӀалэмэ унашъо афишӀызэ ариӀуагъ: «Санэу зэшъуагъэм Аминон чэф къызэрэритыгъэм тетэу, „Аминон шъуеу“ къызэрэшъуасӀоу, шъуукӀы. Шъумыщын, сэры унашъор къышъуфэзышӀырэр, лӀыгъэрэ теубытагъэрэ къызхэжъугъаф». 29Арти зэрариӀуагъэм тетэу Абищэлэм игъусэгъэ кӀалэхэр Аминон дэзекӀуагъэх. Ащ дэжьым пачъыхьэм зэкӀэ адрэ ыкъохэм зыкъаӀатыжьи, шъхьадж ищыд тетӀысхьажьи ашъхьэ къыӀуахыжьыгъ. 30Ащыщ гори псэоу къэмынэу, пачъыхьэм ыкъохэр зэкӀэ Абищэлэм ыукӀыгъэхэу аӀуи Даут къэбар къызылъагъэӀасым, ахэр гъогум джыри тетыгъэх. 31Арти пачъыхьэр къэтэджи иджанэ зэӀитхъыгъ, чӀыгум зытыридзагъ, иӀумэтэу къегъэуцокӀыгъэхэм зэкӀэми яджанэхэр зэӀатхъыгъэх+. 32Ау Даут ышэу ЩымӀэ ыкъо Ионэдаб ащ риӀуагъ: «Пачъыхьэм зэкӀэ ыкъохэр аукӀыгъэхэу сизиусхьан къышӀорэмышӀ; Аминон закъу ныӀэп щымыӀэжьыр, сыда пӀомэ Аминон ышыпхъоу Тэмар ынапэ зытырихыгъэм къыщегъэжьагъэу Абищэлэм ар игухэлъыгъ+. 33Арышъ пачъыхьэм ыкъохэр зэкӀэ аукӀыгъэхэу къызшӀуигъэшӀызэ сизиусхьан гупшысэм зырерэмыгъэукӀ; щымыӀэжьыр Аминон закъу ныӀэп». 34Абищэлэм хэлъэдэжьыгъ. Къэрэгъулэу щытыгъэ кӀалэр зэплъэм къушъхьэм ебгъукӀорэ гъогум цӀыфыбэ къырыкӀоу къылъэгъугъ[*].

35Арти Ионэдаб пачъыхьэм риӀуагъ: «Пачъыхьэм ыкъохэр къэкӀожьхэшъ ары; уиӀумэт зыфиӀуагъэм Ӏофыр тет». 36Ар ащ къыӀогъэ къодыеу, пачъыхьэм ыкъохэр къыдэхьажьхи, гъы мэкъэ куо-хьаушхом зыкъырагъэӀэтыгъ. Ежь пачъыхьэри зэкӀэ иӀумэтхэри лъэш дэдэу гъыщтыгъэх. 37Арти Абищэлэм хэлъэдэжьи, Гъышыурым ипачъыхьэу Ӏаммихъуд ыкъо Тэлмай дэжь кӀуагъэ. Пачъыхьэу Даут ыкъо мафэм мафэр кӀэлъыкӀоу ыгъаещтыгъ+. 38Абищэлэм хэлъэдэжьи Гъышыурым зэкӀом, ащ илъэсищэ къисыгъ. 39Аминон зэлӀэм ыуж пачъыхьэу Даут нахь къэушъэбыжьыгъэу ыгу Абищэлэм фыхэкӀыжьыщтыгъэп.

ЯпшӀыкӀуплӀэнэрэ шъхьэр

Абищэлэм Ерыусэлэм къызэригъэзэжьыгъэр

14^1ЕтӀанэ Даут Абищэлэм зэрэфэзэщырэм Цырыуй ыкъо Иоаб гу лъитагъ. 2Арти Иоаб къалэу ТэкъоаӀ ыгъакӀохи, ащ щыщ бзылъфыгъэ Ӏуш горэ къаригъащи риӀуагъ: «Ушъыгъо фэдэу зышӀи, шъыгъошъэ джани зыщылъи, дагъэ зыщымыфэу, щымыӀэжьыр бэшӀагъэу зыгъэерэ бзылъфыгъэм фэдэу зышӀи, 3пачъыхьэм дэжь кӀуи, къыосӀощтыр еӀу». Джащ тетэу пачъыхьэм риӀон фаер Иоаб бзылъфыгъэм гуригъэӀуагъ.

4ЕтӀанэ ТэкъоаӀ щыщ бзылъфыгъэр пачъыхьэм дэжь кӀуи, ыпашъхьэ зыщыридзыхи, чӀыгум нэс шъхьащэ фишӀи риӀуагъ: «КъыздэӀэпыӀ, пачъыхьэр!»+
5Арти пачъыхьэр ащ къеупчӀыгъ: «Сыда узгъэгумэкӀрэр?» Адрэм къыриӀуагъ: «Сэ сышъузаб, сишъхьагъусэ щыӀэжьэп. 6УиӀумэт къуитӀу иӀагъ; шъофым щыӀэхэзэ ахэр зэфэгубжхи, зэпызыщыжьынхэ щымыӀэу зыр адрэм еуи ыукӀыгъ. 7Джы лӀакъор зэрэщытэу уиӀумэт къышӀонагъэу къыраӀо: „Зыш зыукӀыжьыгъэр къытэт, уикӀэн къызфэбгъэнэн уимыӀэжьэу укъэнэщтми, ыш ыпсэ зэригъэгъугъэм пае ежь тыукӀыжьыщт“. Джащ тетэу аужырэ гугъапӀэу сиӀэм сыхагъэкӀыщт, сишъхьагъусагъэм цӀи лъфыгъи дунаим щыримыӀэжьэу къэнэщт».

8Пачъыхьэм бзылъфыгъэм риӀуагъ: «Шъуадэжь гъэзэжь, сэ ощ пае унашъо афэсшӀыщт». 9Ащ ипэгъокӀэу ТэкъоаӀ щыщ бзылъфыгъэм пачъыхьэм риӀуагъ: «Лажьэр сэррэ сятэ иунагъорэ къыттерэфэ нахь, сизиусхьанэу пачъыхьэр, пачъыхьэмрэ итетыгъорэ лажьэр атерэмыф»+. 10Арти пачъыхьэм къыӀуагъ: «Къыппэуцужьын къыкъокӀмэ, садэжь къащэ, ащ нахьыбэрэ ар къыбнэсыщтэп». 11ЕтӀанэ ащ къыриӀуагъ: «ЛъышӀэжьхэр нахьыбэ мыхъунхэм, скъо амыгъэкӀодыным пае, Уи-Зиусхьанэу Тхьэр угу къэбгъэкӀынэу сыолъэӀу, пачъыхьэр». Арти пачъыхьэм къыӀуагъ: «Зиусхьаныр зэрэщыӀэр сэӀо! Пкъо ышъхьац налъи къыхэзэу чӀыгум темыфэнкӀэ»+.

12Бзылъфыгъэм къыӀуагъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэм джыри гущыӀэ есӀонэу уиӀумэт Ӏизын къет». Ащ къыӀуагъ: «КъаӀо». 13Бзылъфыгъэм къыӀуагъ: «Ащыгъум сыд пае скъо къырашӀэнэу зыфаӀорэр Тхьэм илъэпкъ епшӀэнэу о теуубытагъа? Пачъыхьэм а къыӀуагъэмкӀэ ежь-ежьырэу зигъэмысэжьыгъ, сыда пӀомэ ежь рифыгъэм къыригъэгъэзэжьырэп. 14Тэ зэпстэуми лӀэныгъэр тапэкӀэ къэт, къэмыугъоижьышъущт псы икӀутыгъэм тыфэд. Ау Тхьэм цӀыфым ыпсэ ыгъэкӀодырэп, зыхафыгъэм къызэрэригъэзэжьыным иамалхэр Ащ къыхехых+. 15А гущыӀэхэр есӀонхэм пае сизиусхьанэу пачъыхьэм дэжь сыкъэкӀуагъ. Сыда пӀомэ сиӀахьылхэм сагъэщынэ; уиӀумэт егупшысыгъ: „Пачъыхьэм сыдэгущыӀэн, иӀумэт риӀорэм къыдыригъэштэнэп шъуӀуа? 16Пачъыхьэр къысэдэӀун, сикӀалэрэ сэррэ Тхьэм ицӀыфмэ тахэзгъэзынэу зыӀорэмэ тащиухъумэн“. 17Арти уиӀумэт зэриӀожьыгъ: „Сизиусхьанэу пачъыхьэм къыӀорэм сигъэрэхьатын, сыда пӀомэ сизиусхьанэу пачъыхьэр Тхьэм имэлэӀич фэд, дэий дэгъуи къядэӀун ылъэкӀыщт. Зиусхьанэу Уи-Тхьэ о уигъус“»+.

18Пачъыхьэм бзылъфыгъэм къыриӀуагъ: «СшӀомыушъэфэу сызэрэоупчӀыщтыр къысаӀу». Арти бзылъфыгъэм къыриӀожьыгъ: «КъаӀо, сизиусхьанэу пачъыхьэр». 19Пачъыхьэм къыӀуагъ: «Иоаба мы Ӏофыр зыгу къэкӀыгъэр?» Бзылъфыгъэм къыриӀожьыгъ: «Упсэ Тхьэм бэ регъэгъашӀ, сизиусхьанэу пачъыхьэм къыӀуагъэр тэрэз, зытетым тетэу джэуап къыосымытыжьмэ мыхъунэу чӀыпӀэ сибдзагъ. Тэрэз, уиӀумэтэу Иоаб ары унашъо къысфэзышӀыгъэр, а къэсӀуагъэхэри зэкӀэ къэсэзгъэӀуагъэр джары. 20Хъугъэм нэмыкӀэу уригъэплъ шӀоигъоти, уиӀумэтэу Иоаб джаущтэу сигъэшӀыгъэ, ау сизиусхьанэу пачъыхьэр Тхьэм имэлэӀич фэдэу Ӏушышъ, дунаим къыщыхъурэр зэкӀэ ешӀэ»+.

21ЕтӀанэ пачъыхьэм Иоаб риӀуагъ: «Дэгъу, тесыубытагъэшъ, кӀуи кӀалэу Абищэлэм къегъэгъэзэжь». 22Иоаб пачъыхьэм ыпашъхьэ зыщыридзыхи, чӀыгум нэс шъхьащэ фишӀи риӀуагъ: «Тхьэм ынэшӀу къыпщэф! Сизиусхьанэу пачъыхьэр, уиӀумэт нэшӀукӀэ узэреплърэр джы ешӀэ, сыда пӀомэ иӀумэт зэрэраригъэӀуагъэм фэдэу пачъыхьэм ышӀыгъ». 23Джащ тетэу Иоаб ежьи Гъышыурым кӀуагъэ. Ащ Абищэлэм Ерыусэлэм къыщэжьыгъ+. 24Пачъыхьэм ыӀуагъ: «Иунэ ар орэкӀожь, ау санэӀу къерэмыхь». Арти Абищэлэм иунэ кӀожьыгъэ, ау пачъыхьэм инэплъэгъу зыкъыригъафэщтыгъэп.

Даут Абищэлэм зэрэфигъэгъугъэр

25Абищэлэм фэдэу лӀы лъэгъупхъэ, ащ фэдизэу зыщытхъухи зэрэ-Израилэу исыгъэп. Ылъэдэкъапэмэ къащегъэжьагъэу ышъхьашыгу нэсыжьэу мыхъун гори къыхэмыгъэщынэу зэкӀужьэу щытыгъ. 26Шъхьацышхо телъыгъэти, ащ ионтэгъугъэ ышъхьэ къырищэхщтыгъэ, илъэсым зэ ышъхьэ ыупхъощтыгъэ. Шъхьацэу къехырэм пачъыхьэм ищэчалъэхэмкӀэ килограммитӀурэ пшӀэнищрэ къыщэчщтыгъэ. 27Абищэлэм шъэуищрэ Тэмар ыцӀэу зы пшъашъэрэ къыфэхъугъэх; ыпхъу бзылъфыгъэ дэхагъ[*]+.

28Абищэлэм илъэситӀо Ерыусэлэм дэсыгъ, ау пачъыхьэм инэплъэгъу зыкъыригъафэщтыгъэп. 29Арти Иоаб пачъыхьэм дэжь ыгъэкӀоным пае, ар къащэнэу Абищэлэм лъигъэкӀуагъэх. Ау адрэр къыфэкӀуагъэп. Джыри зэ ащ лъигъэкӀуагъэх, ау адрэр етӀани къыфэкӀуагъэп. 30Арти ипщылӀхэм ариӀуагъ: «Шъолъэгъуба Иоаб ичӀыгу Ӏахьэу сичӀыгу Ӏахьэ къыголъыр, хьэр ащ телъ, шъукӀуи машӀо кӀажъудзи тежъугъэстыкӀ». Абищэлэм ипщылӀхэм а хьасэм машӀо кӀадзи тырагъэстыкӀыгъ[*]. 31Арти Иоаб Абищэлэм дэжь къакӀуи къеупчӀыгъ: «Сыд пае уипщылӀхэм сихьасэ машӀо кӀадзи тырагъэстыкӀыгъа?» 32Абищэлэм Иоаб къыриӀуагъ: «Садэжь укъэкӀонэу уадэжь къэзгъэкӀогъагъэх. Пачъыхьэм дэжь узгъэкӀонышъ еозгъэӀонэу сыфэягъ: „Сыд пае Гъышыурым сыкъикӀыжьыгъа? Ащ сыдэсыгъэмэ нахьышӀугъ. Джы пачъыхьэм инэплъэгъу сырерэгъахь. Лажьэ сиӀэмэ, серэукӀ“»+. 33Иоаб пачъыхьэм дэжь кӀуи, а зэкӀэри зыреӀожьым, пачъыхьэр Абищэлэм къеджагъ. Ар пачъыхьэм дэжь къакӀуи ыпашъхьэ зыщыридзыхыгъ, арти пачъыхьэр Абищэлэм къебэугъ.

ЯпшӀыкӀутфэнэрэ шъхьэр

Абищэлэм тетыгъор зэриубытыгъэр

15^1ЕтӀанэ Абищэлэм зэоным фытегъэпсыхьэгъэ кухэр, шыхэр, ишъхьагъырытынхэм пае цӀыф Ӏэжь-лъэжьэу нэбгырэ шъэныкъо зэригъэгъотыгъэх+. 2Абищэлэм пчэдыжьрэ жьэу къэтэджти, къэлэпчъэ дэхьагъум дэжь уцущтыгъэ. Зыгорэм гумэкӀыгъо иӀэу, зэхыригъэфынэу пачъыхьэм дэжь кӀо зыхъукӀэ, Абищэлэм ар къызэрищалӀэти еупчӀыщтыгъ: «Тара къалэу узщыщыр?» «Мыщ фэдэ израил лӀакъом уиӀумэт щыщ» ыӀоу адрэм джэуап къызыритыжькӀэ,+
3Абищэлэм ащ риӀощтыгъ: «УиӀоф шӀу ыкӀи зафэ, ау пачъыхьэм ыдэжь къыщыодэӀун щыӀэп». 4ЕтӀани Абищэлэм ыӀощтыгъ: «А ей-гущ, мы хэгъэгум сырихьыкумышӀыщтгъэмэ! Янэкъокъури нэкъокъогъу зиӀэри зэкӀэ садэжь къэкӀощтыгъэ, шъыпкъэм тетэу зыгъэгумэкӀхэрэр афызэхэсфыщтыгъэх». 5Арти шъхьащэ къыфашӀынэу цӀыф горэхэр къызекӀуалӀэхэкӀэ, ыӀэ афищэйти, ӀаплӀ арищэкӀти, ябэущтыгъэ. 6Пачъыхьэм хьыкум ригъэшӀынэу къэкӀорэ израил цӀыф пэпчъ, Абищэлэм ар ишӀыкӀэу, израил цӀыфмэ агу зыраригъэхьщтыгъэ.

7ЕтӀанэ, илъэсиплӀ зытешӀэм, Абищэлэм пачъыхьэм риӀуагъ: «Зиусхьаным ыпашъхьэ тхьэлъанэу щысшӀыгъэр згъэцэкӀэжьынэу Хъэурэн сыкӀо сшӀоигъу, 8сыда пӀомэ Гъышыурым сыдэсэу, Арам сыщыӀэ зэхъум, Ерыусэлэм къысигъэгъэзэжьмэ, Хъэурэн кӀонышъ Зиусхьаным шъхьащэ фишӀынэу уиӀумэт тхьэлъанэ ышӀыгъагъ»+. 9Ащ пачъыхьэм риӀуагъ: «Зыгъэрэхьати кӀо». Арти ар Хъэурэн кӀуагъэ. 10Ау етӀанэ Абищэлэм, – «Гъоупщынэм ымакъэ зызэхэшъухыкӀэ, „Абищэлэм пачъыхьагъум Хъэурэн щытехьагъ“ яшъуӀу», – ыӀуи, дэӀокӀо-плъакӀохэр Израилым илӀэкъо пстэумэ шъэфэу ахитӀупщыхьагъэх. 11Ерыусэлэм щыщэу нэбгырэ шъитӀу Абищэлэм зыдырищэжьэгъагъ. Ахэр ригъэблэгъагъэхэти, Ӏофым изытет щымыгъуазэхэу, цыхьэ фашӀи дежьагъэх. 12ЕтӀанэ Абищэлэм къурмэныр ышӀ зэхъум, Даут иупчӀэжьэгъоу Гъылэу щыщ Ахъытэуфэл кӀэлъигъакӀохи къаригъэщагъ. Ӏофыгъо шъэфэу зэдырахьыжьагъэм тыраубытэпагъ. ЦӀыфхэр Абищэлэм дэжь къыщызэхахьэщтыгъэх+.

Даут Ерыусэлэм къызэрибгынагъэр

13Ащ ыуж мэкъэгъэӀур Даут дэжь къакӀуи къыриӀуагъ: «Израил цӀыфхэм агухэр Абищэлэм фагъэзагъэх»+. 14Арти Даут иӀумэтхэу Ерыусэлэм къыдыдэнагъэхэм ариӀуагъ: «Тежъугъажь! Армырмэ Абищэлэм тыкъелыжьыщтэп. ЗыжъугъэпсынкӀ, ар шӀэхэу къыттеощт, тыӀэкӀэмыфэзэ, тхьамыкӀагъо къытфимыхьызэ, къалэм дэсхэр зэхимыукӀэхэзэ тшъхьэ щыдгъэзыен фае»+. 15ИӀумэтхэм пачъыхьэм къыраӀуагъ: «Хъунба адэ, зиусхьанэу пачъыхьэм шӀоигъо пстэумкӀи тыриӀэрылъхь». 16ЕтӀанэ пачъыхьэри иунагъуи зэрэщытэу къежьагъэх. Унэм лъыплъэнхэм пае ишъуз годзипшӀ пачъыхьэм къыгъэнагъ+. 17Арти пачъыхьэри цӀыфэу ащ игъусагъэхэри къежьэхи, къэлэ гъунэм щыт аужырэ унэм дэжь къызэсхэм, ащ къыщыуцугъэх. 18ИӀумэтхэр зэкӀэ ыбгъухэмкӀэ ащ къегъэуцокӀыгъагъэх, иухъумэкӀо шъхьагъырытхэри Гъат къыщегъэжьагъэу игъусэгъэ гъытытхэри – зэкӀэ нэбгырэ шъих хъоу, пачъыхьэм ыпэ итэу кӀощтыгъэх+.

19Арти пачъыхьэм гъытытэу Иттай риӀуагъ: «Сыд пае укъыддакӀора? Гъэзэжьи пачъыхьакӀэм къыкӀэрын. О хымэ хэгъэгум ущыщ, уиунэ укъырафыгъэу мыщ укъэкӀуагъ. 20Тыгъуас нэмыӀэу укъызытхэхьагъэр джы утигъусэу укъыддэмыкӀомэ мыхъунэу сыдэущтэу уезгъэзына? Сэ къысэхъулӀэщтыр сшӀэрэп. Ори уилъэпкъэгъоу уигъусэхэми зэдэжъугъэзэжьых, Зиусхьаным игукӀэгъурэ ишъыпкъагъэрэ къыпферэгъэнафэх!» 21Ау Иттай пачъыхьэм къыриӀожьыгъ: «Тхьэр зэрэщыӀэр сэӀо, сизиусхьанэу пачъыхьэр орэпсэу, сизиусхьанэу пачъыхьэр псэущтми е хьадэгъум пэӀуфэщтми, уиӀумэт тыди щыуигъусэщт»+. 22Даут Иттай риӀожьыгъ: «Хъун ащыгъум шъунекӀу». Арти зибынхэр зигъусэгъэ унагъохэр зэкӀэ гъытытэу Иттай къыдежьагъэх. 23ЦӀыфхэр къыблэкӀхэ зэхъум хэгъэгум зэрэщытэу нэпсыр рикӀыхщтыгъэ. Пачъыхьэр псы игъукӀыгъэу Къидрэун ылъэгу зэпырыкӀыгъ. ЦӀыфхэр зэкӀэ гъогум тетхэу шъофнэкӀым ылъэныкъокӀэ ежьагъэх+.

24КъурмэнышӀхэу Абыетаррэ Цэдокърэ къэкӀуагъэх. Цэдокъ игъусэгъэ лэуйхэм Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ къахьыгъ. Абыетар а чӀыпӀэм къурмэн щишӀыгъ+. 25Арти пачъыхьэм Цэдокъ риӀуагъ: «Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ къалэм хьыжь. Зиусхьаныр нэшӀукӀэ къысэплъымэ, къысигъэгъэзэжьынышъ пхъонтэ лъапӀэри, ар зыдэщыӀэн фэе чӀыпӀэри къысигъэлъэгъущтых. 26Ау „Сыпфэразэп“ Ащ зиӀокӀэ, мары сэ сыщыт, сэркӀэ зыфэе шъыпкъэр къысерэшӀ»+. 27Ащ ыуж пачъыхьэм Цэдокъ риӀуагъ: «КъыбгурысэгъаӀо: ори, Абыетари, къыжъудежьэгъэ шъуикӀэлитӀуи зэрэшъукӀыгъухэу, АхъымэӀаци, уикӀали, Абыетар ыкъо Ионэтани зыжъугъэрэхьати къалэм жъугъэзэжь+. 28ШъошӀа, къэбар шъо къыслъэшъомыгъэӀэсыфэ, шъофнэкӀым ит псы игъукӀыгъэм изэпырыкӀыпӀэ дэжь сыщышъожэщт». 29Арти Цэдокърэ Абыетаррэ Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ Ерыусэлэм къахьыжьи ащ къыдэнагъэх.

30Даут Зэйтын Ӏуашъхьэм ылъэныкъокӀэ ежьагъ, ышъхьэ ухъумагъэу, лъапцӀэу, гъызэ ар къушъхьэм дэкӀуаещтыгъэ, игъусэхэми зэкӀэми ашъхьэхэр ухъумагъэхэу гъызэ дэкӀуаещтыгъэх+. 31«Абищэлэм гохьагъэхэм Ахъытэуфэл ахэт» аӀуи Даут къэбар къылъагъэӀасыгъ. Арти Даут ыӀуагъ: «А си Зиусхьан, сыолъэӀу Ахъытэуфэл ариӀощтыр делагъэ фэдэу къащыбгъэхъунэу!»+

32Даут Ӏуашъхьэм ышыгу дэкӀуаий, цӀыфхэр Тхьэм зыщелъэӀухэрэ чӀыпӀэм зынэсым, арыкъ лъэпкъым щыщэу Хъущай иджанэ зэготхъыгъэу, ышъхьац ятӀэр къыхэтэкъоу Даут къыпэгъокӀыгъ. 33Даут ащ риӀуагъ: «УкъыздакӀомэ, хьылъэ укъысщыхъущт;+
34ау къалэм бгъэзэжьэу „УсиӀумэт, пачъыхьэр, джы нэс уятэ сыриӀумэтыгъ, джы о сыуиӀумэт“ пӀоу, Абищэлэм зепӀокӀэ, Ахъытэуфэл джэнджэшэгъу зэрафэхъущтыр зэщыбгъэкъощт+. 35Цэдокъи, Абыетари, къурмэнышӀхэми урягъусэщт, пачъыхьэм иунэ къикӀэу зэхэпхырэ къэбар пстэури ахэм анэгъэсыжь. 36АкъуитӀу ахэм ягъусэх: Цэдокъ ыкъо АхъымэӀацрэ Абыетар ыкъо Ионэтанрэ; къэбарэу зэхэпхырэр зэкӀэ ахэм къяӀожьзэ, сэ къыслъыгъэӀэс»+. 37Арти Даут ицыхьэшӀэгъоу Хъущай къалэм къэкӀуагъ; Абищэлэм а уахътэм Ерыусэлэм къыдахьэщтыгъэ.

ЯпшӀыкӀухэнэрэ шъхьэр

Цыбэ Даут ишӀуагъэ къызэрэригъэкӀыгъэр

16^1Даут Ӏошъхьэ шыгум тӀэкӀу къызехым Мэфибощэт иӀумэтэу Цыбэ ыпэ къифагъ. Хьылъэхэр ателъхэу щыдитӀу ащ игъусагъ. Хьалыгъу шъитӀу, сэнэшъхьэгъэгъугъэ блэришъ, гъэмэфэ къушъхьэ-мышъхьэ къыпычыгъэкӀишъ, санэр зэрыз нэтыр ахэм ателъыгъ+. 2Арти пачъыхьэр Цыбэ еупчӀыгъ: «Хэт пая мыхэр?» Цыбэ къыриӀожьыгъ: «Щыдхэр рызекӀонхэу пачъыхьэм иунагъо пае, хьалыгъумрэ гъэмэфэ пхъэшъхьэ-мышъхьэхэмрэ дзэкӀолӀмэ апае, санэр шъофнэкӀым кӀочӀаджэ ихъухьагъэмэ апае»+. 3Пачъыхьэр ащ еупчӀыгъ: «Уизиусхьанщтыгъэу Саул ыкъорылъф тыдэ щыӀа?» Цыбэ пачъыхьэм къыриӀожьыгъ: «Ерыусэлэм къыдэнагъ, „Сятэ ипачъыхьагъу израил цӀыфхэм джы къысатыжьын“ ыӀуагъ»+. 4Пачъыхьэм Цыбэ риӀуагъ: «Мары Мэфибощэт иӀэр зэкӀэ джы пӀэ къесэлъхьажьы». Арти Цыбэ къыриӀожьыгъ: «НэшӀукӀэ къысэплъ, сизиусхьанэу пачъыхьэр, шъхьащэ пфэсэшӀы!»

ЩымӀый Даут къызэребгыгъэр

5ЕтӀанэ пачъыхьэу Даут Бахъурим къалэм зынэсым, Саул иунагъо щыщ Гъэрэ ыкъоу ЩымӀый зыцӀэр къаӀукӀагъ. Ар бгэзэ къакӀощтыгъэ. 6Пачъыхьэм зэкӀэ ицӀыфхэр, иухъумэкӀо дзэкӀолӀхэр бгъу пстэумкӀи къегъэуцокӀыгъагъэх нахь мышӀэми, Даутрэ ащ иӀумэтхэмрэ мыжъокӀэ ар къяощтыгъэ. 7ЩымӀый къебги, къекууагъ: «КӀожь, кӀожь, укӀакӀоу, цӀыф мыхъат. 8Зипачъыхьагъу уубытыгъэ Саул ибын ылъэу бгъэчъагъэр Зиусхьаным къыптыригъэфэжьыгъ, ащ пае пачъыхьагъур Зиусхьаным Абищэлэм, пкъо, ритыжьыгъ. Джы мары о тхьамыкӀагъом ипчъэӀупэ унэсыгъ, сыда пӀомэ уукӀакӀу».

9Цырыуй ыкъо Абищай пачъыхьэм риӀуагъ: «Сыда мы хьэ лӀагъэр сизиусхьанэу пачъыхьэм къызфебгырэр? СыкӀонышъ ышъхьэ пызгъэлъэтыщт»+. 10Ау пачъыхьэм ыӀуагъ: «Сыда ащ шъуиӀофэу хэлъыр, Цырыуй ыкъохэр? Даут къебгынэу Зиусхьаным ащ къытырилъхьагъэмэ, ащ фэдэу зызэришӀыгъэм пае хэта еупчӀын зылъэкӀыщтыр?»+
11ЕтӀанэ Даут Абищайрэ зэкӀэ иӀумэтхэмрэ ариӀуагъ: «Сэ къыспыкӀыгъэм сиукӀыжьынэу фаемэ, быняминым къыхэкӀыгъэр нахь лъэшыжьэу фэенба; ыуж шъуикӀ ащ, орэбгэ, сыда пӀомэ Зиусхьаным ар ащ къытырилъхьагъ. 12Къинэу сызыхэтыр Зиусхьаным къелъэгъумэ, мыр джы къызэрэсэбгырэм пае Зиусхьаным ынэшӀу етӀанэ къысщыфэжьынкӀи мэхъуба». 13Даутрэ зэкӀэ игъусэхэмрэ ягъогу тетэу кӀощтыгъэх, ЩымӀый ахэм къаготэу Ӏошъхьэ цакӀэм рекӀокӀызэ, ябгыщтыгъ, мыжъохэр атыридзэщтыгъэх, сапэр атыритакъощтыгъ. 14ЕтӀанэ пачъыхьэмрэ зэкӀэ игъусэхэмрэ Иордан зынэсхэм, пшъыгъэхэти загъэпсэфыгъ.

Ахъытэуфэл джэнджэшэгъу зэрафэхъугъэр

15А уахътэм Абищэлэмрэ ащ игъусэгъэ израил цӀыфхэмрэ Ерыусэлэм къэкӀуагъэх, Ахъытэуфэли ахэм ягъусагъ. 16Даут ицыхьэшӀэгъу арыкъэу Хъущай Абищэлэм дэжь къакӀуи къыриӀуагъ: «Пачъыхьэр орэпсэу, пачъыхьэр орэпсэу!»+
17Арти Абищэлэм Хъущай къыриӀуагъ: «Ара уиныбджэгъу узэрэфэшъыпкъэр? Сыд пае уиныбджэгъу уримыгъуса?» 18Хъущай Абищэлэм риӀожьыгъ: «Хьау, сэ сызигъусэри сызигъусэщтри Зиусхьаным къахихыгъэр, мы цӀыфхэми зэрэ-Израилэуи къыхахыгъэр ары. 19НэмыкӀэу хэта сызфэлэжьэщтыр? Пачъыхьэм ыкъоба? Уятэ сызэрэфэлэжьагъэм фэдэу ори сыпфэлэжьэщт».

20ЕтӀанэ Абищэлэм Ахъытэуфэл риӀуагъ: «ТшӀэщтымкӀэ джэнджэшэгъу къытфэхъу». 21Арти Ахъытэуфэл Абищэлэм къыриӀожьыгъ: «Унэм лъыплъэнхэу уятэ къыгъэнэгъэ шъуз гуадзэмэ адэжь ихьи, уятэ ыгу къызэрэпщыкӀыгъэм икъэбар зэрэ-Израилэу щызэхахынышъ, къыбгоуцуагъэхэм агукӀэ ащ нахь тыраригъэубытэщт»+. 22ЕтӀанэ Абищэлэм пае унашъхьэм чэтэныр щагъаӀи, зэрэ-Израилэу щыгъуазэу ятэ ишъуз гуадзэмэ адэжь Абищэлэм ихьагъ+. 23Ахъытэуфэл ыӀорэр а лъэхъаным Тхьэм ыӀуагъэм палъытэщтыгъэти, ащ иджэнджэшэгъу пстэуми Даути Абищэлэми уасэ фашӀыщтыгъ.

ЯпшӀыкӀублэнэрэ шъхьэр

Хъущай Абищэлэм зэригъэгъуащэрэр

17^1ЕтӀанэ Ахъытэуфэл Абищэлэм риӀуагъ: «Нэбгырэ мин пшӀыкӀутӀу зэзгъэгъусэнышъ нычэпэ Даут ыуж сихьанэу сэӀо. 2ЫӀэ къымыӀэтыжьышъунэу пшъыгъэу сызытебанэкӀэ, зыщыгугъыни щымыӀэу, ышӀэжьыщтыри ымышӀэу згъэщтэнышъ, игъусэхэр зэкӀэ хэлъэдэжьыщтых. Пачъыхьэ закъор сыукӀынышъ, 3цӀыф пстэуми къыпфязгъэгъэзэщт[*]. Зы лӀы закъо ыпсэ зыбгъэгъукӀэ, адрэ цӀыфхэр зэкӀэ рэхьатыжьыщтых». 4КъыӀуагъэр Абищэлэми Израилым инахьыжъ упчӀэжьэгъухэми агу рихьыгъ.

5ЕтӀанэ Абищэлэм ыӀуагъ: «Арыкъэу Хъущай шъукъедж, ащи къыӀощтым тедэӀун»+. 6Хъущай Абищэлэм дэжь къызэкӀом Абищэлэм ащ риӀуагъ: «Ахъытэуфэл тызэригъэгъуазэрэр мары; ащ зэриӀорэм фэдэу тызекӀощта? Хьау оӀомэ, тшӀэщтыр къаӀо». 7Арти Хъущай Абищэлэм риӀуагъ: «Мызыгъогум Ахъытэуфэл къыӀуагъэр дэгъоп». 8ЕтӀанэ Хъущай къыпидзэжьыгъ: «Уяти ащ игъусэхэри зэрэдзэкӀолӀ лӀыбланэхэм ущыгъуазэба, зищырхэр къызтырахыгъэ мышъэбзэу шъофым щагъэгубжыгъэм ахэр фэдэх. Уятэ зэолӀ пхъаш, дзэкӀолӀхэр игъусэхэу чэщым ар къэуцущтэп+. 9Джыдэдэм мэшэ куу горэм е нэмыкӀ чӀыпӀэ горэм ащ зыщегъэбылъы. Арышъ, апэу ащ тебэнагъэмэ ащыщхэр къызиукӀхэкӀэ, ар зэхэзыхыщтмэ аӀощтыр ошӀа: „Абищэлэм гоуцуагъэхэм къатекӀуагъэх“. 10Джащ дэжьым аслъаныгу зиӀэ дзэкӀолӀхэми агу къашӀуефэхыщт. Уяти ащ игъусэ дзэкӀолӀхэри зэрэлӀыбланэхэр зэрэ-Израилэу щашӀэба. 11Джащ пае джэнджэшэгъу сыпфэхъу: Дан къалэм къыщегъэжьагъэу БэрщэбаӀ къалэм нэсыжьэу, хы Ӏушъом Ӏулъ пшахъор зэрэбэм фэдэу, зэрэ-Израилэу къэугъоий, уряпащэу шъузэхэтэу шъузэонэу шъукӀу. 12Джащыгъум тылъежьэнышъ, тыдэрэ чӀыпӀэ щыӀэнкӀи фит, осэпсым зытемыхэрэ чӀыпӀэ къызэримыгъанэрэм фэдэу, тызатебанэкӀэ, ежьри, игъусэхэри, зы нэбгыри къэдгъэнэжьыщтэп. 13Къалэ горэм зыщигъэбылъмэ, зэрэ-Израилэу гъучӀ хьажтӀаркъохэр зыпышӀэгъэ кӀапсэхэр ащ къырихьылӀэнышъ, мыжъо зэтелъ закъуи къэтымыгъанэу къалэр чӀыгум щиз тшӀыщт». 14Арти Абищэлэми ащ игъусэгъэ израил лӀы зэпстэуми аӀуагъ: «Арыкъэу Хъущай ыӀорэр Ахъытэуфэл ыӀорэм нахьышӀу». Джащ тетэу Ахъытэуфэл Абищэлэм джэнджэшэгъу зэрэфэхъугъэр нахьышӀугъэми, Зиусхьаным теубытагъэ ышӀи, мэхьанэнчъэу ар къыгъэнагъ+.

Хъущай Даут макъэ зэрэригъэӀугъэр

15Ащ ыуж Хъущай къурмэнышӀхэу Цэдокърэ Абыетаррэ заӀуигъакӀи Ахъытэуфэл Абищэлэмрэ Израилым инахьыжъ упчӀэжьэгъухэмрэ ариӀуагъэри ежь Хъущай ахэм ариӀуагъэри къафиӀотэжьыгъ. 16«Арышъ, ыӀуагъ ащ, джы Даут дэжь псынкӀэу нэжъугъэсхи макъэ ежъугъэӀу: „Ори уигъусэхэми шъукӀодынэу шъуфэмыемэ, нычэпэ шъофнэкӀым ит псыигъукӀыгъэм изэпырыкӀыпӀэ дэжь укъыщымыуцоу, псынкӀаӀоу ащ зэпырыкӀ“». 17Ионэтанрэ АхъымэӀацрэ псынэкӀэчъэу Рэгъэлл дэжь щытхэу къэкӀощтым ежэщтыгъэх, сыда пӀомэ ахэм къалэм зыкъыщагъэлъагъо хъунэу щытыгъэп. ПщылӀ бзылъфыгъэр къакӀоти къэбарым ахэр щигъэгъуазэщтыгъэх, етӀанэ ахэр Даут дэжь кӀожьхэти къэбарыр лъагъэӀасыжьщтыгъ+. 18Ау ахэр кӀалэ горэм къызелъэгъухэм, Абищэлэм дэжь кӀуи риӀуагъэти, тӀуми а чӀыпӀэр псынкӀэу къабгынагъ. Бахъурим, зищагу псынэр дэтыгъэ цӀыф горэм дэжь къакӀохи, псынэм ехыгъэх. 19Арти ащ ишъуз пӀэтехъор псынашъхьэм тырипхъуи, зыпари къэмылъэгъонэу лэжьыгъэ зэтегъэпхъыгъэр ащ тыритэкъожьыгъ. 20ЕтӀанэ Абищэлэм иӀумэтхэр бзылъфыгъэм иунэ къакӀохи, «АхъымэӀацрэ Ионэтанрэ тыдэ щыӀэха?» аӀуи къызеупчӀхэм, «Ахэр псыхъом зэпырыкӀыгъэх» ыӀуи бзылъфыгъэм джэуап аритыжьыгъ. Арти ахэм алъыхъугъэх, ау къамыгъотхэу Ерыусэлэм къагъэзэжьыгъ.

21Ахэр зыӀокӀыжьхэм лӀыхэр псынэм къикӀыжьхи, пачъыхьэу Даут дэжь кӀохи, Ахъытэуфэл ариӀуагъэр къыфаӀотэжьи раӀуагъ: «ПсынкӀэу псым шъузэпырыкӀ». 22Арти Даутрэ игъусэхэмрэ ежьэхи Иордан зэпырыкӀыгъэх; нэфшъагъор къэсыфэ Иордан зэкӀэри зэпырыкӀыгъагъ.

23Джэнджэшэгъу зэрафэхъугъэм къызэремыдэӀугъэхэр Ахъытэуфэл къызыгурэӀом, щыдым уанэр къытырилъхьи, ащ къытетӀысхьи ядэжь, икъалэ къыгъэзэжьыгъ. Ибынхэм осыетхэр къафишӀыжьи зитхьалэжьыгъ. Арти ятэ икъэунэ ар далъхьажьыгъ+.

24Даут къалэу Мэхъанэим кӀуагъэ. Абищэлэмрэ игъусэгъэ израил дзэкӀолӀхэмрэ къакӀохэзэ, псыхъоу Иордан къызэпырыкӀыгъэх. 25Абищэлэм Иоаб ычӀыпӀэ Ӏамасэ дзэм ипэщэнэу тыригъэхьагъ. Израил лъэпкъым[*] щыщ Итрэ ары Ӏамасэ зыкъуагъэр. Нэхъащ ыпхъоу, Иоаб янэу, Цырыуй ышыпхъу Абигал ащ ишъузыгъэр+. 26Абищэлэм игъусэу зэрэ-Израилэу ГъылыӀад хэкум къыщыуцугъэх.

27Даут Мэхъанэим къызэсым, Ӏамон къалэу Раббэ щыщ Нэхъащ ыкъо Щэубый, Лэудэбар щыщ Ӏамиел ыкъо Махыр, гъылыӀад къалэу Рэугъэлим щыщ Бэрзылай къыпэгъокӀыгъэх+. 28Ахэм техъон-кӀэлъынхэр, лэджэнхэр, ятӀэм хэшӀыкӀыгъэ хьакъу-шыкъухэр, коцы, хьэ, хьаджыгъэ, лэжьыгъэцэ гъэгъугъэхэр, джэнчы, джэнчыжъый, 29шъоу, щхыу, мэлхэр, чэмыщэм хэхыгъэ къуае Даутрэ игъусэхэмрэ арагъэшхынхэу къафахьыгъэх. Ахэм аӀощтыгъ: «ДзэкӀолӀхэр мэлакӀэ малӀэх, пшъыгъэх, шъофнэкӀым псыфалӀэ щылӀагъэх»+.

ЯпшӀыкӀуенэрэ шъхьэр

Абищэлэм зэрэтекӀуагъэхэмрэ зэраукӀыгъэмрэ

18^1ЕтӀанэ Даут игъусэгъэ дзэкӀолӀхэр къэзэрэугъоигъэхэти, нэбгырэ мин-минэу, шъэрышъэу зэхидзхи, куп пэпчъ шъхьафэу пащэ фишӀыгъ. 2Даут идзэ щэу зэхидзи, дзэкӀолӀмэ азыщанэ Иоаб пащэ фишӀыгъ, адрэм Иоаб ышэу, Цырыуй ыкъо Абищай пащэ фишӀыгъ, гъытытэу Иттай ящэнэрэм пащэ фишӀыгъ. ЕтӀанэ пачъыхьэм лӀыхэм ариӀуагъ: «Сэри сыкъыжъудэкӀощт»+. 3Ау лӀыхэм къыраӀожьыгъ: «УкъэмыкӀу, тэ тыкъечъэжьэжьми, ащ фэдизэу къытпылъыщтхэп, тазыныкъо хэкӀуадэми, ащи ащ фэдизэу къыпылъыщтхэп. О уизакъоу тэщ фэдэ минипшӀым уапеӀащт. Арышъ къалэм удэсэу укъыддэӀэпыӀэмэ тэркӀэ нахьышӀущт». 4Пачъыхьэм ариӀожьыгъ: «Шъо нахь къежъугъэкӀурэр ары сэри сшӀэщтыр». Пачъыхьэр къэлапчъэм дэжь уцугъэ, дзэкӀолӀхэр шъэрышъэу, мин-минэу ащ къыблэкӀыгъэх. 5Арти пачъыхьэм Иоаби, Абищаий, Иттаий унашъо къафишӀыгъ: «КӀалэу Абищэлэм сэщ пае шъуфэсакъ». Абищэлэм пае пачъыхьэм идзэпащэмэ унашъоу къафишӀыгъэр зэкӀэ дзэкӀолӀхэм зэхахыгъ.

6Даут идзэ Абищэлэм гоуцогъэ израилыдзэм шъофым щыпэгъокӀи Ефраим мэзым щызэзэуагъэх. 7Арти Даут идзэкӀолӀхэр израилыдзэм текӀуагъэх. А мафэм бэ заом цӀыфэу хэкӀодагъэр – нэбгырэ мин тӀокӀ аукӀыгъ. 8Зэрэхэгъэгоу заор щыкӀуагъ, чатэкӀэ хагъэфагъэм нахьыбэжь а мафэм мэзым цӀыфэу хэкӀодагъэр.

9Абищэлэм Даут идзэкӀолӀхэм къапэӀууагъ. Щыдым тесэу кӀозэ, чъыгэешхом икъутэмэ гъумхэм ачӀэкӀзэ, ышъхьэкӀэ ахэм апыни, ылъакъохэр чӀыгум нэмысэу кӀэшӀагъэу къэнагъ. Щыдэу зытесыгъэр хэлъэдэжьыгъ. 10Ар дзэкӀолӀ горэм къылъэгъугъэти, Иоаб дэжь кӀуи риӀуагъ: «Абищэлэм чъыгаем пынагъэу слъэгъугъэ». 11Арти Иоаб къэбарыр къыфэзыхьыгъэ дзэкӀолӀым къыриӀуагъ: «Адэ плъэгъугъэмэ, сыд пае уеоу ар хэмыгъэфагъа? Тыжьын ахъщипшӀырэ бгырыпхрэ къыостынгъэхэба». 12Ау адрэм Иоаб къыриӀожьыгъ: «Тыжьынэу ахъщэ мин къысэптыщтгъэкӀи пачъыхьэм ыкъо сӀэ тесщэеныгъэп. КӀалэу Абищэлэм ежь пае шъуфэсакъынэу ори, Абищаий, Иттаий пачъыхьэм къызэрэшъуиӀуагъэр зэхэтхыгъэба. 13Мыхъун горэ сшӀэгъагъэмэ, сэр-сэрэу бэлахьэм зыхэздзэжьыщтгъэ. Ор шъыпкъэм етӀанэ укъыскъоуцожьыщтыгъэп. Ар пачъыхьэм шӀоуушъэфын плъэкӀынэу щытэп ныӀа». 14«Бащэрэ сыппылъын слъэкӀыщтэп», – Иоаб ащ риӀожьи, пчыпыджын кӀэкӀищ къышти Абищэлэм псэоу зыпынэгъэ чъыгаем екӀуалӀи, Абищэлэм ыгу ахэмкӀэ хэпыджагъ. 15Иоаб иашъоджэнэзехьэ кӀэлипшӀым Абищэлэм къаухъурэий, чӀыгум къытырадзи, аукӀыгъ.

16Ащ ыуж Иоаб гъоупщынэм къыригъапщэхи, Абищэлэм игъусэгъэ израил цӀыфмэ алъежьэгъэ дзэкӀолӀхэм къаригъэгъэзэжьыгъ, сыда пӀомэ Иоаб цӀыфхэр нахьыбэрэ ыгъэзэонхэу фэежьыгъэп. 17Абищэлэм ихьадэ мэзым мэшэ куу горэм щырадзэжьи, мыжъо Ӏошъхьэшхо ышъхьагъ щызэтыратэкъожьыгъ. Абищэлэм игъусэгъэ израил цӀыфхэр зэкӀэ шъхьадж иунэ екӀужьыгъ. 18Абищэлэм джыри псэузэ Ерыусэлэм пэблэгъэ Пачъыхьэ кӀэим мыжъосын щызфигъэуцужьыгъагъ. Ар ыгъэуцу зэхъум цӀыфхэм агу къыгъэкӀыжьынэу къо зэримыӀэр ыӀогъагъ. А мыжъосыным ежь ыцӀэкӀэ еджэгъагъ. Непэ къызнэсыгъэми а мыжъосыным «Абищэлэм имыжъосын» аӀозэ, еджэх+.

Абищэлэм зэрэщымыӀэжьыр Даут зэрэзэхихыгъэр

19Цэдокъ ыкъо АхъымэӀац ыӀуагъ: «Пачъыхьэм дэжь сынэрэси, Зиусхьаным ар пыйхэм зэращиухъумагъэм икъэбар лъэсэрэгъэӀэса». 20Ау Иоаб ащ къыриӀуагъ: «КъэбарышӀу непэ о ащ фэпхьышъущтэп; непэп ащ къэбарыр зыфэпхьыщтыр, нэмыкӀ мафэр ары, сыда пӀомэ пачъыхьэм ыкъо лӀагъэ». 21ЕтӀанэ Иоаб Даут иӀумэтэу Африкэ чӀыналъэм ис куш лъэпкъым щыщым къеджи риӀуагъ: «КӀуи плъэгъугъэр пачъыхьэм еӀотэжь». Арти кушым Иоаб шъхьащэ къыфишӀи ечъэжьагъ. 22Ау Цэдокъ ыкъо АхъымэӀац джыри Иоаб риӀуагъ: «Сыдэу щытми, кушым ыуж ситэу сэри сыгъачъэба». Иоаб ащ риӀуагъ: «Сыд пае учъэщта, сикӀал? ГушӀуапкӀэ къыуатыщтэпи». 23«Ау щытми сычъэщт». Арти ащ къыриӀожьыгъ: «Чъэ». АхъымэӀац чъэкӀэ кӀэир зэпичи, кушым ыпэ ишъыгъ.

24А уахътэм Даут къэлэпчъэ зэкӀоцӀытитӀум азыфагу дэсэу щысыгъ. Къэрэгъулыр дэпкъым хэт къэлапчъэм ышъхьэ дэкӀуаий къызэплъэм, зыгорэ изакъоу къызэрычъэрэр къылъэгъугъ. 25Арти къэрэгъулыр къэкууи, пачъыхьэм макъэ къыригъэӀугъ. Пачъыхьэм къыӀуагъ: «Изакъомэ, къэбарышӀу къехьы». Адрэр нахь къэблагъэщтыгъ. 26Ар дэдэм къэрэгъулым нэмыкӀэу къачъэрэр къылъэгъугъэти, къэлэпчъэӀутым къекууагъ: «Муары джыри зыгорэ изакъоу къэчъэ». Пачъыхьэм ыӀуагъ: «Ащи къэбарышӀу къехьы». 27Къэрэгъулым къыӀуагъ: «Апэрэм, къызэрэсшӀэжьырэмкӀэ, Цэдокъ ыкъо АхъымэӀац икӀуакӀэ ыӀыгъ». Арти пачъыхьэм къыӀуагъ: «Ар цӀыфышӀу, къыхьырэри къэбарышӀу»+.

28АхъымэӀац къэси пачъыхьэм къекууагъ: «Сэлам!» ЧӀыгум нэс пачъыхьэм шъхьащэ фишӀи риӀуагъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэм зыкъыпэзыӀэтыгъэхэм уатезгъэкӀогъэ уи-Зиусхьанэу Тхьэм щытхъур ыдэжь!» 29Пачъыхьэр къэупчӀагъ: «КӀалэу Абищэлэм иӀофхэр шӀуа?» АхъымэӀац риӀожьыгъ: «Пачъыхьэм иӀумэтэу Иоаб уиӀумэт уадэжь къыгъэкӀон зэхъум гузэжъогъу-гумэкӀыгъо горэ щыӀагъ, ау ащ къыщыхъугъапэм сыщыгъуазэп». 30Пачъыхьэм къыӀуагъ: «ӀукӀоти моу уцу». Адрэр ӀукӀоти уцугъэ.

31Мары кушыр къэсыгъ. Ащ пачъыхьэм риӀуагъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэм пае къэбарышӀу! Зиусхьаным О зыкъыппэзыӀэтыгъэхэм зэкӀэми уатыригъэкӀуагъ». 32Арти пачъыхьэр кушым еупчӀыгъ: «КӀалэу Абищэлэм иӀофхэр дэгъуха?» Адрэм къыриӀожьыгъ: «А кӀалэм къехъулӀагъэр сизиусхьанэу пачъыхьэм ипыйхэмрэ о къыппэшӀуекӀоу Ӏоф бзаджэхэм ягупшысэхэрэмрэ къащэрэшӀ!»+
33Пачъыхьэм ыгу къызэхахьи, къэлапчъэм ышъхьагъ тет унэм ихьагъ. Ащ кӀо зэхъум гъызэ пчъэщтыгъэ: «СикӀалэу Абищэлэм! СикӀал, сикӀалэу Абищэлэм! О пчӀыпӀэ сылӀагъэмэ, зыпэ къэсштэн щыӀэныгъэпи, а сикӀалэу Абищэлэм, сикӀал, сикӀал!»[*]

ЯпшӀыкӀубгъонэрэ шъхьэр

Иоаб Даут зэрегыигъэр

19^1Иоаб раӀуагъ: «Пачъыхьэм Абищэлэм егъае, ащ пае нэшхъэй». 2Джаущтэу дзэкӀолӀхэм а мафэм къыдахыгъэ текӀоныгъэр хьадагъэ хъужьыгъэ. Ыкъо пае пачъыхьэр зэрэнэшхъэим икъэбар а мафэм дзэкӀолӀхэм зэхахыгъ. 3Арти зэуапӀэм зышъхьэ къыӀузыхыжьыгъэхэм укӀытэхэзэ зызэрагъэбылъырэм фэдэу, дзэкӀолӀхэр гъэбылъыгъэкӀэ къалэм къыдэхьажьщтыгъэх. 4Пачъыхьэм ыӀэхэр ынэӀу Ӏулъхэу, ымакъэ Ӏоу пыхьэщтыгъэ: «СикӀалэу Абищэлэм! Абищэлэм, сикӀал, сикӀал!» 5Арти Иоаб пачъыхьэм дэжь къакӀуи къыриӀуагъ: «О уищыӀэныгъи, пкъохэмрэ упхъухэмрэ ящыӀэныгъи, уишъузхэмрэ уишъуз гуадзэхэмрэ ящыӀэныгъи къэзгъэнэжьыгъэ уиӀумэтхэр зэкӀэ непэ къыпфэукӀытагъэх. 6Узфэмылъэгъухэрэр ары о шӀу плъэгъухэрэр, шӀу узылъэгъухэрэр пфэлъэгъухэрэп, сыда пӀомэ дзэпащэхэри уиӀумэтхэри къызэримыдзэхэрэр непэ къэбгъэнэфагъ. Тэ зэкӀэми тылӀэу Абищэлэм псэоу къэнэжьыгъагъэмэ, о нахь зэрэуигопэщтгъэр непэ сэ къызгурыӀуагъ. 7Арышъ, къэтэджи уидзэкӀолӀхэм агу къыдэщай, армырмэ, Тхьэр зэрэщыӀэр сэӀо, укъызахэмыхьэкӀэ, зы нэбгыри нычэпэ къыпфэнэжьыщтэп. О къэбгъэшӀагъэм узхэфэгъэ тхьамыкӀагъохэм ар анахь дэижьыщт». 8Арти пачъыхьэр къэтэджи къэлапчъэм дэжь тӀысыгъэ. Пачъыхьэр къэлапчъэм дэжь зэрэщысым икъэбар дзэкӀолӀхэм ахатӀупщыхьагъэти, ахэр зэкӀэ пачъыхьэм дэжь къыщызэрэугъоигъэх.

Даут Ерыусэлэм къызэригъэзэжьыгъэр

Ащ дэжьым Абищэлэм Израилым итемыр лъэныкъо щыщ дзэкӀолӀхэу гоуцогъагъэхэр шъхьадж ипакӀэ хэлъэдэжьыгъагъэх+. 9Израилым итемыр лъэныкъо щыпсэурэ лӀэкъо пстэури зэнэкъокъухэзэ тегущыӀэщтыгъэх: «Пачъыхьэм типыйхэм тащиухъумагъэми, фылистхэми такъыӀэкӀихыжьыгъ, ежь Абищэлэм пае тихэгъэгу къыбгыни хэлъэдэжьыгъагъ+. 10-11Ау пачъыхьэу хэддзыгъэ Абищэлэм заом хэкӀодагъэба, пачъыхьэм икъегъэгъэзэжьын сыд пае джы зедгъэукӀыхьыра?» Израилым итемыр щыпсэурэ лӀэкъо пстэури зытегущыӀэрэм икъэбар пачъыхьэм къылъыӀэсыгъ. Арти пачъыхьэу Даут къурмэнышӀхэу Цэдокърэ Абыетаррэ адэжь ыгъэкӀуагъэх: «Ехъудэм инахьыжъ упчӀэжьэгъухэм яшъуӀу: „Пачъыхьэр тегъэхьажьыгъэным пае шъо зыпари сыда зыкӀэшъумыӀорэр+? 12Шъо шъусикъош, зыл тыщыщ шъыпкъэх, пачъыхьэр тегъэхьажьыгъэнэу фаехэм сыд пае ауж зыкъижъугъанэра?“ 13Ӏамасэ сфешъуӀу: „Усикъупшъхьэба о, усипкъба? Джы къыщегъэжьагъэу Иоаб ычӀыпӀэ удзэпэщэнэу узысымыгъэуцукӀэ, Тхьэм сифэшъуашэр серэгъэгъот, нахьыбэжьи къысерэшӀ!“»+
14Джаущтэу зы нэбгырэм фэдэу ехъудхэм агухэр ащ къыщэфыгъэхэти, ахэм пачъыхьэм дэжь къагъакӀохи къырарагъэӀуагъ: «Ори уиӀумэтхэми зэкӀэми къэжъугъэзэжь». 15Арти пачъыхьэм къыгъэзэжьи псыхъоу Иордан къэкӀуагъ. Ехъудхэр пачъыхьэм пэгъокӀынхэшъ, Иордан къызэпыращыным пае Гъылгъалым къэкӀуагъэх.

Даут ЩымӀый гукӀэгъу зэрэфишӀыгъэр

16Бахъурим щыщ быняминэу Гъэрэ ыкъо ЩымӀый гузажъозэ ехъудхэм ягъусэу пачъыхьэу Даут пэгъокӀынэу кӀуагъэ+. 17Бынямин нэбгырэ миныр ащ кӀыгъугъ. Саул иунагъо иӀумэтэу Цыбэ ыкъо пшӀыкӀутфрэ ипщылӀ нэбгырэ тӀокӀырэ пачъыхьэр Иордан нэмысызэ гузэжъогъукӀэ ащ чъагъэх+. 18Ахэр зыфэягъэхэр пачъыхьэм иунагъо псыикӀыпӀэм къызэпырыкӀ зыхъукӀэ дэӀэпыӀэнхэу, етӀани ежь зэрэфаем фэдэу яшӀуагъэ ащ рагъэкӀынэу ары. ЕтӀанэ пачъыхьэм иунагъо псыхъоу Иордан къызэрэзэпырыкӀыгъэм тетэу, Гъэрэ ыкъо ЩымӀый пачъыхьэм ыпашъхьэ зыщыридзыхи, 19пачъыхьэм риӀуагъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэм Ерыусэлэм къызебгынэ мафэм уипщылӀ зэрэхэукъогъагъэр угу къэмыгъэкӀыжьэу, сизиусхьан, бзэджэшӀагъэкӀэ ар къысфэмылъэгъоу, хъугъэр, пачъыхьэр, угу темыгъэлъ+. 20Сыда пӀомэ зэрэхэукъуагъэр уипщылӀ зыдешӀэжьы, сизиусхьанэу пачъыхьэм сыпэгъокӀыным пае джы мары Израилым итемыр щыпсэурэ лӀакъохэм ащыщэу апэ дэдэу сэ сыкъэсыгъ». 21Арти Цырыуй ыкъо Абищай ащ ипэгъокӀэу къыӀуагъ: «Тхьэм хихыгъэ пачъыхьэм зэребгыгъэм пае ЩымӀый укӀыгъэн фаеба?»+
22Ау Даут къыӀуагъ: «Сыда ащ зызкӀышӀожъугъанэрэр, Цырыуй ыкъохэр? Сыжъугъэмысэрэм фэдэу непэ зэшъогъэпсы. Непэ зыгорэ Израилым щытыукӀын фая? Зэрэ-Израилэу сызэрипачъыхьэр сэркӀэ джыри нафэба?»+
23«О упсэущт», – ЩымӀый риӀуи, пачъыхьэм тхьэлъанэ ышӀыгъ+.

Даутрэ Мэфибощэтрэ зэрэзэӀукӀагъэхэр

24Саул ипхъорэлъфэу Мэфибощэт пачъыхьэм къыпэгъокӀыгъ. Пачъыхьэр зыдэкӀыгъэ мафэм къыщегъэжьагъэу текӀоныгъэр къыдихи къызщигъэзэжьыгъэ мафэм нэс уахътэу тешӀагъэм къыкӀоцӀ ар ылъакъохэм апылъыгъэп, ыжакӀи пыупхъухьагъэп, иджанэхэри ыгыкӀыгъэхэп+. 25Ар зыдэс Ерыусэлэм къыдэкӀи пачъыхьэм къызыпэгъокӀым пачъыхьэр ащ еупчӀыгъ: «Сыд пае, Мэфибощэт укъыздемыжьэгъагъа?» 26Арти адрэм къыриӀожьыгъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэр! СиӀумэт сигъэпцӀагъ, сыда пӀомэ сэ, уиӀумэт, сызэрэлъащэм къыхэкӀэу сӀогъагъэ: „Щыдым уанэ теслъхьанышъ, сытетӀысхьанышъ пачъыхьэм сыдежьэн“. 27Ау зиусхьанэу пачъыхьэм ыпашъхьэ уиӀумэт ащ щиубыгъ. Ау сизиусхьанэу пачъыхьэр Тхьэм имэлэӀич пэлъытыгъэшъ, узфэе шъыпкъэр шӀэ+. 28АукӀ ашӀоигъоу сизиусхьанэу пачъыхьэм ыуж зэритыгъэхэм пае сятэ иунагъо зэрэщытэу бгъэкӀодыныр ифэшъуаш, ау уиӀумэт уиӀанэ пэсхэм ахэбгъэтӀысхьагъэба, пачъыхьэр джыри згъэгумэкӀыным ифитныгъэ сэ сиӀа?»+
29Арти пачъыхьэм къыриӀожьыгъ: «Икъунба къэпӀуагъэр? Сэ зытесыубытагъэр оррэ Цыбэрэ чӀыгур зэфэжъугощынэу ары». 30Ащ ыуж Мэфибощэт пачъыхьэм къыриӀожьыгъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэм текӀоныгъэр къыдихыгъэу къызигъэзэжьыгъэ уж фаемэ зэкӀэри ащ ерэшт».

Даут ынэшӀу Бэрзылай зэрэщыфагъэр

31ГъылыӀадэу Бэрзылай пачъыхьэр Иордан зэпырыкӀ зыхъукӀэ ишъхьагъырытхэм ахэтыным пае Рэугъэлим къикӀи къэкӀуагъ. 32Бэрзылай лъэшэу хэкӀотэгъагъ, илъэс тӀокӀиплӀ ыныбжьыгъ. Баеу щытти пачъыхьэр Мэхъанэим щэӀэфэ гъомлапхъэхэр къыӀэкӀигъэхьагъэх+. 33Пачъыхьэм Бэрзылай риӀуагъ: «Усигъусэу некӀо, Ерыусэлэм удэсыфэ сынаӀэ къыптезгъэтыщт». 34Ау Бэрзылай пачъыхьэм къыриӀожьыгъ: «Пачъыхьэм сыригъусэу Ерыусэлэм сыкӀоным пае згъэшӀэнэу ба сэ къысфэнэжьыгъэр? 35Сэ илъэс тӀокӀиплӀ сыхъугъах; къинымрэ тхъагъомрэ зэхэсымыгъэкӀокӀэшъун шъуӀуа? УиӀумэт ышхыщтымрэ ришъущтымрэ яӀэшӀугъэ зэхифышъун шъуӀуа? Хъулъфыгъэхэмрэ бзылъфыгъэхэмрэ яорэд макъэхэр зэхихыным иӀоф тета? Сыд пае сизиусхьанэу пачъыхьэм хьылъэ зыфэсшӀына+? 36УиӀумэт пачъыхьэм игъусэу Иордан ыкӀыбкӀэ тӀэкӀу горэм дэкӀотэн; сыд пае пачъыхьэм ащ фэдизым нэсэу сигъэлъэпӀэн фая? 37Сикъалэ сызэрэдэсэу сихьадэгъу сыӀукӀэнэу, сятэрэ сянэрэ якъэмэ адэжь сыщагъэтӀылъыжьынэу уиӀумэт Ӏизын къет. Ау мары уиӀумэтэу Къымхъам сизиусхьанэу пачъыхьэм игъусэу орэкӀо, о зэрэпшӀоигъоу ащ къыдэзекӀу»+. 38Арти пачъыхьэм къыӀуагъ: «Къымхъам къыздэрэкӀу, о узфаер ащ къыфэсшӀэщт, сыд уфаеми ори къыпфэсшӀэщт». 39ЕтӀанэ цӀыфхэр зэкӀэ пачъыхьэри ягъусэу Иордан къызэпырыкӀыгъэх. Пачъыхьэр къебэуи, Тхьэм ынэшӀу къыщыфэнэу къызыфэлъаӀом ыуж Бэрзылай ядэжь къэкӀожьыгъ.

Ехъудхэмрэ Израил цӀыфхэмрэ зэрэзэнэкъокъугъэхэр

40ЕтӀанэ пачъыхьэр Гъылгъал кӀуагъэ, Къымхъами ащ игъусагъ. Ехъудэм щыщ дзэкӀолӀхэм зэкӀэми, Израилым щыщ дзэкӀолӀмэ азыныкъо пачъыхьэр къагъэкӀотэжьыгъ. 41Ащ ыуж зэкӀэ Израилым щыщ дзэкӀолӀхэр пачъыхьэм дэжь къакӀохи раӀуагъ: «Сыд пае Ехъудэм щыщ ткъош дзэкӀолӀхэм утшӀуатыгъуи пачъыхьэмрэ Даут иунагъорэ лӀэу игъусагъэхэри зэрэзэхэтхэу Иордан къызэпыращыжьхи ядэжь къагъэкӀотэжьыгъэха?» 42Арти ехъудхэм Израилым щыщ дзэкӀолӀхэм къараӀожьыгъ: «Ар зытехъухьэрэр пачъыхьэр тилӀакъо щыщышъ, нахь къытпэблагъэшъ ары. Ащ пае шъугубжынэу щыта? Пачъыхьэм ие горэ тшхыгъа е шӀухьафтынхэр ащ къытитыгъэха?» 43Ау Израилым щыщ дзэкӀолӀхэм ехъудхэм араӀуагъ: «ЛӀэкъуипшӀ тэхъумэ, пачъыхьэу Даут щыщэу тэ къыттефэрэр шъощ нахьи ӀахьипшӀыкӀэ нахьыбэн фае. Ащыгъум сыд пае тынапэ тешъухыра? Типачъыхьэ къызэрегъэгъэзэжьыгъэн фаер тэрба апэу къэзыӀуагъэр?» Ау ехъудхэр Израилым щыщ дзэкӀолӀхэм анахь ябгэу къэгущыӀагъэх.

ЯтӀокӀэнэрэ шъхьэр

ЩэбаӀ зыкъызэриӀэтыгъэр

20^1Бынямин мыхъатэ горэ Быхърый ыкъоу, ЩэбаӀкӀэ еджэхэу, Тхьэм шӀомылӀыкӀэу а чӀыпӀэм щыӀагъэти, гъоупщынэм къепщи къыӀуагъ:

«Даут тызэрэхэт щыӀэп,

Ищай ыкъуи къызэрэтфыщыт щыӀэпышъ,

Израилым щыщхэр, зэкӀэми тиунэмэ тяжъугъэкӀужь!»+

2Арти Израилым итемыр лъэныкъо щыщхэр зэкӀэ Даут гокӀхи, Быхърый ыкъо ЩэбаӀ гоуцуагъэх. Ехъудхэр япачъыхьэ гоуцохи, ащ игъусэхэу Иордан къикӀыжьхи Ерыусэлэм кӀожьыгъэх.

3Ащ ыуж Даут Ерыусэлэм дэт иунэ къыгъэзэжьыгъ. ЕтӀанэ унэм лъыплъэнхэу къыгъэнэгъэгъэ ишъуз годзипшӀ унэ шъхьаф ригъэтӀысхьэхи къэрэгъулыр аригъэуцолӀагъ. Яфэныкъуагъэхэр аригъэгъотхэу ахэр ащ исыгъэх, ау ежь алъихьэщтыгъэп. ОлӀэжьыфэхэ ахэр шъузабэм фэдэу ащ исыгъэх+.

4ЕтӀанэ Даут Ӏамасэ риӀуагъ: «МэфищкӀэ ехъудхэр къысфызэӀугъакӀэхи, ори къакӀо»+. 5Ехъудхэм къяджэнэу Ӏамасэ ежьагъ, ау пӀалъэу фигъэнэфагъэм къемыхъулӀэжьэу къэгужъуагъ. 6Арти Даут Абищай риӀуагъ: «Абищэлэм изэрарэу къыгъэкӀуагъэм нахьыбэ Быхърый ыкъо ЩэбаӀ джы къыхьыщтышъ, ащ къэлэ-пытапӀэхэр ымыубытхэзэ, тӀэкӀэмыкӀыжьзэ сидзэкӀолӀхэр зигъэгъусэхи ыуж ихь».

7Иоаб идзэкӀолӀхэри, Даут иухъумэкӀо шъхьагъырытхэри, лӀыбланэхэри зэкӀэ зэгъусэхэу Абищай ыуж итхэу Ерыусэлэм къыдэкӀхи Быхърый ыкъо ЩэбаӀ лъежьагъэх+. 8ГъыбӀоным дэжь мыжъосынышхо горэм зынэсхэм апэкӀэ къикӀэу Ӏамасэ къаӀукӀагъ. Иоаб дзэкӀолӀ шъуашэкӀэ фэпэгъагъэ, къэмалъэм псынкӀэу къиупхъотышъоу ыкӀи иплъхьажьышъурэ къэмэ кӀэкӀыр ыкопкъ телъыгъ. КъакӀо пэтзэ къэмэ кӀэкӀыр къэмалъэм къицохъугъ. 9Мыщ дэжьым Иоаб Ӏамасэ риӀуагъ: «Упсэуба, сикъош?» Ӏамасэ ебэуным пае Иоаб ащ ыжакӀэ Ӏэ джабгъумкӀэ ыубытыгъ.

10Иоаб ӀэкӀэлъыгъэ къэмэ кӀэкӀым Ӏамасэ зыщиухъумагъэпти, адрэр ащкӀэ ыныбэ къыхэпыджи, ыкӀоцӀ илъыгъэхэр зэкӀэ къыригъэугъэх, ащ нахьыбэри хэпыджэжьыгъэп, сыда пӀомэ адрэм ыпсэ хэкӀыгъэхагъ.

ЕтӀанэ Иоабрэ ащ ышэу Абищайрэ Быхърый ыкъо ЩэбаӀ лъежьагъэх+. 11Иоаб игъусэмэ ащыщ горэ Ӏамасэ ихьадэ шъхьащытэу ыӀощтыгъэ: «Иоаб фэшъыпкъэу Даут готыр Иоаб ыуж ерэхь!» 12Ӏамасэ лъым хэлъэу, гъогум телъэу, блэкӀхэрэр зэкӀэ зэрэшъхьащыуцохэрэр а лӀым къызелъэгъум, ащ Ӏамасэ гъогум къытырилъэшъужьи, шъофым рилъэшъуагъ, щыгъын горэхэр тыридзагъэх. 13ЕтӀанэ ар гъогум зытырелъэшъужьым дзэкӀолӀхэр зэкӀэ Иоаб ыуж итхэу Быхърый ыкъо ЩэбаӀ лъежьагъэх.

14ЩэбаӀ Израилым итемыр лъэныкъо щыщ лӀэкъо пстэуми заӀуигъакӀэзэ, къалэу Абэл-Бэт-МэӀахэ кӀуагъэ. ЕтӀанэ быхърый лӀакъом щыщхэр зэкӀэ къэзэрэугъойхи ащ кӀэлъыкӀохэзэ къалэм дэхьагъэх+. 15ЕтӀанэ Иоаб идзэкӀолӀхэр Абэл-Бэт-МэӀахэ къекӀухи къадзыхьагъ, къалэм ыкӀыбырэ дэпкъ дэкӀоенхэм пае мыжъо-етӀэ зэхэлъ Ӏошъхьэшхо зэтыратакъуи, дэпкъым икъутэн ахэр фежьагъэх. 16Арти зы бзылъфыгъэ Ӏуш горэ къалэм идэпкъ ышъхьагъ тетэу къэджагъ: «ШъукъэдаӀу, шъукъэдаӀу, Иоаб моу къэкӀотэнэу ешъуӀоба, ащ сыкъыдэгущыӀэнэу сыфай». 17Иоаб къызекӀуалӀэм бзылъфыгъэм къыӀуагъ: «Ора Иоабыр?» «Сэры», – риӀожьыгъ. Адрэм къыриӀуагъ: «УиӀумэт къыуиӀощтым къедэӀу». Мыдрэм риӀожьыгъ: «СыкъэдаӀо».

18Ащ къыӀуагъ: «Пасэм аӀощтыгъэ: „Зыгорэм кӀэупчӀэнэу фаер Абэл орэкӀуи къыщыкӀэрэупчӀ“. Джары Ӏофыр зэрэзэхафыщтыгъэр[*]. 19Мыр Израилым фэшъыпкъэ мамыр къалэмэ ащыщ; ау Израилым ыгъэлъэпӀэрэ ным палъытэгъэ а къалэр о зэхэпкъути, бгъэкӀоди пшӀоигъу. Сыд пае Зиусхьаным ыӀэ илъ къалэр бгъэкӀодына?» 20Арти Иоаб риӀожьыгъ: «Ашъыу зыгори зэхэскъутэнэуи згъэкӀодынэуи сыфаеп! 21Арэп Ӏофыр зэрэщытыр. Ау Ефраим Ӏуашъхьэм щыпсэурэ Быхърый ыкъоу, ЩэбаӀкӀэ заджэхэрэр пачъыхьэу Даут пэуцужьыгъ. Изакъоу джар къысӀэкӀэжъугъахьи, къалэм сыкӀэрыкӀыжьыщт». Бзылъфыгъэм Иоаб къыриӀуагъ: «Ащыгъум ащ ышъхьэ дэпкъым къырадзыхыгъэу плъэгъун». 22ЕтӀанэ бзылъфыгъэр цӀыфхэм ахахьи игухэлъ зафеӀуатэм, Быхърый ыкъо ЩэбаӀ ышъхьэ шӀуаупкӀи Иоаб къыфырадзыхыгъ. Арти ар гъоупщынэм къепщи, къалэр къэзыдзыхьэгъагъэхэр зэкӀэ къыӀукӀыжьхи, ядэжь къагъэзэжьыгъ. Иоаб Ерыусэлэм пачъыхьэм дэжь кӀожьыгъэ.

Даут икъулыкъушӀэ Ӏэшъхьэтетхэр

23•Иоаб зэкӀэ израилыдзэмэ япэщагъ, ИодаӀ ыкъо Бэнай Даут иухъумэкӀо шъхьагъырытхэу къэрэт, пэлэт лъэпкъмэ ащыщхэм яӀэшъхьэтетыгъ+. 24Адорам егъэзыгъэкӀэ Ӏоф зэрагъашӀэщтыгъэ цӀыфхэм ятхьамэтагъ; Ахъылыуд ыкъо Иощэфат иупчӀэжьэгъу шъхьаӀэщтыгъ, пачъыхьэм иунашъохэр цӀыфмэ алъигъэӀэсщтыгъэх;+
25Шэуа тхэкӀуагъэ; Цэдокърэ Абыетаррэ къурмэнышӀщтыгъэх,+
26яирэу Ӏири Даут икъурмэнышӀгорэщтыгъ.

ЯтӀокӀэнэрэ зырэ шъхьэр

ГъыбӀонхэм Саул иунагъо агу къызэрэтырагъэпщэхагъэр

21^1Даут ипачъыхьагъум зэпыу имыӀэу илъэсищэ зэкӀэлъыкӀоу гъэблагъэ. Даут Зиусхьаным еупчӀыгъэти, Зиусхьаным къыриӀуагъ: «Саулрэ ащ иунэгъо лъыгъэчъакӀорэ лажьэу яӀэм, гъыбӀонхэр зэраукӀыгъэхэм пае ар». 2ГъыбӀонхэр джуртмэ ащыщыгъэхэп, ау амэрхэм зязаохэм ахэм ащыщэу псэоу къэнэжьыгъэмэ къахэкӀыгъагъэх. Джуртхэм ахэр щыхьагъу амышӀынхэу тхьэлъанэ адашӀыгъагъэми, израил цӀыфхэмрэ ехъуд цӀыфхэмрэ афэгумэкӀ фэдэу зыригъэшӀзэ, Саул ахэр ыгъэкӀодхэ шӀоигъуагъ. Арти пачъыхьэр гъыбӀонхэм къяджи адэгущыӀагъ. 3Даут гъыбӀонхэм яупчӀыгъ: «Сыдэущтэу шъугу къыдэсщэежьын слъэкӀыщта? Зиусхьаным хихыгъэ лъэпкъ шъуишӀуным пае сыда сшӀэщтыр?» 4ГъыбӀонхэм ащ къыраӀожьыгъ: «Саулрэ ащ иунагъорэ яӀоф тыжьынрэ дышъэкӀэрэ зэхэпфынэу щытэп, Израилым зыгорэ щядгъэукӀынэуи тыфитэп». Арти ащ ариӀуагъ: «Сыда адэ шъузыфаер? КъышъуфэсшӀэщт». 5Ахэм пачъыхьэм къыраӀуагъ: «Израилым ыкъуапэ горэми тыщымыпсэуным пае Саул тиукӀыщтыгъ, джащ фэдэу зэкӀэми тигъэкӀодынэуи фэягъ. 6Арышъ, ибынхэм ащыщэу нэбгырибл къытэти, Зиусхьаным инэрылъэгъоу Тхьэм хихыгъэ пачъыхьэу Саул икъалэу ГивыӀэ щытыукӀынхэшъ, зэрэпылъагъэхэу къэдгъэнэщтых». Пачъыхьэм ариӀуагъ: «Къышъостыщтых»+. 7Саул ыкъо Ионэтан зэзэгъыныгъэ зэрэдишӀыгъагъэм пае, ащ икӀалэу Мэфибощэт пачъыхьэм аримытэу псэоу къыгъэнэжьыгъ+. 8Арти Айэ ыпхъоу, Армоныйрэ Мэфибощэтрэ Саул къыфэзылъфыгъэхэ Рицпэ ыкъуитӀу, Саул ыпхъоу Мэраб Мыхъолат щыщ Бэрзылай къуитфэу къыфилъфыгъэхэр пачъыхьэм къахихыгъэх+. 9Ахэр гъыбӀонхэм къаритхи, Зиусхьаным ыпашъхьэ Ӏуашъхьэм щыпалъагъэх. Блыри зэдэкӀодыгъэх. Хыныгъом иапэрэ мафэхэм, хьэм иӀухыжьын фежьагъэхэу ахэр аукӀыгъагъэх+. 10Арти Айэ ыпхъоу Рицпэ дзыопхъэ шэкӀ пхъашэм фэдэ ежь тетӀысхьаным пае къышти, мыжъо горэм ар тыриубгъуи, хыныгъор зыщырагъэжьагъэм къыщыублагъэу ощх къещхынэу къеублэфэ мафэрэ бзыухэр къанимыгъэсхэу, чэщрэ шъофым ит хьакӀэ-къуакӀэхэр къаримыгъэкӀуалӀэхэу ахэм яхьадэмэ апэсыгъ. 11Саул ишъуз гуадзэу, Айэ ыпхъоу Рицпэ ышӀагъэм икъэбар Даут къылъагъэӀасыгъэти, 12Даут кӀуи Саулрэ Ионэтанрэ яхьадэкъупшъхьэхэр гъылыӀад къалэу Яощ дэсхэм къаӀихыжьыгъэх. Фылистхэм Саул ГъылбэуаӀ щаукӀыгъэу, ыкъо Ионэтанрэ ежьыррэ яхьадэхэр Бэтщан чӀыпӀэм зыщыпалъэжьхэм Яощ дэсхэм ахэр шъэфэу къыпахыжьыгъагъэх+. 13Саули ащ ыкъо Ионэтани яхьадэкъупшъхьэхэр ащ къычӀихыжьыгъэх; адрэ палъэгъагъэхэм яхьадэкъупшъхьэхэри къаугъоижьыгъэх. 14ЕтӀанэ Саулрэ ащ ыкъо Ионэтанрэ яхьадэкъупшъхьэхэр Саул ятэу Къыщ икъэу бынямин чӀыгум къыхиубытэрэ чӀыпӀэу ЦэлаӀ дэтым чӀалъхьажьыгъэх. Пачъыхьэм афишӀыгъэ унашъохэр зэкӀэ агъэцэкӀагъэх. Ащ ыуж цӀыфмэ ятхьэлъэӀухэр Тхьэм къызэхиххи гукӀэгъу къафишӀыгъ.

Даут идзэкӀолӀхэм ягъэхъагъэхэр

15ЕтӀанэ фылистмэ икӀэрыкӀэу зао къырагъэжьагъэти, Даутрэ идзэкӀолӀхэмрэ ежьэхи фылистмэ язэуагъэх. Даут пшъыгъагъэ. 16Иныжъмэ къахэкӀыгъэу, зигъоплъэ пчыпыджын килограммищ фэдиз хъущтыгъэу, кӀэу къамэ зыгопхэгъэгъэ Ищбый-Бэнэу Даут ыукӀынэу фэягъ+. 17Ау Цырыуй ыкъо Абищай фылистым текӀуи ыукӀыгъ. Арти Даут идзэкӀолӀхэм тхьэлъанэ ашӀыгъ: «Израилыр къызэпэзгъэнэфырэ остыгъэр мыкӀосэным пае утигъусэу ащ нахьыбэрэ заом укӀожьыщтэп»+. 18Ащ ыужи фылистмэ джыри Гоб зыщязаохэм, Хъущым щыщ Сыбхъай иныжъхэм ащыщ горэ ыукӀыгъагъ+. 19НэмыкӀ зауи Гоб щыкӀогъагъэти, Бэтлэхъэм щыщ ЯӀэрэ-Орэгъым ыкъо Елхъэнан гъытытмэ ащыщ Голиатэу зипчыпыджыныкӀ лӀы къызэрыкӀом ыӀапшъэкӀэ умыубытышъунэу гъумыгъэр ыукӀыгъагъ+. 20Гъатым джыри зы зао щыкӀуагъэти, ыӀэхэми ылъакъохэми Ӏэхъомбэ ыкӀи лъэхъомбэ хырых, зэкӀэмкӀи тӀокӀырэ плӀырэ хъоу пытхэу иныжъхэм ащыщэу зы лӀы лъэгэшхо горэ ахэтыгъ. 21Израил дзэкӀолӀхэр ащ къыушъхьакӀущтыгъэх, ау Даут ыш Щаммэ ыкъо Ионэтан ар ыукӀыгъ+. 22А нэбгыриплӀыри Гъатым дэс иныжъхэм ащыщыгъэх, плӀыри Даутрэ ащ идзэкӀолӀхэмрэ аукӀыгъэх.

ЯтӀокӀэнэрэ тӀурэ шъхьэр

Даут ищытхъуфэшӀ орэд

22^1•Зиусхьаным Даут ипыйхэми Саули къызаӀакӀехыжьым ыуж орэдым хэлъ гущыӀэхэр фигъазэхи ащ къыӀуагъ:

2«Зиусхьаныр – симыжъо Ӏошъхьэ пыт,
сипытапӀ, сикъэгъэнэжьакӀу.

3Си Тхьэ – сикъушъхьэ зэндэ лъаг,
Ар сэ сигугъэпӀэшху, симэӀу;
сыкъэзгъэнэжьырэ кӀуачӀ,
симыжъо дэпкъ занд ыкӀи сигъэбылъыпӀ;
СиухъумакӀу, егъэзыпӀэхэм О сыкъарэощыжьы!+

4Щытхъушхор зытефэрэ Зиусхьаным селъэӀунышъ,
сипыйхэми сащиухъумэн+.

5Хьадэгъум иорхэм сыкъауцухьагъэу,
кӀодыгъом ипсы чъэр сыздихьы пэтыгъ;+

6хьадрыхэ кӀапсэхэмкӀэ сызэкӀоцӀыпхагъэу
хьадэгъум имашэ сифагъ+.

7ГукӀаем идэкъацэ сызыдэфэм,
си Зиусхьанэу си Тхьэ зыфэзгъази селъэӀугъэти,

Сызэрэкууагъэр иунэ лъапӀэ къыщызэхихыгъ,
спсэ игурым макъэ ытхьакӀумэ ридзагъ+.

8ЕтӀанэ чӀыгур къэтӀыгурыгугъ, зызэридзэжьыгъ,
ошъогу лъачӀэхэри къэкӀэзэзхи, къэтӀыгурыгугъэх,
къызэрафэгубжыгъэр къыгъэнэфагъ+.

9Ыпэгъуанэхэм Ӏугъор къарыутысыкӀыгъ,
тезылыкӀырэ машӀор ыжэ къыдэустхъукӀыгъ,
мэшӀо тэпхэр къыхэтэкъугъэх+.

10Уашъор къызэӀуигъэкӀоти, Ар ащ къехыгъ,
мэзэхэ шӀункӀыр Ащ ылъэгу чӀэтыгъ;+

11Къэрыубмэ къатетӀысхьи ебыбэжьагъ,
жьыбгъэ фыртынэм ытамэхэм атетэу зыригъэлъэсэжьагъ;+

12ошъуапщэхэм къыздахьырэ псыр зэхигъэзыхьи,
ямэзэхэ шӀункӀ гъэӀагъэ къызэригъэуцокӀыгъ;+

13итеплъэу зэпэхъопскӀыжьырэм
мэшӀо стафэхэр къызэкӀигъанэщтыгъ.

14Ошъогум мэкъэшхо Зиусхьаным къыщигъэӀугъ,

ТиӀэшъхьэтетышхо ымакъэ къызэхаригъэхыгъ;+

15щабзэхэр къытӀупщхи атыригъэфагъэх,
ипыйхэм пчыкӀэмкӀэ кӀаригъэтхъужьыгъ+.

16Зиусхьаным ымэкъэ щынагъорэ ижьыкъэщэ гъогъо лъэшрэ
хыхэр алъачӀэмэ анэсэу зэгуагъэугъэх,
дунаим ылъапсэхэр къызэӀуахыгъэх+.

17Ащ ыӀэ лъэгапӀэм къыхищэикӀи сиубытыгъ,
хыдзэ-псыдзабэхэм сакъыхищыжьыгъ;+

18сипый лъэши сызфэмылъэгъухэу сэщ нахь лъэшщтыгъэхэми сакъыӀэкӀихыжьыгъ+.

19СитхьамыкӀэгъу мафэм ахэм зыкъыспаӀэтыгъ,
ау Зиусхьаныр сэркӀэ тегъэкӀапӀэщтыгъ.
20Хъоо-пщаупӀэр къыситыжьыгъ,
сакъыӀэкӀихыжьыгъ, сыда пӀомэ Ар сэ къысфэшӀу+.

21Шъыпкъэм сызэрэтетым пае Зиусхьаным шӀу къысфишӀагъ,
мыхъун зэрэскъомылъым ипэгъокӀэу сигъэлъэпӀагъ+.

22Сыда пӀомэ Зиусхьаным сэ сыбгъодэкӀыгъэп,
си Тхьэ къемыкӀунэу мыхъун сэ сшӀагъэп.

23Ащ иунашъохэр зэкӀэ згъэцэкӀагъэх,
шапхъэу ыгъэуцугъэхэри сыукъуагъэхэп,
24Ащ ыпашъхьэ лые щысшӀагъэп,
пхэндж зекӀуакӀэм зыщысыухъумагъ+.

25Арти шъыпкъэм сызэрэтетыр, ыпашъхьэ сызэрэщыкъабзэр

Зиусхьаным къызэхишӀыкӀыгъ.

26Къыпфэшъыпкъэхэм уафэшъыпкъэжь,
пхэнджыгъэ зыхэмылъым шӀур пэогъохы,
27къабзэм уфэкъабз,
тхьагъэпцӀыми зэрифэшъуашэу укъыпэгъокӀыжьы.

28Шъырытныгъэ зыхэлъхэр къэогъэнэжьых,
пагэхэр уинэплъэгъукӀэ пхъэтэпэмыхь ошӀыжьых+.

29Оры, оры, Зиусхьан, сиостыгъэ нэфыр;
сызхэт шӀункӀыр Зиусхьаным къысфегъэнэфы+.

30О, О усигъусэу дзэ купым сытекӀо;

Тхьэр сигъусэу пытэпӀэ дэпкъым сыдэкӀуае.

31Ар Тхьэ – Ащ игъогу щыкӀэгъэнчъэ шъыпкъ,
Ащ игущыӀэ зафэм изэфэжь,
щыгугъырэ пстэуми мэӀу афэхъу+.

32Зиусхьаным нэмыкӀ зыпари Тхьэ щыӀэп,
ти-Тхьэ нэмыкӀэу хэт къушъхьэ зэндэ лъагэу щыӀэр+?

33Ар – Тхьэу сыкъэзгъэнэжьырэ кӀуачӀ,
гъогу зафэр къысфызэӀуехы.

34Шъыхьэ анэм ылъакъомэ япсынкӀагъэрэ ясакъыгъэрэ слъакъомэ къаритыгъэхэшъ,
къушъхьэ лъэгапӀэхэм санегъэсы;+

35зэуакӀэм сыфигъэсагъэшъ,
джэрз щабзэр къэсэуфэшъу+.

36Сыкъызэрынэжьыщт мэӀур О къысэптыгъэшъ,
уиӀэпыӀэгъу сакъыхеӀэтыкӀы.

37Лъагъоу сызтетым зыкъысфырегъэушъомбгъу,
слъакъохэри кӀэсысыхьэхэрэп.

38Сипыйхэм ауж силъади, зэхэзгъэтэкъуагъэх,
ахэр зэхэсымыукӀэфэхэ къэзгъэзэжьыгъэп;
39ахэм сатекӀуагъ, ахэр зэхэсыукӀагъэх,
зыкъамыӀэтыжьышъухэнэу зэхэсщытӀагъэх.

40КӀуачӀэу сызэрэуузэндыгъэм заом сащытыригъэкӀуагъ,
зыкъыспэзыӀэтыгъэхэр гъэры сэбгъэшӀыгъэх;+
41сипыйхэм ашъхьэ О щябгъэгъэзыягъ,
сызфэмылъэгъурэр зэкӀэ зэхэзгъэфагъ+.

42ӀэпыӀэгъу щыгугъхэу ахэр къэлъэӀуагъэх,
ау къэзгъэнэжьыщтхэр щыӀагъэп,
Зиусхьаным зыфагъэзагъ,
ау джэуапэгъу къафэхъугъэп+.
43ЧӀыгу сапэм фэдэу ахэр сэ истэкъухьагъэх,
гъогум телъ псынжъым фэдэу зэхэсщытӀэхи сыутагъэх.

44ЗыкъыспэзыӀэтыгъэ сицӀыфхэм сатебгъэкӀуагъ,
нэмыкӀ лъэпкъхэми Ӏэшъхьэтет О сафэпшӀыгъ,
зыщыщ сымышӀэщтыгъэ лъэпкъхэр джы сэ къысфэпщылӀых.

45Хэмэ цӀыфхэр къысэубзэхэу хъугъэ,
сикъэбарэу зэхахыгъэм сызыфаер арегъашӀэ+.
46Къызэрэсщыщынэхэрэм нахь хэмылъэу
хэмэ цӀыфхэм ашъо пэзы,
ягъэбылъыпӀэхэр кӀэзэзхэзэ къабгынэх.

47Зиусхьаныр зэрэщыӀэр сэӀо,
сикъушъхьэ зэндэ лъагэ щытхъур ыдэжь!

Тхьэу, сикъэгъэнэжьын икъушъхьэ зэндэ лъагэ,
ыцӀэ нахь лъагэу зерэӀэт!

48Сэщ пае Тхьэм сипыйхэм яфэшъуашэр аригъэгъотыгъ,
лъэпкъхэми сатыригъэкӀуагъ,+

49сипыйхэм зэкӀэми сатебгъэкӀуагъ!

Сэ зыкъыспэзыӀэтхэрэм апшъэ О сыбгъэуцугъ,
цӀыф жъалымхэм О сащыуухъумагъ+.

50Джащ пае, Зиусхьаныр, О уищытхъу хэмэ лъэпкъхэм сахэтэу сӀотэщт,

О щытхъу орэдхэр пфэсӀощт+.

51Тхьэм ипачъыхьэ текӀоныгъэшхохэр регъэшӀых,

Ащ тхьэихэхэу Даутрэ ибынхэмрэ егъашӀэми гукӀэгъу къафыриӀэщт!»+

ЯтӀокӀэнэрэ щырэ шъхьэр

Даут иаужырэ гущыӀэхэр

23^1Ищай ыкъо Даутэу, лъагэу Тхьэм ахиӀэтыкӀыгъэ лӀым, Якъубэ и-Тхьэ пачъыхьэнэу къахихыгъэу, Израилым иорэдыӀо жэбзашӀоу Даут иаужырэ гущыӀэхэр зыфэдэр мары:

2«Зиусхьаным и-Псэ скӀоцӀыкӀэ къыщэгущыӀэ,
Ащ игущыӀ сыбзэгу телъыр+.
3Израилым и-Тхьэ къысиӀуагъ,
Израилым и-Къушъхьэ зэндэ лъагэ къысиӀуагъ:
„ЦӀыфхэр зыӀэ илъым зэфагъэм тетэу,
Тхьэм ищынагъо итэу ипачъыхьагъу зэрехьэмэ,+
4тыгъэр пчэдыжь нэфшъагъом
ошъогу къаргъом къызэрэщыкъокӀырэм,
уцыр ощх ужым зэпэлыдыжьэу зэрэкъашхъорэм ар фэд“.

5Ащ фэдэба Тхьэм ынэшӀоу сибын къыщыфэрэр.

ЕгъэшӀэрэу зэзэгъыныгъэ Ащ сэ къыздишӀыгъ,
лъэныкъо пстэумкӀи пытэу, мыукъожьыхэнэу.

Насыпыгъэу сиӀэ пстэури къэзыухъумэрэ кӀуачӀэр,
сигухэлъ пстэури Арба къызхэкӀрэр+?

6Ау цӀыф мыхъатэхэр зызщадзыерэ,
ӀэкӀэ зынэмысышъухэрэ пэнапцӀэм фэдэщтых;
7ау ащ нэсыным пае гъучӀыкӀэ
е пчыпыджын пхъэкӀымкӀэ зиуӀэшын фае;
джащ дэжьым машӀом ар регъэстыпэ».

Даут идзэкӀолӀ анахь лӀыхъужъхэр

8Даут илӀыхъужъмэ ацӀэхэр мары: пачъыхьэм илӀыхъужъ хэшыпыкӀыгъэ тхьаматэмэ ащыщ тахъкъэмон лъэпкъым къыхэкӀыгъэу Иощэб-Бащэбэт; ипчыпыджын нэбгырэ шъиим къапиӀэтыгъ, язаозэ зэпстэури хигъэфагъ.

9Ащ къыкӀэлъыкӀорэр Даут игъусэгъэ дзэкӀолӀищым ащыщэу ахъохъ лъэпкъым къыхэкӀыгъэ Додэ ыкъожьэу ЕлыӀазар. Къэзэонхэу къэуцугъэ фылистхэр аушъхьакӀухэ зэхъум, израил дзэкӀолӀхэр къызызэкӀафэхэм, 10ыӀэмычӀэ чӀэлъ чатэр ыпкъ щыщ охъуфэ фылистмэ ар язэуагъ. Зиусхьаным а мафэм текӀоныгъэшхор къафихьыгъ. АукӀыгъэмэ апылъхэр къапахыжьынхэм пае цӀыфхэр пыим ыуж зыкӀихьэгъэгъэхэ закъор.

11Ащ ыуж итыгъ Хъэрар щыщэу Агъэ ыкъо Щаммэ. Джэнчжъыер зыщашӀэгъэ хьасэр зыдэщыӀэ Лэхъый чӀыпӀэм фылистхэр къызыщызэрэугъойхэм израил дзэкӀолӀэу къэнагъэхэр къечъэжьэжьыгъэх. 12Ау Щаммэ губгъо гузэгум иуцуи къафызэкӀэкӀуагъэп, фылистхэми атекӀуагъ. Ащ дэжьым Зиусхьаным текӀоныгъэшхо къафихьыгъ.

13Хыныгъо лъэхъаным фылист жъугъэхэр РэфаӀим кӀэим къызыдэхьэхэм пачъыхьэм илӀыхъужъ хэшыпыкӀыгъэмэ анахь бэлахьищыр къакӀохи Даут дэжь Ӏэдулам гъочӀэгъым чӀэхьагъэх+. 14А уахътэм Даут пытапӀэм дэсыгъ, фылист дзэ купхэр Бэтлэхъэм дэтыгъэх. 15Даут гупшысэ ӀэшӀухэм ахэтэу къыӀуагъ: «Бэтлэхъэм икъэлапчъэ дэжь щыт псынэм ипс щыщ хэт къысӀуигъэфэн?» 16Арти лӀыхъужъищыр фылистмэ яуцупӀэ кӀоцӀырыкӀхи, Бэтлэхъэм икъэлапчъэ дэжь щыт псынэм псы къырахи Даут къыфахьыгъ. Ау ар ащ ешъон ымыдэу, Зиусхьаным ищытхъу пае рикӀути+
17къыӀуагъ: «А Зиусхьан, ар сшӀэным сыщыухъум! Зыпсэ рыджэгужьхэзэ псыхьэ кӀогъагъэхэм къахьыгъэм сешъомэ, ахэм алъ сешъуагъэм фэдэба?» Ащ ешъон ыдагъэп. А лӀыхъужъищым ашӀагъэр джары.

18Цырыуй ыкъоу, Иоаб ыш Абищай пачъыхьэм илӀыхъужъ хэшыпыкӀыгъэ тхьаматэмэ ащыщыгъ: ипчыпыджын мокӀэ-мыкӀэ ахиӀузэ нэбгырэ шъищ ыукӀыгъ, ищытхъуи нэбгырищ хъурэ а купым ыӀуатэщтыгъэ+. 19А лӀыхъужъ хэшыпыкӀыгъэмэ ар анахь цӀэрыӀуагъ, ахэм Ӏэшъхьэтет афэхъугъагъ, ау нэбгырищ хъурэ адрэ купым ар анахь лъэшыгъэп.

20ИодаӀ ыкъо лӀыбланэу Бэнай зиӀофшӀэгъэшхохэмкӀэ лъэшэу, Къэбцыел къалэм щыщ мэуабэу Ариел[*] ыкъуитӀу атекӀуагъ; ар дэдэр осыр къызщесщтыгъэ мафэм кӀэим дахьи аслъаныр ащ диукӀыхьагъ+. 21Ар дэдэм мысыр лӀы лъэгъупхъэ горэ ыукӀыгъ. А мысырым пчыпыджын ыӀыгъыгъэми, ежь бэщыр ыӀэдакъэу ащ пэгъокӀи, мысырым пчыпыджыныр къыӀэкӀитхъи, иӀашэкӀэ ыукӀыжьыгъ+. 22ИодаӀ ыкъо Бэнай джары ышӀагъэр, адрэ лӀыхъужъищым афэдэу ари цӀэрыӀуагъ. 23А нэбгырэ щэкӀым афэдэу ар цӀэрыӀо хъугъэ, ау адрэ нэбгырищым анахь лъэшыгъэп. Арти къэзыухъумэрэ цӀыфхэм Даут Ӏэшъхьэтет ар афишӀыгъ.

24А нэбгырэ щэкӀым нэмыкӀхэри ахэтыгъэх: Иоаб ышэу Ӏасаел; Бэтлэхъэм щыщ Додэ ыкъо Елхъэнан;+
25Хъэрэуд щыщхэу Щаммэрэ Елыкъэрэ, 26Бэтпэлэт къалэм щыщэу Хъэлэц, ТэкъоаӀ щыщэу Ӏикъэщ ыкъо Ӏирэ, 27Ӏанатот щыщэу АбиӀэзэр, Хъущым щыщ Мэбунай, 28ахъохъмэ ащыщэу Цалмон, нэтофмэ ащыщэу Махрай, 29нэтофмэ ащыщхэу БэӀан ыкъо Хъэлэдрэ Бынямин хэкум ит ГъыбӀэ щыщ Рибай ыкъо Иттайрэ, 30пирӀатонмэ ащыщэу Бэнай, гъэӀащмэ ащыщэу Хъыддай, 31Ӏарбэтмэ ащыщэу Аби-Ӏалбон, Бахъурим щыщ Ӏазмэот, 32щэӀалбонэу Елэхъбэ, Ящэн ыкъохэр, Ионэтан, 33хъэрарэу Щаммэ ыкъу, хъэрарэу Щэрар ыкъо АхъыӀам, 34МэӀахэ щыщ Ахъэсбай ыкъо Елыфэлэт, гъылэунэу Ахъытэуфэл ыкъо ЕлыӀам,+
35Къармэл щыщэу Хъэцрай, арыбэу ПэӀэрай, 36Цэубэ щыщ Нэтан ыкъо Игъал, гъадэу Баный, 37Ӏамонэу Цэлэкъ, БэӀэрот щыщэу Цырыуй ыкъо Иоаб иашъоджэнэзехьэу Нэхъэрай, 38итырэу Ӏирэ, итырэу Гъарэб, 39хъытэу Урый. ЗэкӀэри нэбгырэ щэкӀырэ блырэ фэдиз хъущтыгъэ+.

ЯтӀокӀэнэрэ плӀырэ шъхьэр

Лъэпкъыр зэратхыгъэр

24^1Зиусхьаныр Израилым джыри лъэшэу къыфэгубжыгъ. Даут ыгу къончагъэ къырилъхьи Израилми Ехъудми арыс цӀыфыр зыфэдизыр къылъытэнэу къыриӀуагъ. 2Арти пачъыхьэм идзэ иӀэшъхьэтетэу Иоабрэ идзэпащэхэмрэ ариӀуагъ: «Даным къыщежъугъажьи БэрщэбаӀ нэсэу зэрэизраил лъэпкъэу къызэпэшъукӀухь, дзэм хэтын зылъэкӀыщт хъулъфыгъэ пчъагъэр зыфэдизыр сшӀэным пае ахэр къэшъулъыт». 3Ау Иоаб пачъыхьэм риӀуагъ: «Уи-Зиусхьанэу Тхьэм цӀыфэу щыӀэмэ афэдиз ахерэгъахъу, ащ фэдишъэ джыри ахерэгъахъу, сизиусхьани ынитӀукӀэ ар ерэлъэгъу; ау сизиусхьанэу пачъыхьэм сыд фэдэ гухэлъа а Ӏофым фыриӀэр?»+
4Ау пачъыхьэм Иоабрэ идзэпащэхэмрэ ариӀуагъэр ыкӀыӀу къэхъугъ. Арти Иоабрэ пачъыхьэм идзэпащэхэмрэ зэгъусэхэу пачъыхьэм дэжь икӀыхи израил лъэпкъыр къалъытэнэу ежьагъэх. 5Ахэр Иордан зэпырыкӀхи, къэлъытэныр ӀарэӀэр къалэрэ кӀэим дэт къалэмрэ къащырагъажьи, ащ ыуж Гъад хэкум, етӀанэ ЯӀызэр къалэм кӀуагъэх+. 6ГъылыӀад лъэныкъоми кӀуагъэх, хъытмэ яхэку ит къалэу Къадэщи нэсыгъэх; етӀанэ Даным кӀуагъэх, Даным дэкӀхи Цыдон лъэныкъомкӀэ агъэзагъ; 7къыблэмкӀэ лъыкӀуатэхэзэ, зэтегъэпытыхьэгъэ къалэу Цэури дэхьагъэх, хъэухэмрэ къэнэӀанхэмрэ якъэлэ пстэуми анэсыгъэх, Ехъудэм икъыблэкӀэ щыӀэ БэрщэбаӀи нэсыгъэх. 8Зэрэхэгъэгоу къызэпакӀухьи мэзибгъурэ мэфэ тӀокӀырэ зытешӀэм ыуж Ерыусэлэм къагъэзэжьыгъ. 9ЦӀыфхэр зыфэдиз хъурэм икъэбар Иоаб пачъыхьэм зыфеӀуатэм, дзэм хэтын зылъэкӀыщт хъулъфыгъэ пчъагъэу Израилым, темыр лъэныкъомкӀэ, исыр нэбгырэ мин шъиеу, Ехъудэм, къыблэ лъэныкъомкӀэ, – мин шъитф хъоу къычӀэкӀыгъ+.

Тхьэм Даут зэригъэпщынагъэр

10ЦӀыф пчъагъэр зыфэдизыр къызелъытэм Даут ыгу къэлъэпэрэпагъ. Арти Даут Зиусхьаным зыфигъэзагъ: «Ащ фэдэу сызекӀуи псэкӀодышхо згъэхъагъэ. Зиусхьаныр, уиӀумэт ипсэкӀодшӀыгъэ къыфэбгъэгъунэу джы сыолъэӀу, сыда пӀомэ акъылынчъагъэ къызхэзгъэфагъ»+. 11КъыкӀэлъыкӀорэ мафэм пчэдыжьым Даут къызэтэджыжьым тхьэлӀыкӀоу, Даут иусэрэжъэу Гъад Зиусхьаным къыриӀуагъ:+
12«Даут дэжь кӀуи еӀу: „Зиусхьаным ыӀорэр мары: ‘Пщыныжьищ къыптеслъхьащтышъ, ахади о ппэкӀэкӀынэу ахэм зы къахэх’“». 13Арти Гъад Даут дэжь къакӀуи, къэбарыр къыфихьи, къыриӀуагъ: «Тара ащыщэу узыфаер, къахэх: илъэсиблэ уихэгъэгу щыгъэблэныр ара, хьауми уауж ит уипыйхэм ори уицӀыфхэми зашӀожъугъэбылъзэ мэзищэ къэшъучъыхьаныр ара, хьауми хьадэгъур къызпыкӀырэ зэпахырэ бэгуузыр мэфищэ уихэгъэгу къыщекӀокӀыныр ара? Джы егупшыси СыкъэзгъэкӀуагъэм есӀожьыщтым теубыт». 14Арти Даут Гъад риӀожьыгъ: «Къинышхо сыхэт; ау щытми, Зиусхьаным ыӀэ терэф, сыда пӀомэ Ащ игукӀэгъу гъунэнчъ; цӀыфмэ саӀэкӀэрэмыфэ закъуи ары ныӀэп сызыфаер[*]»+.

15Арти Зиусхьаным пчэдыжьым къыщегъэжьагъэу пӀалъэу къыгъэнэфагъэм нэс бэгуузыр израил цӀыфмэ къафыригъэхыгъ; Даным къыщегъэжьагъэу БэрщэбаӀ нэсыжьэу цӀыфэу нэбгырэ мин тӀокӀищрэ пшӀырэ лӀагъэ+. 16Ерыусэлэм дэс цӀыфхэр лъэкъабзэ ригъэфэнэу мэлэӀичыр зыфежьэм, Зиусхьаныр тхьамыкӀагъоу къафыригъэхыгъэм фыкӀэгъожьи, цӀыфхэр езгъэтэкъохщтыгъэ мэлэӀичым риӀуагъ: «Икъущт, джы уцужь». Зиусхьаным имэлэӀич ащ дэжьым еус лъэпкъым щыщ Араунэ ихьамэщ дэжь щытыгъ+. 17ЦӀыфхэр езгъэтэкъоххэрэ мэлэӀичыр къызелъэгъум Даут Зиусхьаным риӀуагъ: «Ары сэ сизакъоу псэкӀод сшӀагъэ, хэбзэнчъэу сызекӀуагъ; ау мыдрэ мэлхэм сыда ашӀагъэр? Сэррэ сиунагъорэ тифэшъуашэр О тэгъэгъот».

Даут къурмэн зэришӀыгъэр

18А мафэм Гъад Даут дэжь къакӀуи къыриӀуагъ: «КӀуи еусэу Араунэ ихьамэщ Зиусхьаным пае къурмэншӀыпӀэ щыгъэуцу». 19Зиусхьаным къыфишӀыгъэ унашъом тетэу, Гъад къыриӀогъэ чӀыпӀэм Даут кӀуагъэ. 20Араунэ къызэплъэм пачъыхьэмрэ ащ иӀумэтхэмрэ къызэрекӀуалӀэхэрэр къылъэгъугъэти, Араунэ къапэгъокӀи чӀыгум нэс пачъыхьэм шъхьащэ къыфишӀыгъ. 21Араунэ къыӀуагъ: «Сыда сизиусхьанэу пачъыхьэр иӀумэт дэжь къызкӀэкӀуагъэр?» Даут ащ риӀуагъ: «Зиусхьаным къурмэншӀыпӀэ щыфэзгъэуцуным, цӀыфхэр бэгуузым римыгъэтэкъохыжьынхэм апае уихьамэщ пщысщэфынэу ары». 22Арти Араунэ Даут къыриӀожьыгъ: «Сизиусхьанэу пачъыхьэм зыфаер ерэшти къурмэн ерэшӀ. Мары къурмэнгъэстым пае цухэри, гъэстыныпхъэ пшӀынхэу лэжьыгъэутыныжь пхъэхэри, цухэр зэрэкӀашӀэхэри+. 23А пачъыхь, а зэкӀэ сэ къыосэты». ЕтӀани Араунэ пачъыхьэм къыриӀуагъ: «Уи-Зиусхьанэу Тхьэм ынэшӀу къыпщэрэф!»

24Ау пачъыхьэм Араунэ риӀуагъ: «Хьау, атефэрэ уасэр къыостыщт, къысатыгъэр Си Зиусхьанэу Тхьэм къурмэн фэсшӀыщтэп». Джаущтэу Даут хьамэщри цухэри тыжьын ахъщэ шъэныкъокӀэ къыщищэфыгъэх. 25Ащ дэжьым Даут Зиусхьаным пае къурмэншӀыпӀэр щигъэуцуи къурмэнгъэстрэ мамыр къурмэнрэ щишӀыгъэх. Арти Зиусхьаным хэгъэгум гукӀэгъу къыфишӀыгъ, бэгуузыр израил цӀыфхэм къяузыжьыгъэп.

* 1:18 Ижъырэ тхыгъэмэ ащыщэу Яшар итхылъ джы щыӀэжьэп. Яшарым имэхьанэр цӀыф заф.

* 1:18 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым зэрэхэтыр: щабзэ, ау мэхьанитӀу иӀэу къыбгурыӀон ылъэкӀыщт: апэрэр орэдым ыцӀ, ятӀонэрэр ехъуд лъэпкъыр щэбзэуакӀэм фэбгъэсэныр.

* 3:3 Ижъырэ урымыбзэмкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ Ӏэпэрытхым зэрэхэтым фэдэу, Даут иятӀонэрэ кӀалэ ыцӀэ урыс синодальнэ Библием зэрэхэтыр Далуиа.

* 4:6 Мы чӀыпӀэм мыщ фэдэ къэӀуакӀи иӀ: [Унагъом икъэлэпчъэӀутэу коцыр зэхэзышыпыкӀыщтыгъэр къечъыехи хэчъыягъ]. Мы къэӀуакӀэр ижъырэ урымыбзэмкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ Ӏэпэрытх горэхэм ахэт, ау ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым хэтэп.

* 5:20 БэӀал-Фэрацимым къикӀырэр – Тхьэу сыпырт изгъэфагъэхэр.

* 5:23 Мы чӀыпӀэм мыщ фэдэ къэӀуакӀи иӀ: [фылистмэ апэшӀуекӀоу апэуцужьмэ, ахэр ыӀэ къыригъэхьащтхэмэ ыӀуи Даут Зиусхьаным еупчӀыгъ]. Мы къэӀуакӀэр ижъырэ урымыбзэмкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ Ӏэпэрытх горэхэм ахэт, ау ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым хэтэп.

* 6:2 Къэрыубхэр – ошъогу псэушъхьэ тэмабгъох. Ахэм ятеплъэ зиӀэу дышъэм хэшӀыкӀыгъэхэр тӀу хъухэу Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ шъхьащытыгъэх. Къэрыубмэ атамэхэр Тхьэр зыдэщыӀэ чӀыпӀэу ары зэралъытэрэр. Еплъ: «Мосэ иятӀонэрэ тхылъ» (25:18-20; 37:7-9).

* 8:7 Мы чӀыпӀэм мыщ фэдэ къэӀуакӀи иӀ: [Сэлмэн ыкъо РыхъэбыӀам илъэхъаным мысыр пачъыхьэу Щыщакъ Ерыусэлэм къызытебанэм ахэр зэкӀэ ыӀэ къыригъэхьагъэх]. Мы къэӀуакӀэр ижъырэ урымыбзэмкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ Ӏэпэрытх горэхэм ахэт, ау ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым хэтэп.

* 8:8 Мы чӀыпӀэм мыщ фэдэ къэӀуакӀи иӀ: [Сэлмэн джэрзыхыри, джэрз пкъэухэри, зытхьакӀыпӀэхэри, зэкӀэ хьакъу-шыкъухэри ащ харигъэшӀыкӀыгъэх]. Мы къэӀуакӀэр ижъырэ урымыбзэмкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ Ӏэпэрытх горэхэм ахэт, ау ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым хэтэп.

* 11:22 Мы чӀыпӀэм мыщ фэдэ къэӀуакӀи иӀ: [Арти Даут Иоаб фэгубжи къаӀофтагъэм риӀуагъ: «Сыд пае шъузэонэу къалэм благъэу шъуекӀолӀэгъагъа? Хьауми дэпкъхэм къяоххэзэ шъукъызэрэхагъэфэщтыр шъушӀагъэба? Хэта ЕрыубэӀал ыкъо Абимэлэх зыукӀыгъэр? Бзылъфыгъэп шъуӀуа шъхьал къутафэр дэпкъым къезыдзыхи ащ къытезгъэфагъэр, етӀанэ ар Тэбэц щылӀэжьыгъэба? Сыд пае благъэу дэпкъым шъуекӀолӀэгъагъа?»] Мы къэӀуакӀэр ижъырэ урымыбзэмкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ Ӏэпэрытх горэхэм ахэт, ау ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым хэтэп.

* 13:21 Мы чӀыпӀэм мыщ фэдэ къэӀуакӀи иӀ: [ау ыкъо Аминон ыгу хигъэкӀыгъэп, сыда пӀомэ ар зэриапэрэ шъаом пае шӀу ылъэгъущтыгъ]. Мы къэӀуакӀэр ижъырэ урымыбзэмкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ Ӏэпэрытх горэхэм ахэт, ау ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым хэтэп.

* 13:27 Мы чӀыпӀэм мыщ фэдэ къэӀуакӀи иӀ: [Пачъыхьэм зэришӀыным фэдэу Абищэлэм ешхэ-ешъошхо ышӀыгъ]. Я 12-рэ ехьыхыгъэм къыӀорэм рыгъуаз. Аужырэ гущыӀэухыгъэр ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым хэтэп.

* 13:34 Мы чӀыпӀэм мыщ фэдэ къэӀуакӀи иӀ: [Къэрэгъулыр къакӀуи, пачъыхьэм къэбар къыфихьи, къыриӀуагъ: «Хъорэунаим гъогур къушъхьэ тхыцӀэм къызщехырэм цӀыфхэр теслъэгъуагъэх»]. Мы къэӀуакӀэр ижъырэ урымыбзэмкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ Ӏэпэрытх горэхэм ахэт, ау ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым хэтэп.

* 14:27 Мы чӀыпӀэм мыщ фэдэ къэӀуакӀи иӀ: [Сэлмэн ыкъо РыхъэбыӀам шъуз ар фэхъугъ, Абие ащ къыфилъфыгъ]. Мы къэӀуакӀэр ижъырэ урымыбзэмкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ Ӏэпэрытх горэхэм ахэт, ау ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым хэтэп.

* 14:30 Мы чӀыпӀэм мыщ фэдэ къэӀуакӀи иӀ: [Иоаб ипщылӀхэр ащ дэжь къакӀохи, ящыгъынхэр зэхацунтхъэхи къыраӀуагъ: «Абищэлэм ипщылӀхэм уихьасэ тырагъэстыкӀыгъ»]. Мы къэӀуакӀэр ижъырэ урымыбзэмкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ Ӏэпэрытх горэхэм ахэт, ау ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым хэтэп.

* 17:3 Мы чӀыпӀэм щыт гущыӀэхэр ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым къыбгурыӀонэу, зэхэугуфыкӀыгъэу зэримытхэм къыхэкӀэу къарыкӀрэр Библием изэдзэкӀыгъэ зэфэшъхьафхэм ащызэтефэрэп.

* 17:25 Мы лъэпкъыцӀэр ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхымрэ ижъырэ урымыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытххэмрэ нахьыбэрэ зэрахэтым фэдэу къэнагъ. Урыс синодальнэ Библием зэритыр: изрыӀэл лъэпкъым щыщ.

* 18:33 Мы стихыр ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхмэ яя 19-рэ шъхьэ и 1-рэ стихэу щыт.

* 20:18 Мы чӀыпӀэм мыщ фэдэ къэӀуакӀи иӀ: [шъыпкъэм тетынхэу Ӏуагъэ зышӀыгъэмэ афэдэхэр Израилым къинэгъэнха? Абэл щыкӀэрэупчӀэх: къэнагъэха?] Мы къэӀуакӀэр ижъырэ урымыбзэмкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ Ӏэпэрытх горэхэм ахэт, ау ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым хэтэп.

* 23:20 Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым мы гущыӀэм имэхьанэ зэхэугуфыкӀыгъэу итэп.

* 24:14 Мы чӀыпӀэм мыщ фэдэ къэӀуакӀи иӀ: [Арти Даут коцым иӀухыжьыгъом тефэу хьадэгъур къызпыкӀырэ зэпахырэ бэгуузым хэдагъ]. Мы къэӀуакӀэр ижъырэ урымыбзэмкӀэ зэрадзэкӀыжьыгъэ Ӏэпэрытх горэхэм ахэт, ау ижъырэ джуртыбзэмкӀэ атхыгъэ Ӏэпэрытхым хэтэп.

+ 1:1 1СА 31:4, 1СА 30:17-20
+ 1:6 1СА 31:1-4,
+ 1:11 2СА 13:31
+ 1:14 1СА 24:7
+ 1:20 1СА 31:9
+ 1:21 1СА 31:1
+ 1:26 1СА 18:1, 1СА 20:17
+ 2:2 1СА 25:43
+ 2:3 1СА 27:2-3
+ 2:4 1СА 16:13, 1СА 31:11-13
+ 2:8 1СА 14:50-51,
+ 2:11 2СА 5:5, 1ПА 2:11,

+ 2:18 1СА 26:6, 2СА 3:30, 2СА 3:39, 2СА 16:9-10, 2СА 19:22, 2СА 23:18,

+ 3:2 1СА 25:43
+ 3:3 2СА 13:37
+ 3:4 1ПА 1:5
+ 3:7 2СА 21:8, 2СА 21:10
+ 3:9 1СА 15:28, 1СА 16:13, 1СА 28:17
+ 3:13 1СА 14:49
+ 3:14 1СА 18:25
+ 3:15 1СА 25:44
+ 3:27 2СА 20:10, 2СА 2:23
+ 3:30 1СА 26:6, 2СА 2:18, 2СА 2:23
+ 3:39 2СА 2:18, 2СА 16:9-10, 2СА 19:22
+ 4:4 2СА 9:3, 2СА 9:6
+ 4:9 1ПА 1:29
+ 4:10 2СА 1:1-16
+ 5:2 1СА 18:13, Орэд ЛъапӀэхэр 77:71
+ 5:4 1ПА 2:11,
+ 5:5 2СА 2:11
+ 5:9 1ПА 9:15, 1ПА 9:24, 1ПА 11:27,
+ 5:10 Эстэр 9:4
+ 5:11 1ПА 5:1
+ 5:18 2СА 23:13
+ 5:24 2ПА 7:6
+ 6:2 МысырикӀыжь 25:22
+ 6:3 1СА 7:1
+ 6:14 Орэд ЛъапӀэхэр 150:4
+ 6:16 1СА 14:49, 1СА 18:20-28, 1СА 19:11-17
+ 6:18 1ПА 8:14
+ 6:21 1СА 15:28
+ 7:2 2СА 12:1, 1ПА 1:8, Орэд ЛъапӀэхэр 50:2
+ 7:8 1СА 16:11-13, Орэд ЛъапӀэхэр 77:70
+ 7:9 1СА 18:14
+ 7:10 1СА 12:11
+ 7:12 1ПА 2:10
+ 7:13 1ПА 8:19

+ 7:14 Орэд ЛъапӀэхэр 88:27-28, 2 Кор. 6:18, Евр. 1:5, Орэд ЛъапӀэхэр 88:31-33

+ 7:16 Орэд ЛъапӀэхэр 88:5, Орэд ЛъапӀэхэр 88:30, Орэд ЛъапӀэхэр 88:36-37, Орэд ЛъапӀэхэр 131:12, Иуан 7:42

+ 7:22 МысырикӀыжь 15:11

+ 7:23 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:7, Хэбзэ тхыжьыгъэр 26:19, Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:29

+ 8:3 1СА 14:47, 1ПА 11:24
+ 8:7 2ПА 11:10,
+ 8:11 1ПА 7:51
+ 8:13 2ПА 14:7
+ 8:14 УблапӀэ 25:23, УблапӀэ 27:40,
• 8:15 2СА 20:23-26,
+ 8:15 1ПА 10:9
+ 8:16 2СА 2:13, 1ПА 4:3
+ 8:17 2СА 15:24, 2СА 20:25,
+ 8:18 2СА 23:20, 1ПА 2:35, 1ПА 4:4
+ 9:1 1СА 18:3, 1СА 20:15
+ 9:2 2СА 16:1-4, 2СА 19:17
+ 9:3 2СА 4:4
+ 9:4 2СА 17:27
+ 9:6 2СА 16:4, 2СА 19:24,
+ 9:10 2СА 19:17
+ 10:1 1СА 11:1
+ 10:6 2СА 8:3,
+ 10:12 1СА 3:18
+ 10:16 1ПА 11:23
+ 11:1 1ПА 20:22, Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:11
+ 11:3 2СА 23:34, 2СА 23:39,
+ 11:14 1ПА 21:8
+ 12:1 2СА 7:2, Орэд ЛъапӀэхэр 50:2
+ 12:6 МысырикӀыжь 22:1
+ 12:7 1СА 16:13
+ 12:11 2СА 16:21-22

+ 12:13 2СА 24:10, Орэд ЛъапӀэхэр 31:5, Орэд ЛъапӀэхэр 50:6

+ 12:16 2СА 13:31
+ 12:22 Юныс 3:9
+ 12:26 Хэбзэ тхыжьыгъэр 3:11
+ 13:3 1СА 16:9, 2СА 13:3
+ 13:12 УблапӀэ 34:7,
+ 13:31 2СА 1:11, 2СА 12:16
+ 13:32 2СА 13:3
+ 13:37 2СА 3:3,
+ 14:4 2ПА 6:26
+ 14:9 1СА 25:24

+ 14:11 Хэбзэ тхыжьыгъэр 19:12, 1СА 14:45, 1ПА 1:52, Лука 21:18, Апостол. 27:34

+ 14:14 1СА 7:6, 2СА 23:16
+ 14:17 1СА 29:9, 2СА 19:27
+ 14:20 1СА 29:9, 2СА 19:27
+ 14:23 2СА 13:38
+ 14:27 2СА 13:1
+ 14:32 1СА 20:8
+ 15:1 1ПА 1:5
+ 15:2 Рут 4:1, 2СА 18:4, 2СА 19:8
+ 15:8 УблапӀэ 28:20
+ 15:12 Орэд ЛъапӀэхэр 3:2
+ 15:13 2СА 12:11
+ 15:14 Орэд ЛъапӀэхэр 3:1
+ 15:16 2СА 16:21-22, 2СА 20:3
+ 15:18 1СА 30:14, 2СА 8:18
+ 15:21 Рут 1:17
+ 15:23 1ПА 15:13, 2ПА 23:4

+ 15:24 2СА 8:17, 1СА 22:20, 2СА 8:17, 2СА 20:25

+ 15:26 1СА 3:18
+ 15:27 1ПА 1:42
+ 15:30 Марк 1:11, Апостол. 1:12, Эстэр 6:7
+ 15:31 2СА 16:23, 2СА 17:14
+ 15:33 2СА 19:35
+ 15:34 2СА 17:5-14
+ 15:36 2СА 17:17
+ 16:1 2СА 9:2-13
+ 16:2 2СА 17:29
+ 16:3 2СА 9, 2СА 19:27
+ 16:9 2СА 2:18
+ 16:10 2СА 3:39, 2СА 19:22
+ 16:16 2СА 15:34, 1СА 10:24
+ 16:21 2СА 15:16, 2СА 20:3
+ 16:22 2СА 12:11-12
+ 17:5 2СА 15:32
+ 17:8 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 17:12,
+ 17:14 2СА 15:31, 2СА 15:34
+ 17:17 2СА 15:36,
+ 17:23 2СА 15:12, Маттэ 27:5
+ 17:25 2СА 19:13, 2СА 20:9-10,

+ 17:27 2СА 12:26, 2СА 12:29, 2СА 9:4, 2СА 19:31-32, 1ПА 2:7,

+ 17:29 2СА 16:2
+ 18:2 2СА 15:19-22
+ 18:18 УблапӀэ 14:17, 2СА 14:27
+ 18:27 1ПА 1:42
+ 18:32 1СА 25:26, Дан 4:16
+ 19:8 Рут 4:1, 2СА 15:2, 2СА 18:4
+ 19:9 2СА 5:20
+ 19:11 2СА 15:29
+ 19:13 2СА 17:25, 2СА 8:16, Рут 1:17
+ 19:16 2СА 16:5
+ 19:17 2СА 9:2-13, 2СА 16:1-4
+ 19:19 2СА 16:5-13
+ 19:21 МысырикӀыжь 22:28, 2СА 16:9
+ 19:22 2СА 3:39, 2СА 16:10
+ 19:23 1ПА 2:8, 1ПА 2:36-46
+ 19:24 2СА 9

+ 19:27 2СА 16:3, 1СА 29:9, 2СА 14:17, 2СА 14:20

+ 19:28 2СА 9:7
+ 19:32 2СА 17:27-29
+ 19:35 2СА 15:33
+ 19:37 1ПА 2:7
+ 20:1 Хэбзэ тхыжьыгъэр 13:13, 1ПА 12:16,
+ 20:3 2СА 15:16, 2СА 16:21-22
+ 20:4 2СА 17:25, 2СА 19:13
+ 20:7 1СА 30:14, 2СА 8:18
+ 20:10 2СА 3:27
+ 20:14 2ПА 15:29
• 20:23 2СА 8:15-18,
+ 20:23 1СА 30:14
+ 20:24 1ПА 4:6, 1ПА 5:28, 1ПА 12:18
+ 20:25 2СА 15:24, 2СА 19:11
+ 21:6 1СА 10:26
+ 21:7 1СА 20:15
+ 21:8 2СА 3:7, 1СА 18:19
+ 21:9 Рут 1:22
+ 21:12 1СА 31

+ 21:16 Хэбзэ тхыжьыгъэр 2:11, Хэбзэ тхыжьыгъэр 2:20-21

+ 21:17 1ПА 11:36, 1ПА 15:4, 2ПА 8:19, Орэд ЛъапӀэхэр 131:17

+ 21:18 Хэбзэ тхыжьыгъэр 2:11
+ 21:19 1СА 17:7
+ 21:21 1СА 16:9, 2СА 13:3,
• 22:1 Орэд ЛъапӀэхэр 17

+ 22:3 Орэд ЛъапӀэхэр 30:3-4, Орэд ЛъапӀэхэр 70:3, Орэд ЛъапӀэхэр 90:2, Орэд ЛъапӀэхэр 143:2, УблапӀэ 15:1

+ 22:4 Орэд ЛъапӀэхэр 47:2, Орэд ЛъапӀэхэр 95:4, Орэд ЛъапӀэхэр 144:3

+ 22:5 Орэд ЛъапӀэхэр 41:7, Орэд ЛъапӀэхэр 92:4, Юныс 2:4

+ 22:6 Орэд ЛъапӀэхэр 114:3-4

+ 22:7 Орэд ЛъапӀэхэр 119:1, Юныс 2:8

+ 22:8 Орэд ЛъапӀэхэр 76:18, Орэд ЛъапӀэхэр 96:4

+ 22:9 Орэд ЛъапӀэхэр 20:9,
+ 22:10 Орэд ЛъапӀэхэр 143:5,
+ 22:11 Орэд ЛъапӀэхэр 103:3

+ 22:12 МысырикӀыжь 20:21, Орэд ЛъапӀэхэр 96:2

+ 22:14 1СА 2:10, Орэд ЛъапӀэхэр 67:34

+ 22:15 1СА 7:10

+ 22:16 МысырикӀыжь 15:8, Орэд ЛъапӀэхэр 105:9

+ 22:17 Орэд ЛъапӀэхэр 143:7

+ 22:18 Орэд ЛъапӀэхэр 141:6

+ 22:20 Орэд ЛъапӀэхэр 30:8, Орэд ЛъапӀэхэр 117:5

+ 22:21 1СА 26:23,
+ 22:24 УблапӀэ 6:9,
+ 22:28 Орэд ЛъапӀэхэр 100:5
+ 22:29 Орэд ЛъапӀэхэр 118:105

+ 22:31 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:4, Маттэ 5:48, Орэд ЛъапӀэхэр 11:7, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 30:5, УблапӀэ 15:1

+ 22:32 2ПА 5:15, Дан 2:47
+ 22:34 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:13,
+ 22:35 Орэд ЛъапӀэхэр 143:1
+ 22:40 Орэд ЛъапӀэхэр 43:6
+ 22:41 МысырикӀыжь 23:27
+ 22:42 1СА 28:6, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 15:29
+ 22:45 Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:29
+ 22:48 Орэд ЛъапӀэхэр 46:3
+ 22:49 Орэд ЛъапӀэхэр 139:2
+ 22:50 Рим. 15:9
+ 22:51 Орэд ЛъапӀэхэр 143:10, 2СА 7:16
+ 23:2 Апостол. 2:30, 2 Пет. 1:21

+ 23:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:4, 2СА 22:3, Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 16:12

+ 23:5 2СА 7:15-16, Орэд ЛъапӀэхэр 88:30
+ 23:13 1СА 22:1, 2СА 5:18
+ 23:16 1СА 7:6
+ 23:18 2СА 2:18
+ 23:20 2СА 8:18
+ 23:21 1СА 17:50
+ 23:24 2СА 2:18-23
+ 23:34 2СА 15:12, 2СА 11:3
+ 23:39 2СА 11:3-17
+ 24:3 Хэбзэ тхыжьыгъэр 1:11
+ 24:5 Хэбзэ тхыжьыгъэр 2:36,
+ 24:9 1СА 11:8
+ 24:10 1СА 24:6, 2СА 12:13, 1СА 13:13
+ 24:11 1СА 22:5
+ 24:14 Орэд ЛъапӀэхэр 118:156
+ 24:15 МысырикӀыжь 30:12,
+ 24:16 2ПА 19:35, Апостол. 12:23, Юныс 3:10
+ 24:22 1ПА 19:21

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=ADG

ГущыӀалъ

ГущыӀалъ

1. А

2. Б

3. З

4. Къ

5. Къу

6. Л

7. Лъ

8. М

9. Т

10. У

11. Хь

12. Ч

13. Шъ

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых

ГущыӀалъ: 1-2 Самуел

Астарт (1СА 7:3; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – КъокӀыпӀэ Благъэм щыпсэущтыгъэ ижъырэ лъэпкъхэр тхьэу зэлъэӀущтыгъэхэм ащыщ. Астарт гъэбэжъугощагъ.

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых

ГущыӀалъ: 1-2 Самуел

БэӀал (1СА 7:4; 2СА 5:20; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – КъокӀыпӀэ Благъэм щыпсэущтыгъэ ижъырэ лъэпкъхэр тхьэу зэлъэӀущтыгъэхэм ащыщ. БэӀал ощхымрэ хыоешхомрэ ятхьэу алъытэщтыгъ. БэӀал къэнэӀанхэм ятхьэ шъхьаӀэщтыгъ.

Зиусхьан

(1СА 1:3; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Тхьэм изэрэщыт къызэрыпӀон плъэкӀыщт амалхэм ащыщ. Адыгэ гущыӀэу «Зиусхьаным» мэхьанэу иӀэм зэфэмыдэ джурт гущыӀитӀумэ къарыкӀрэр къеты. Апэрэр – «Адонай», Тхьэр зэрэлъэрыхьэр, Ар зэрэфэшӀыгъэр мэхьанэу иӀ. ЯтӀонэрэ гущыӀэмкӀэ Тхьэм ыцӀэ къыраӀо, ащ къикӀырэр «егъашӀэм щыӀэ зэпытыр». Джуртхэм мы гущыӀэр зэрялъэпӀэдэдэм къыхэкӀэу амакъэ Ӏоу къаӀорэп. Джурт Ӏэпэрытххэм Тхьэм ыцӀэ защыхэтхэгъэ чӀыпӀэм къызысхэкӀэ, ащ пае гущыӀэу «Адонай» къаӀо. АдыгабзэкӀэ ащ къикӀырэр «Зиусхьан».

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых

ГущыӀалъ: 1-2 Самуел

Зыуукъэбзын (1СА 7:1; 16:5) – цӀыфым дэигъэ хэмылъэу, псэкӀодышӀгъэ имыӀэу Тхьэм ыпашъхьэ итыныр ифэшъуашэу хъуным пае дин Ӏофтхьэбзэ гъэнэфагъэу зэшӀуахрэр.

Къэрыубхэр

(1СА 4:4; 2СА 6:2; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – ошъогу псэушъхьэ тэмабгъох. Ахэм ятеплъэ зиӀэу дышъэм хэшӀыкӀыгъэхэр тӀу хъухэу Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ шъхьащытыгъэх. Къэрыубмэ атамэхэр Тхьэр зыдэщыӀэ чӀыпӀэу ары зэралъытэрэр.

Къурмэн

(1СА 1:3; 2СА 6:13; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – диным епхыгъэ Ӏофтхьабз. ЦӀыфым Тхьэм дыриӀэ зэфыщытыкӀэхэр зэщымыкъонхэм, зыпкъ итынхэм, ипсэкӀодшӀыгъэхэр къыфигъэгъунхэм апае зы нэбгырэм е зэрэджурт лъэпкъэу былымхэр, фышъхьэ лэжьыгъацэхэр, хьаджыгъэр, зэйтын дагъэр къурмэн Ащ фашӀыщтыгъэх. Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм илъэхъан джуртхэм Тхьэм Мосэ къыфыригъэхыгъэ Хабзэм тетэу, Тхьэм къурмэнхэр фашӀыщтыгъэх. Библием къыхиубытэу Мосэ иящэнэрэ тхылъ къурмэнхэр тфэу зэтефыгъэхэу ягугъу къыщешӀы.

1. Къурмэнгъэст (машӀокӀэ агъэстырэ къурмэн) – (Мосэ иящэнэрэ тхылъ 1:1-17; 1СА 6:14; 2СА 24:25; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – зэрэлъэпкъэуи нэбгырэ зырызхэми апае а зы мафэм къыкӀоцӀ тӀо, тыгъэкъокӀыгъомрэ тыгъэкъохьажьыгъомрэ атефэу, ашӀыщтыгъэ къурмэныр ары. Къурмэныр зэрэщытэу къурмэншӀыпӀэм щагъэстыщтыгъэ. Мы къурмэным адрэ къурмэн пстэумэ анахьэу мэхьанэ иӀагъ.

2. Гъомылэ тын (Мосэ иящэнэрэ тхылъ 2:1-16; 1СА 2:29) – хьалыгъур къызхахырэ лэжьыгъацэхэр е лэжьыгъашъхьэхэр, джащ фэдэу зэйтын дагъэмрэ мэ ӀашӀу зыпихырэ мыстхъумрэ зигъусэхэ хьаджыгъэр, хьаджыгъэм хэшӀыкӀыгъэхэр, лъы зыкӀэмыт къурмэнкӀэ алъытэхэрэр, ары. Лъэпкъым зэрэщытэу е нэбгырэ зырызхэм япсэкӀодшӀыгъэ апае къурмэнгъэстхэр зыщашӀыхэрэм тефэу гъомылэ тынри Тхьэм фашӀыщтыгъэ.

3. ЗэгурыӀоныгъэ (мамыр) къурмэн (Мосэ иящэнэрэ тхылъ 7:11-38; 1СА 10:8; 2СА 6:17) – цӀыфым ежь фаеу ышӀырэ къурмэныр. Къурмэн ашӀыгъэм ишэхэмрэ ыкӀоцӀ къырахыгъэхэмрэ къурмэнгъэстым игъусэхэу Тхьэм фагъэшъуашэхэти, зэрэщытэу къурмэншӀыпӀэм щагъэстщтыгъэх. Лэу къэнагъэр къурмэн зышӀыгъэхэм Тхьэм иунэ ыкӀоцӀ щашхыжьыщтыгъэ. Къурмэнылым ишхын Тхьэмрэ цӀыфхэмрэ язэфыщытыкӀэхэр гъэпытэгъэнхэм тегъэпсыхьэгъагъ.

4. ПсэкӀод къурмэн (Мосэ иящэнэрэ тхылъ 4:1-5, 13 ) – зыгорэм ипсэкӀодшӀыгъэ къыфигъэгъуным е зиукъэбзыжьыным пае Тхьэм къурмэнэу фишӀыщтыгъэмрэ, джащ фэдэу дин мэфэкӀ мафэхэм лъэпкъым пае зэрэщытэу къурмэнэу ашӀыщтыгъэмрэ ары.

5. ПсэкӀодышӀкӀэгъожь къурмэн (Мосэ иящэнэрэ тхылъ 5:14-19; 1СА 6:3, 4, 17) – цӀыф пэпчъ псэкӀодшӀыгъэ гъэнэфагъэу ышӀыгъэм зэрэфыкӀэгъожьырэм елъытыгъэу, имэхьанэкӀэ псэкӀод къурмэным пэблагъэу ышӀщтыгъэ къурмэныр ары.

КъурмэншӀыпӀ

(1СА 7:17; 2СА 24:25; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Ӏанэу е чӀыпӀэ хэӀатыкӀыгъэу Тхьэм пае былымхэмрэ е нэмыкӀ тынхэмрэ къурмэн зыщашӀыхэрэр ары. Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм илъэхъан къурмэншӀыпӀэм пае мыжъошхохэр къыхэӀатыкӀыгъэхэу зэтыралъхьэщтыгъэх.

КъурмэнышӀ

(1СА 1:3; 2СА 15:35; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – цӀыфхэм ацӀэкӀэ диным епхыгъэ Ӏофтхьабзэхэр зыгъэцакӀэщтыгъэр ары. Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм илъэхъан цӀыф зырызхэм ацӀэкӀэ къурмэн ышӀыныр ащ ипшъэрылъ шъхьаӀэщтыгъ.

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых

ГущыӀалъ: 1-2 Самуел

Лэуйхэр (1СА 6:15; 2СА 15:24) – Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм илъэхъан къурмэнышӀхэр къызхахыщтыгъэхэр Лэуй ибынхэм къатекӀыгъэ лӀакъор ары. Лэуй джурт лӀэкъо пшӀыкӀутӀур къызтекӀыгъэ Якъубэ ыкъо пшӀыкӀутӀумэ ащыщыгъ. Лэуй къыпыкӀыгъэх зэшхэу Мосэрэ Хьарунэрэ. КъурмэнышӀхэр къызхахыщтыгъэхэр Лэуй къыпыкӀыгъэ Хьарунэ илӀакъо щыщхэр ары ныӀэп. Лэуй къытекӀыгъэ хъулъфыгъэхэм зэкӀэми «лэуйхэр» араӀуагъ. Лэуйхэм чэтэн гъэӀагъэм, ыужкӀэ Тхьэм и-Унэу Ерыусэлэм дэтым Ӏоф ащашӀэщтыгъэ. Джащ фэдэуи Тхьэм ипхъонтэ лъапӀэ ахэм зэрахьэщтыгъэ. (Егъапш: Мосэ ияплӀэнэрэ тхылъ 3:6-8 ).

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых

ГущыӀалъ: 1-2 Самуел

ЛъэгапӀ (1СА 9:12-14; 2СА 22:17; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – чӀыпӀэ хэӀатыкӀыгъэ горэхэу къурмэнхэр зыщашӀыщтыгъэхэр.

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых

ГущыӀалъ: 1-2 Самуел

Мыжъогъозэсын (1СА 21:10) – мыжъо сын лъапӀэ гор. Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ мыр къызэраӀощтыгъэр: афод.

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых

ГущыӀалъ: 1-2 Самуел

Мыжъогъуаз (1СА 23:6-9; 30:7) – Тхьэм ыӀорэр къышӀэным пае къурмэнышӀым мыжъогъуазэу пхъэдзым рилъхьэщтыгъэр ары. Ижъырэ джуртыбзэмкӀэ мыр къызэраӀощтыгъэр: афод.

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых

ГущыӀалъ: 1-2 Самуел

Тхьэихэх (1СА 2:10) – Тхьэм къахихыгъэр (еплъ: Шъхьэм дагъэр щыфэгъэныр).

ТхьэлӀыкӀо

(1СА 3:20; 2СА 12:1; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм илъэхъан иублэгъум Тхьэм тхьэлӀыкӀохэмкӀэ къэбархэр цӀыфхэм къалъигъэӀэсыщтыгъэх. Тхьэм ы-Псэ ЛъапӀэ хэлъ кӀуачӀэм ахэр къыгъэгущыӀэщтыгъэх. Израил лъэпкъыр Тхьэм фэщэгъэныр, Тхьэихэхым икъэкӀон цӀыфхэр фэгъэхьазырыгъэнхэр япшъэрылъэу тхьэлӀыкӀохэр Тхьэм къахихыщтыгъэх. Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм илъэхъан щыӀэгъэ тхьэлӀыкӀомэ загъорэ къэхъущтхэр къаӀощтыгъэх. Ау ахэм япшъэрылъ шъхьаӀэщтыгъэр псэкӀодэу ашӀыгъэхэм пае цӀыфхэр кӀагъэгъожьынхэмрэ Тхьэ Закъом фэгъэлэжьэгъэнхэмрэ ары. Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм тхьэлӀыкӀохэм ацӀэ къызэрэщыриӀорэр: «Тхьэм икъулыкъушӀэхэр», «Тхьэм ицӀыфхэр».

Тхьэм ипхъонтэ лъапӀ

(1СА 3:3; 2СА 6:2; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Ижъырэ Зэзэгъыныгъэм илъэхъан Тхьэм Мосэ унашъоу къыфишӀыгъэм тетэу пхъонтэ лъапӀэр пхъэм хишӀыкӀыгъагъ. Пкъыгъо лъапӀэхэмрэ Тхьэм иунэшъуипшӀ зытетхэгъэ мыжъобгъухэмрэ ащ дэлъыгъэх. (Еплъ: Мосэ иятӀонэрэ тхылъ 25:10-22; 37:1-9; Пачъыхьэмэ яхьылӀэгъэ апэрэ тхылъыр 8:9).

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых

ГущыӀалъ: 1-2 Самуел

Тхьэм иун, е Зиусхьаным иун (1СА 1:7; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – Тхьэм щыфэлэжьэгъэным тегъэпсыхьэгъэ унэр. Умылъэгъунэу Тхьэм ыкӀуачӀэ ащ чӀэт. Тхьэм шъхьащэ щыфашӀыным пае цӀыфхэр къекӀуалӀэх. КъурмэнышӀхэм Тхьэм шӀошъхъуныгъэ фызиӀэхэм ацӀэкӀэ къурмэнхэр ащ щашӀыщтыгъэх.

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых

ГущыӀалъ: 1-2 Самуел

Уримыр, туммимыр (1СА 14:41; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – къурмэнышӀым Тхьэм ыӀорэр ышӀэным пае мыжъо лъапӀэхэу уримымрэ туммимымрэ пхъэдзым рилъхьэщтыгъэх.

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых

ГущыӀалъ: 1-2 Самуел

ХьыкумышӀхэр (1СА 4:18; 2СА 7:11) – израил лъэпкъым пачъыхьэхэр зыщыримыӀэщтыгъэхэ лъэхъаным цӀыфхэм пащэ афэхъунэу Тхьэм къахихыщтыгъэхэр ары.

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых

ГущыӀалъ: 1-2 Самуел

ЧэтэнгъэӀэгъэ лъапӀ (1СА 2:22; 2СА 6:17; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – джурт лъэпкъыр итарихъ иублэгъум кощын зэпымыужьхэм ахэт зэхъум, Тхьэр иӀэшъхьэтетэу къыздырихьакӀынэу ыгъэпсыгъэгъэ тхьэлъэӀупӀэ чэтэнгъэӀагъэр ары.

ЧэтэнгъэӀагъэм ишӀыкӀэ зыфэдэщтым ехьылӀагъэу Тхьэм Мосэ къыриӀуагъэр Мосэ иятӀонэрэ тхылъ ит (еплъ 25–27-рэ шъхьэхэр). Ар былымышъохэмрэ шэкӀхэмрэ къызэупхъухыгъэщтыгъэхэ пхъэ гъэӀагъэщтыгъ. ЧӀыпӀэ лъапӀэкӀэ заджэщтыгъэхэ кӀыб унэмрэ лъапӀэм ианахь лъэпӀэжькӀэ заджэщтыгъэхэ кӀоцӀ унэмрэ хъоу ар тӀоу зэпыутыгъагъ. КӀоцӀ унэм пхъонтэ лъапӀэр итыгъ. ЧэтэнгъэӀагъэр псынкӀэу зэпкъырыпхышъунэу щытыгъ. Джурт лъэпкъыр псэупӀэкӀэ нэмыкӀ чӀыпӀэ кощын фаеу хъу къэси чэтэнгъэӀагъэр зэпкъырахти, къыздыращэкӀыщтыгъэ. ЧӀыпӀакӀэм зэрэнэсхэу ар агъэуцущтыгъэ.

ЧэтэнӀабгъу

(1СА 2:18; 2СА 6:14; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – къурмэнышӀым къурмэншӀыгъом ыбг пипхэщтыгъэ чэтэн такъырыр ары. Ижъырэ джуртыбзэм мыр къызэрэщаӀощтыгъэр: афод.

Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых

ГущыӀалъ: 1-2 Самуел

Шъхьэм дагъэр щыфэгъэныр (1СА 9:16; 2СА 2:4; нэмыкӀ чӀыпӀэхэми) – пасэм къыщегъэжьагъэу джуртхэм агъэлъапӀэу, агъэлъэрыхьэ ашӀоигъо цӀыфым мэ ӀашӀу къызпихырэ зэйтын дагъэр ышъхьэ щафэныр яхэбзагъ. А хабзэм тетэу Тхьэм пачъыхьэнэу е къурмэнышӀынэу цӀыфхэм къахихырэмэ ашъхьэхэм а дагъэр ащафэщтыгъ. Зышъхьэ дагъэ щафэгъэ цӀыфым пае джуртыбзэм гущыӀэу Мэшыяхъ, урымыбзэм Христос ащагъэфедэ. Библием мы къэӀуакӀэм мэхьанэу щыриӀэр: Тхьэм къахихыгъэр.

Table of Contents

- Самуел, Саул, Даут: Израилым ицӀыф пэрытых: Тхылъэу «ЯтӀонэрэ Самуел»

- Пэублэ гущыӀ

- Тхылъэу «ЯтӀонэрэ Самуел»

- Апэрэ шъхьэр
- ЯтӀонэрэ шъхьэр
- Ящэнэрэ шъхьэр
- ЯплӀэнэрэ шъхьэр
- Ятфэнэрэ шъхьэр
- Яхэнэрэ шъхьэр
- Яблэнэрэ шъхьэр
- Яенэрэ шъхьэр
- Ябгъонэрэ шъхьэр
- ЯпшӀэнэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀузэнэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀутӀонэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀущэнэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀуплӀэнэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀутфэнэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀухэнэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀублэнэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀуенэрэ шъхьэр
- ЯпшӀыкӀубгъонэрэ шъхьэр
- ЯтӀокӀэнэрэ шъхьэр
- ЯтӀокӀэнэрэ зырэ шъхьэр
- ЯтӀокӀэнэрэ тӀурэ шъхьэр
- ЯтӀокӀэнэрэ щырэ шъхьэр
- ЯтӀокӀэнэрэ плӀырэ шъхьэр

- ГущыӀалъ

- Астарт
- БэӀал
- Зиусхьан
- Зыуукъэбзын
- Къэрыубхэр
- Къурмэн
- КъурмэншӀыпӀ
- КъурмэнышӀ
- Лэуйхэр
- ЛъэгапӀ
- Мыжъогъозэсын
- Мыжъогъуаз
- Тхьэихэх
- ТхьэлӀыкӀо
- Тхьэм ипхъонтэ лъапӀ
- Тхьэм иун, е Зиусхьаным иун
- Уримыр, туммимыр
- ХьыкумышӀхэр
- ЧэтэнгъэӀэгъэ лъапӀ
- ЧэтэнӀабгъу
- Шъхьэм дагъэр щыфэгъэныр